Pagina 74 [74]
OCR
interpretatur. Imo maxime colimus illam inefiabilem, | A incogitabilem, & imperſcrutabilem Dei naturam. Et ne quid hic tergiverſetur Zarherzs , quod Interpres vertit, q#od coltar , Græcis eft déGalua à eeGoucts y quod eft religiofe veneror rem majeltate praditam. Ad hæc quoniam Lasheras hic Coryesi fpecus meminit, ubi majeftas Numinis fubmovet humanam cogitationem., ibi maxime locum habet adoratio. Praterea quod feparatim diétum eft a Paulo, Lutherzs conjungit, grod dicitur, ant colitur Deus, cum Panli verba fic habeant, fupra omne qaod dicitur Deus, ant quod : colitur. Graci fic vel legunt, oon Teva Ney vo Seov, % (Cafe id eft, fuper omnem qui vel Dem dicitur, vel aliud quiddam veneratione religiofa dignum, ut per | B a26a(ue 5 intelligamus fana, aut fimulacra Gentium. Nam hæc particula, qaod dicitur , ad utrumque difjunctim refertur’, ad Deum & ad nomen «t€a(ue, quod Interpres expreflit periphrafi. Ideo Paulus addidit, quod dicitur, ut ottendat nec cos elle Deos, qui dicuntur Dii, nec cfle feba/mata , que dicuntur feba/mata. Nufquam enim Paulus nomen Dei tribuit, nifi ycro Deo. Aut fi tribuit aliis, addit aliquid, unde intelligas eum de Diis falfo habitis dicere, veluti cum dicit, Deam hajus feculi. Er 1. Corinth. vur. Nam & fi Juni qai dicantur Dii. Eodem verbo fignificavit & hîc fe de Diis falfisloqui. Porrocz€aé(uar@ vocabulo idem apud Lacam in A@is xvir. uutur : Prereriens enim, | C inquit, & videns fimulacra veftra, inveni & aram, in qua fertptum erat ignoto Deo. Quod Interpres vertit ffmulacra, Greece eft cs€c(uare, que vox & templa, & aras, & facella, & delubra, & fimulacra complectitur. Er eandem vocem hic Latherus exponit calinm Deum. Mane lector , nondum habes omnem fucum, quo Leather eſt in hac interpretatione ufus. Arte invertit ordinem fermonis. Quis enim nefcit plurimum intereffe, utrum dicas , hic artifex pradicatur , & hic praedicatur artifex. Nam in pofteriore fubauditur verbuin fubftantivum effe, in priore nequaguam. In prioTe is qui eft artifex, dicitur effe celebri fama: in po- |p feriore dicitur quifpiam efle artifex, qui forte non eft artifex. Jam fi Paulus Deum X febafma præpofuiffer verbo dicirar, erat utcunque fenfus ambiguus, nunc cum utrumque poſteriore loco fit, non poteft alius accipi fenfus, quam effe qui dicantur Dii,cum non fint: aut cffe febafmata, cum non fint. Oftendi paucis , qua religione, qua fcientia, qua fide Latheras, contemtis omnibus & veteribus & recentioribus , tractet nobis facras Litteras , quo cunétis fit perfpicuum , quid illi tribuendum fit in ceteris. y tatis, quandoguidem Deus & voluntate figni, & voluntate efficaci vult peccatorem, fi perfeveret, ire in gehennam. Huic diftin&ioni locus erat, fi quis hunc in modum fuiffet argumentatus, Si quicquid valt Deus Jt, car non omnes peccatores convertuntur? Vult omnes converti voluntate figni , voluntate efficaci non item. Poffert id efficere fi vellet fimpliciter. Ubicunque igitur Larheras premitur argumentis, confugiet ad illam voluntatem Dei imperfcrutabilem, & ibi faciet Deum non predicatum, ubinosaflerimus predicatum. Cum hoc viro, qui nullas aliorum Jeges agnofcit, & tot leges fubinde novas nobis praefcribit , pugnare difficillimum eft. Exigit 4 nobis, ut fateamur effe quandam Dei voluntatem imperfcrutabilem , Fatemur. Eam vult adorari, Adoramus. Quid tum poftea? Ergo vera funt | F Lutheri paradoxa, Quæ? Totam Scripturam facram plenam effe præceptis, minis, promiffis, & blandimentis ; nec his