OCR
tum: neque enim cuiquam obnoxius fum, fed eo pa&o tutius migravero. Nec ufquam malim quam spiram, fed metuo ne huic affli&iffima valetudini parum conventurum fit cum tanto Principum ftrepitu. Friburgum in proximo eft, fed oppidum eft anguttius, & populus, ut audio, fuperftitiofior. Ac mihi jampridem tam male convenit cum fquamigero pecu, ut fi vel attingam, de vita pericliter. E habeam caufam juftiorem quam vellem, quum habeam Pontificium diploma fine ulla exceptione, tamen rude vulgus clamaret, non minus peccans fuperftitione, quam diverfa pars peccat contumacia. Gravius enim eft damnare proximum, qui & fumma nècefitate coactus, & fummi Pontificis auctoritate confirmatus vefcitur, quam fi quis præter neceflitatem velcatur. Hæc res me hic diutius remorata cht: nam hyemem fortaffe contemfiflem. Hac in re, quefo, ut tua fingularis humanitas mihi fuum & confilium & auxilium impartiat, quam opto quam profperrime valere femper. Datum Bafilea 24. Februarii, Anno 1529. Mitto primores paginas libelli De Vidua Chriffiana, quam rogatu cujufdam dicavi Serenifimæ quondam Hungarie Regine Ilaria, cujus fratrem nunc, quod | facile conjecto plurimis negotiis occupatifimum, no- | lui meis literis obtundere. Habet me fux Majeſtati | addi&iffimum femper ac habebit, dum ſpiritus hos reget artus. Ertsrona MXVIIL. Erafmus Rot. Hajoni Hermanno Phryfio S. D. RE MITTO codicem tuum, quo nibil ut {cribis pul chrius, una cum duobus excufis. Ex pacto mihi debebantur tres; majorem portionem tibi cedo. Si A B € Tet mille. Nec tamen inficias eo tuum alicubi profuiſſe. Non fraudavimus Rede/phers fua laude, ut arbitror. Tui quoque mentionem fecimus in Præfatione, & Ciceronzano nomen tuum adjecimus. Si nondum videor animo tuo fatistecifle, quod cœpimus implebitur de meo. Nam defuncto Joanne Frobenio tota officinæ ratio mutata eft. Eft apud me Phryfins, te & nomine & adnomine referens, nifi quod gentili cognomento eft Caminga, quo magis admiror te non ahud adfcivifle cognomen, unde poffis ab aliis dignofci. Verfamur hic in fummo periculo: utinam Deus det lætum exitum. Tuus Carpenfis edidit Lutetiae librum fuum, re&tius fuo nomini confultutus {i preffiffet. Nos opella fex dierum refpondimus. Ludus exit in rabiem. Vale, mi Hermanne, & Erafmem tuum, 1529. Epistora MXIX. Erafmus Roterod. Joanni Henckello S. D. E; quatuor epiftolis tuis tres ad me pervenerunt, amice in Domino chariffime: proinde quum intelligerem tibi rem magnopere cordi effe, nec id fine caula, feci quod volebas, licet animo reluétante, quod argumentum nec fimplex eflet, nec ſibi ſatis conftans. Tum exemplar vidu parum congruit illi, quæ uti conjecto matrimonio fervatur, nec confolatio tam felicis fæminæ videbatur fufcipienda, præfertim jam fera. Itaque mifcuimus argumenta, nefcio quam feliciter: id enim tui fuerit judicii. Nunc tue partes erunt noftrum obfequium Serenifimæ Reginæ commendare, qui huc perpulifti. Ex co, quem miflurus fum , audies totam noftrorum malorum Zliadem, quam literis committere vix tutum fucrit, tanta eft animorum varieras. De munere, de quo nonnihil fignificare videbantur tuæ literæ, nihil eft quod labores: exiftiD F mabo me fatis magnum hujus laboris fru&tum perce ERASMI 1160 pifle, fi Serenifiime Regine gratum eft quod fecimus. Quod fi illa ultro voluerit aliquo fymbolo {ue erga me benevolentie teftimonium edere, puto ſatis tuto committi pofle huic cui literas & librum commifi. Quanquam hoc quoque