Pagina 13 [13]
OCR
152 T109 . EPISTOLAE. clementiffimus, mifericordia excepit, quem puduit il3, lius cui favebat, quum iplum {fui non puderet. Nec etiam Epifcopus. ‘Tanto felicior eft hifce temporibus audacia quam fapientia. Huic fimillimus erat alter, multorum judicio magnus Theologus, fuo maximus, nec mediocris Ecclefiæ columna. Is quum diu clamaffet publicitus in Novam Teftamentaum, inftare fupremum Ecclefiæ fatum, veniſſe Antichriſtos, & horum æadeéuss, ubi ventum eft ad colloquium, nec adeflent arbitri, rogabam proferret, fi quid haberet, quod offenderet in Novo Teflamento: quumque filentem efflagitatione premerem, refpondit tandem homo verecundus, ſe nunquam legifie meas Annotationes. Quid aliud refponderet quivis Nomentanus aut Balatro? Hoc paulo modeftior erat alter, ctiam dignitate fuperior, qui cum femel atque iterum citra ullam exceptionem probaffet Annotationes meas, ut Opus eruditum ac pium, poft expoftulanti mihi quod tum probaret Zez calumnias, quum dudum Opus à capite ufque ad calcem, ut ajebat, perlectum citra omnem cxceptionem approbafler: refpondit homo gravis, fe legille quidem, fed non ita attente. Idem quum me fatis odiofe in frequentiffima {chola perftrinxiflet, fupprelo quidem nomine, fed ita ut nemo non fentiret quem peteret: privatim expoftulanti fancte dejeravit, fe nihil minus quam de me cogitafle, tantum De matrimonio nonnihil eſſe {crupuli. Ea de re quum inter nos commentaremur, confeflus eft {e quoties ccelibatum nominaflem in Encorzio matrimoni, fenfille vitam caftam ac virgineam: nec inficiatus eft, fe quam Declamations titulum legeret , intellexiffle facram & Ecclefafticam concionem. Rogavi num æquum judicaret, mihi impingi crimen herefeos, fi quidam illorum Latine non didiciffent. Subridens obticuit. Agno{cis, opinor, quos defignem. Nec Bucensarm ignoras, qui preter alias ineptias, quas non parum multas effutivit in privato colloquio, illud putabat non ferendum, quod in Annotstione quapiam fcripfiflem de Thoma Aginate, illius viri ingenium indignum fuifie, quod in illa tempora incidifet: nimirum laudans illum, & feculo imputans, ficubi lapfus efet. At ille, qui Theologus erat abfque Grammatica , credebat indignum dici quod fit deteftabile. Audis novum enthymema , Bucenta nefcit Grammatican, iguur Eraſmus eſt blafphemus in divum Thomam. Idem annotarat locum, in quo per collationem exaggero quantum malum fit obtreétatio malitiofa, que idem efficit quod libellus famofus, imo plus lædit : ille credebat à me probari Tie bellum famoium , quafi probet adulterium, qui hoc exaggerandi gratia conferat homicidio. Annotarat locum, in quo recitatis Veterum fententus, qui videntur Marte Virgini tribuere peccatum aliquod actionis , fubjicio, & nos facimus cam prorfes immunem ab omni peccato, nimirum indicans recentium quorundam opinionem, plurimum ab illa Veterum diftare : ille credebat, me meo nomine pronunciafle, Virginem fife param a peccato originis, Š hoc erat inter meos errores annumeraturus. Et alia queedam his etiam ftultiora tum effutivit, qua reterre piget. Meditabatur vindi@am, at non fuppetebat ftylus. Itaque coepit legere, Virgilium, Fuvenalem & Margaritam poetica ut hinc expoliret diétionem. Naétus eft ad cam rem auxiliarios tres. Opera commun abfolutum eft præclarum Opus: Geftiebat in lucem emittere, at non licebat per Vicarium ordinis. Tandem clam fictis titulis emifit afininum partum. Libellus erat exiguus, quo nihil fingi polit indoctius , infulfius, aut infanius, fed in hoc numeravi feptuaginta manifefla mendacia, Nec me fugit qui fuerunt auctores. Unius Cornelis Duvelandii prolixam epiftolam, quam Leo {cripferat , ad me miferunt amici. Ibi profertur hujus fiat mi negotii my terium: Quum pedia eo ot, ac magiftratus cos libellos divendi vetuifler, Dorncanos aliquot clitellatos emiferunt, A B E D Las | Epift. DCCCCLXXIX. IIIO lucque diftraherent. Nonne