Page 17 [17]
OCR
* III? EPISTOLAE. 1 Ept DOCCCLXXXI: +118 An. attingere Gallos. Locus unus eft in Colloquiis, ubiqui-)A| quem concitatum placare debuerant ? Quid moribus An. 2528. dam pollicetur fefe commonftraturum unde poflet quan- tam inhumanis cum literis humanitatis? Hortaris tu 1523. tum vellet nummorum petere, five cuperet aureos, fiye mallet argenteos, & avidam alterius ex{pectationem fefellit, refpondens, Ex Affe Bude. Quid hoc joco poflit efe magis innoxium? Aut quid hinc aliud admonetur lector, nifi Budexm diligenter {cripfifle De Aſſe? An mihi merito fuccenfeat Lazarus Bayfius , fi quis in Co/logatis ita jocetur in hominem pannofum, ut polliceatur fe commonftraturum unde poflit gratis quodcunque vellet veftium genus fumere, & aventi fcire unde, refponderet , ex veftiario Bayfiz? Tantum religionis vix arcanis defertur literis. Cetera, que fere funt hujus generis, non repetam, ne fiam prolixior, prefertim quum hac de re per literas Budeo fatisfecerim. An non licebit in quenquam Gallum aliquid ſub quacunque perfona vel joco dicere, nifi tota Gallia me reum agat læfæ majeftatis? Quot igitur nationes mihi fuccenfebunt , quarum mores notantur in Proverbiis? Sed quam hic animum habuerim fincerum, hine perpendito. Nunquam crediturus eram Badæeum hoc nomine fubiratum efle, nifi iple, literis ad me datis, pro fua ingenuitate ftomachum fuum effet confeflus, fed quem facile videbatur pofuiffe. Necarbitror ullas mortalium amicitias effe tam felices, ut non incidant aliquoties hujufmodi nubecule. Atqui tales offenfiuncule frequenteramoris integratio eft. Denique, poft editum Ciceronianum , \iteris amicorum admonitus fum , ut apologia quapiam, ad Budeum fcripta, placarem illius animum, fi quid forte concepiffet offenfionis, ad quod tuæ quoque literæ me videntur adhortari. Sed non occurrebat quid fcriberem, aut cui feriberem. Nam de Bude: probitate prudentiaque perfuafionem habebam ejufmodi, ut citius {perarim ab illo gratiam ejus commemorationis, quam offenfam metuerim. Cujus animi magnitudinem fimul & humanitatem, quam tu vere prædicas, ita mihi videbar habere perfpećtam, ut etiamfi quid excidiffet mihi minus circum{peéte diétum, putarem aut neglecturum, aut in bonam partem interpretaturum. Itaque quum mihi animus eflet erga illum, qui debet efle erga veterem amicum, &in re literaria coryphæum , & locus adeo nihil haberet xEdyrov, ut paucis verbis plurimum illi laudis tribuerit, quî poteram inducere animum, ut crederem indignari Prdesm ? Scripfiflemadamicorumillius quempiam? Quemeunque delegifiem, carbone notaffem illius judicium vel de me, vel de Budeo,-vel de utroque: Deme, quafi fim ram petulans, ut talem virum, quem ftudiorum nomine non poflum non amare, ctiamfi mihicum illo nulla intercederetamicitia: dicam amplius, fed æque verum, etiamfi de me parum honorifice tum fentiret, tum loqueretur , nulla laceffitus injuria ſtylo peterem. De 24420, qui tam morofum exiftimarit, ut pro candido officio reponeret indignationem. De utroque, qui vel me tam ignarum mei putarit, ut cum co viro de gloria eruditionis contendere fuftineam , quem femper extra hujus ætatis aleam pofitum, cum prifcis illis heroibus foleam componere, yel Budeum tam humilis animi, ut mei fimilem fit vel conflictu dignaturus. Nec adhuc mihi quifquam pers fuafurus cft, Bedezz pilo minus amicum elle quam folet, nifi ftomachum fiis literis profiteatur, quod ilJum facturum non arbitror. Jam qui tam ineptis verficulisnugantur , utrius, quelo, cxiftimationem magis Iædunt? Meamne, an Badei? Me uidem ipfe locus abfolvit, itaque fi quid hic eft reprehenfionis, in B#nulla de caufa fuccenfeat amico , vel quod amicis tam ineptis delectetur , nifi forte hoc ludunt illo infcio. Tibi juftior erat Erafmo fuccenfendi caufa, mi Brixi, frigidius recenfeo quam Budeum, & tae men abs te nibil omnino metui , jampridem