tui judicii efto: nam mihi parum eft exploratus. Fac me de toto ftatu tuo certiorem : erit hoc tam gratum, quam quæ funt gratiffima. Res fimpliciter exiit in rabiem, utrinque fine modo infanitur. Bedda rurfus edidit in me apologiam, fed priore tum indoétiorem, tum rabiofiorem. Exiit & Lodovici cujufdam Franciftani libellus, proteétor fcilicet hierarchici ordinis, tam ftultus tamque {currilis , ut non alia res magis illum ordinem dehoneftare poffit: & tamen homo jactat fe de illorum efle fodalitio, qui pofitis omnibus mundi affeétibus , yuxta veram Francifti regulam, hoc eft Buangelicam, vivunt; apparet Zifpanem cfe. Idem libellus videtur apud #(panos editus ejus gentis lingua. Albertus Pius Carporum Comes , dudum Cæfaris Orator, ac Pontifici vehementer charus, nunc. ad Galliarum Regem dilapfus, edidit volumen annis aliquot claboratum, in quo duas res agit: perfuadere conatur univerfum hunc orbis tumultum, me au&ore natum efle. Præterea refellit Leatheri dogmata, fed tam dilutis rationibus, ut his de rebus leviter cogitafle videatur. Quid Pontifex agat incertum eft. Utinam moliatur Ecclefiæ concordiam po~tius quam privatam vindiétam. Equidem nihil queo profpicere nifi cruentum exitum. Utinam hic Chriftus Son prixavis inexplicabili tragædiæ fubito det letam cataftrophen. Spirenfis conventus quid nobis pariturus fit nefcio. Bene vale. Datum Baflea 26. Februarii, Anno 1529. EpistoLa MXX. Erafinus Rot. Viglio Zuschema Phryfio S. LLvD feias velim, Migi chariflime , jamdiu nullas mihi literas fuiffe redditas, quæ tuis fuerint gratiores y, [adeo mihi tuam indolem iftam facilem juxta ac amabilem exprefferunt. Czeterum attollendis in immenfum laudibus meis, hoc effecerunt , ut fingularem quandam animi in me tui bénevolentiam penitus intelligam: nec in aliud profecerunt tam follicite deprecantes improbitatis culpam , quod aufus fis ad me fcribere, nifi quod hinc perfpicio liberalem ingenii tui verecundiam, quæ cum primis & ornat ætatem tuam, & commendat, mihi fpem optimam facit fore, ut unus ex eorum numero poflis haberi, qui folidam eruditionem cum integritate morum conjunxerunt. Proinde tibi velim perfuaftm habeas, Erafmum fuavitate literaram tuarum velut incantamentis efficacibus plane tuum cffe fatum. Quod fi hee civiliter dici putas magis quam ex animo, age fac periculum, quacunque in re lubet, nihil excipio. Quid fru€tus exfpeétes è noftri confpectu nefcio, certe quod ad me pertinet, ſi tuo commodo ad nos veneris, non folum ici conveniendi, verum ctiam domus & rerum omnium mearum tibi fačturus fum copiam. Hujus perpetuæ erga te voluntatis veluti chirographon hæ literæ funto, & quidem adrdyenory ut jure mecum poflis agere, f quid fefellero. Bene fit optimi viri Bachonis manibus: qui tibi tum vivus tum mortuus ad Mufarum ocium nihil deeffe voluerit, quandoquidem video te tibi nequaquam vel hactenus defuifle, vel in pofterum defuturum. Jam quod polliceris conftantem ac fortem operam adverfus hoftes meos, amplector quidem atque exofculor pium animi tui ftudium: cæterum malim te, mi /2g/, in Mufarum viretis ludere , quam cum Carcinis & Planodorpiis confliĉtari. Duo portenta funt, quorum alterum nobis nova Metamorphofi dedit hoc Euangelium , ex agno viperam, aut fi quid vipera nocentius; alterum jam fulpendio proximum eft. Mihi meum fatum ferendum cft, cui perpetua lua eſt cum Leis, Stunicis, Beddis, Sutoribus, imo cum tot picudo-Monachorum, ac pleudo-Theologorum phalan