bellum facinus, & ordine tam facro dignum? Eo peraéto mox evanuerunt, unus in Zelandiam, alter in Geldriam, tertius nefcio quo. Solus Rzbinas tenuit locum , nifi quod paulo poft fugit è vivis. Satis enim erat unum facinus ad nominis immortalitatem, Ert hic talium artifex mihi ob. id potiflimum erat infenfus, quod ordini fuo parum fayerem, ipfe fcilicet magnum ordinis ornamentum. Brugis Epilcopus quidam à fuffragiis , totam horam debacchatus eft in Lutherum & Erafmum, quo nimirum populus fufpicaretur inter nos convenire. Et faceret, nifi tot exemplis ab ipfis didiciflet, non facile credere perfonatis. Id quoniam bene cefferat, captato tempore, quum abeflet ejus templi Decanus , à Cantore combibone impetravit, iterum dicendi faculta= tem, & è fuggefto aufus eft palam dicere, quod in libris meis effent quædam heeretica. Defcendentem excepit quidam egregie dodtus , tum ejus Reipublicæ Penfionarius, nunc ad majorem dignitatem evećtus. Urgebat tergiverfantem, ut vel unum proferret locum. Quomodo putas elapfum? Ut affolent fcurte, negavit fe quicquam legile mearum lucubrationum, tantum in animo fuifle legere Moriam , verum illic comperifle tam profundam Latinstatem his enim verbis utebatur, ut veritus fuerit ne quam in hærefim prolabi pofim. Ubi primum exiflent Epiftole obftarorum Virorum, miro Monachorum applaufu exceptæ ſunt apud Britannos à Franciftans ac Dominicanis, qui fibi perfuadebant cas in Reschlini contumeliam, & Monachorum favorem ferio proditas: quumque quidam egregie doétus, fed nafutiffimus, fingeret fe nonnihil offendi ftylo, confolati fant hominem. Ne fpeGaris, inquiunt, ô bone, orationis cutem, fed fententiarum vim. Nec hodie deprehendiflent, ni quidam, addita epiftola, lectorem admonuiffer rem non effe feriam. Poft in Brabantia, Prior quidam Dominzcanus & magifter nofter, volens innotefcere patribus, coemit acervum corum libellorum, ut dono mitteret ordinis Proceribus, nihil dubitans quin in ordinis honorem fuiffent feripte. Quis fungus poflit efle ftupidior? At iſti ſunt, ut fibi videntur, Arlantes Ecclefiæ nutantis; ex his defignantur cognitores de dogmatibus Ecclefiafticis, hi pronunciant de libris Erafmz, & horum arbitrio Chriftiani fumus, aut hæretici. Ex hoc fodalitio quidam exftitit Theologorum coryphæus , qui ja¢tabat Evafmum teneri medium, nec elabi poffe. Scripfit, inquit, Averonymem non fuiffe virginem. En ipfe Hieronymus profitetur fe fuiffe virginem. Ubi? In libello ad Exffochium, Virginitatem enim, inquit, non tantum efferimus, fed fervamus, Hic triumphabundus ille, quid apertius, inquit? Nemo fervat quod amifit : quum Hieronymus fe fervare dixerit, cujus fervandi rationem prælcribit 5 quemadmodum, dicitur inftruere milites ad bellum, qui de militari difciplina preecipit. Ut hic applaufum eft è combibonibus? At quantus eruditorum rifus, qui ronchi, qua fanne? Nullus eft dies, quin talium ftratagematum aliquid defignent, cujufmodi tu quoque nonnulla deferibis. In vicina Gallie parte quadam , Francifcanas quidam, egregie vocalis, nunquam definebat in me vociferari publice, pris vatim, in conviviis, è fuggefto. Expoftulavi cum homine epiftola fat proliza, fimulgue monui ejus regionis Principem, ut hominis improbam petulantiam compefceret, id etiam ad publicam divionis tranquillitaren referre. Mihi, referipfit Ecclefiattes, fanéte dejeratis fe nunquam de me nifi honorifice loquutum: cadem affeveravit apud nobiles quofdam, qui blafphemias illius toties fuis auribus acceperant. Sed hujufmodi permulta tegit facra cuculla Francifci. Similis fuit improbitas cujufdam Dominicans, qui præfatione, maledica Comitem quendam profciderat, non ferendis in eum conviciis debacchans. A cujus amicis quum urgeretur, fcripfit fua manu palinodiam, qua dejerat fe nihil unquam finiftre de Comite fenfifle, ſed femper illum habuifle pro viro doéto & pio. Atqui eadem Tom, III, Aa aa pali Ani 1528.