habens perfpectam, & judiciitui re&titudinem , e: ar vitatem. Quantum autem abfunt è Gratiis & Mufis, qui te conati funt dictis atroci quem multo quidem & prudenter & amanter, ut hic fuccurram exiftimationi meæ. Valeat, valeat omnis exiftimatio, fi hæc animorum lues invafit melioris literaturæ cultores. Quo colore traétabo hoc argumentum, ut non ledam cxiftimationem eorum, qui fic fremunt de re nihili? Contuli Badewm cum Badio. Quid fi Budaé lagenam cum Badiilagena contuliſſem, clamarent læ= fam Bedaici nominis majeftatem ? Neque enim hæc collatio magis Bsdei gloriam ledit, quam fi lagenam lagenze comparaflem. Reftat etiam illud, fi fuperis placet , ut me purgem, ne videar invidere Budao. Quafi tot locis Operum meorum infperfa nominis illius honorifica commemoratio, non fatis declaret quam illi invideam. Invidemus iis, quos fperamus nos affequi pofie. Budenm, tot ftadiis pracurrentem , fufpicere mirarique foleo verius quam amulari: nam quod tuus candor Budeum & Eralmum pares facit, hocme pre= dicans efle Germania, quod Budars eft fure Gallie, cleganter id quidem & fatis rhetorice, fed in re nihilo levius peccas, quam fi ego fimpliciter Budexm cum Badio contuliffem : magis enim impares fumus quam diffimiles, Erafmus & Budeus. Atqueut grati judiciz eft quod Gallia veneratur agnofcitque fuum pecnyérlw, ita non defunt Gerzzanze quibus hoc honoris debetur potius quam Erafmo. Summum, inquis, effe conve= mo qui me Badio parem faciunt, nifi forte tribuunt candem veniam amicorum preeconiis, quam Venus tribuere dicitur amantium perjuriis? Sed ut ad invidia crimen redeam, obfecro, quam fyllabam reperiunt in libris meis, quae {pirat invidiam in Badeam? aut quem omnino proferunt five fummum, five mediocrem, cujus induftriæ non faverim? Aut quis unquam meo calamo laceffitus eft, qui non prior molefte laceffiverit me? Indicas & remedium, fi proxima editione Bude: mentionem expungam, aut a Badie feparem. Id quidem ut eft perfacile, ita lubens fecero. Sed quid non calumniabuntur, qui hoc calumniati funt? Siprætermifero, dicar invidifle: fi correxero , repetent prioris collationis memoriam , quze jam animos occupavit. Fa= ciam tamen quod mones, cujus confilium ut certo novi ab animo finceriffimo proficifci , ita fpes eft futurum etiam felix. Quanquam autem de tui erga meanimi vel finceritate vel conftantia, mi Brix#, nunquam dubitavi, tamen non poteft mihi non effe pergratum, hac occaſione faétum, ut omnibus tuam erga me pie= tatem faceres teftatiorem , modo ne quid tuo nomini concilietur invidie, cujus eruditio fingularis & niveus quidam ingenii candor hoc promeretur, ut tibi faveant omnes, invideat nemo. Sed obfecro te, tantus patronus , quam bonam , quamque vincibilem caufam fufcepifti? Atqui peffime quaque caufe ad optimos oratores deferri folent, quanquam iftis bono medico magis opus effe fufpicor quam bono oratore. Quid aliud adferunt ifti, nifi Budexm Badio contulit , & hanc cantionem fubinde recinunt, Budeum Badio contalir. Atque inter hos feruntur efle, qui prius amici videbantur, quique de noftris ftudiis non omnino peffime fentiebant. Pofteaquam Bedeam Badio contuli; protinus abrogant mihi quicquid ante tribucbant, ingenium, eruditionem, eloquentiam, judicium, denique fenfum etiam communem. Amicitia, que definere potuit, aunquam vera fuit. Qualem autem conjectandum eft illam fuiffe, quæ tam frivolis de caufis tranfiit in fimultatem? Imo quæ pro officio rependit contumeliam? Malis nihil opus eit præter occafionem, ut habet proverbium. At pejores funt, qui benevolentiam rapiunt in occafionem malevolentiæ ,& inde moliuntur vindi&tam , unde decuit gratiasagere. Mores iftos pluf quam Scyrhicos immane quantum oportet abefle è ftudiis humanioribus. Fuit hoc infelicitatis mez, quod aliquot in me ftyli mucronem ftrinxerunt. Sed quis eft unquam à mè ob caufam tam frivolam oe è