omnibus moveri animos hominum, nifi fi quibus Deus velit impartiri peculiarem gratiam juftificantem: Per leges & minas tantum indicari peccatum, per promifla & blanditias tantum indicari payatam gratiam. Nec his tamen prodefle delatam gratiam, nec illis intentatam Jegem, co quod neutrorum voluntas ullo paĉto fit libera, nifi Deus fua voluntate, de qua loqui fas non eft, utrofque trahat ad falu ER AnS AMi ba? 1376 tem. Et tamen illis qui nihil ex fe potuerunt, perinde quafi potuerint., imputatur culpa; & damnantur immeriti (quod poftea ingenue fatetur) ne Deus videatur injuftus: & his nihil promeritis, imo ne conatis quidem aliquid promereri, datur immotrtalitas. Nihilo fecius tamen interim Deus dicitur juftifimus, cum juftitie fit tribuere cuigue premia pro meritis. Verùm hic haber aliud paradoxon, fidem prorfus interifle, niſi Deus videatur injuftiffimus , & credatur juftiffimus. Hic eft qui mihi objicit, quod ex indefinita faciam univerfalem: Precipit quod nec preeftare nec velle poflumus, & tamen preitare debemus: & imputat volun= tati noftre vitiata , non per nos, fed per primos parentes, & imputat etiam juftificatis. Cur autem imputat, quod neque nos præftare poffumus , nec ipfe vult mutare? Vocat Deum non prædicatum , & fic elabitur. Avis ad nona Cu objicit mihi, quod oblitus ftatus, aliud probem quam propofuerim. Citaturus Scripturarum reſtimonia fic exordior : Oprans ut ſuperet nbique veritas, gue fortafis ex collatione Scripturarum velut ignis ex collifione filicum emicabit. Principio negari non poteft, in facris Liiteris plurima effe loca, que plane fiatuere videntur liberum hominis arburium. Rurfis in iifdem effe nonnulla, qua videntur in torum tollere. Confiat antem Scripturam fecum pugnare non poffe, cam ab codem Spirits tota proficifcatur, Prins igitur recenfebimu ca qua nofira confirmant, mox ea, que ex adverfo Jtare videntar , diluere conabimar. Audisexordium huJus argumentationis ex locis in Diatriba. Jam fi loca nec plane ftatuerent liberum arbitrium, nec plane tollerent, tamen in argumentando fueram meo fun&us officio. Sic in argumentis ante oppofitum, ut loquuntur Scholaftici , citant & colligunt Theologi ; nonnunquam in utramque partem , in fine res componitur ad æquilibrium veritatis. Mox uno loco citato, refero varias de libero arbitrio opiniones, quarum aliquot fic reprobo, ut declarem mihi cum illis pugnam non effe: quafdam indico non rejiciendas, tales tamen ut fi vel {ulla vincat, jaceat Lutheri dogma. Ad has communiter refero quæ ex facris voluminibus profero teftimonia. Cum quibus autem opinionibus mihi pracipue res fit, non diffimulo. Et in has communiter torqueo jacula difputationis. Hoc autem loco quid dico? Hac, inquam , omnia frigeant oportet femel indutta necefitate, vel bene faciendi, wel male. An hæc funt verba totum tribuentis libero arbitrio? an potius excludentis Wiclevi opinionem , quam Lerberss calore raptus in affertione probat, in qua tamen fibi non conftat. Non igitur Diatriba frequenter oberrat eadem corda, fic enim habet codex pro chorda, fed Larheras nimium frequenter errat corde. Multis tandem prætermiffis, aggreditur illud Deut. xxx. Mandatum hoc, quod ego precipio tibi hodie, non [apra te eft, neque procul pofitum,&c. Hic miretriumphat gloriofusmiles, ex Grammatica nos docens , quid fit fupra, infra, ante, retro, ad dextram , ad lævam. Ex his verbis dixi fignificari proclivitatem fervandi præceptum, argumentans non pronuntians, & fi pronuntiaflem , quid erat periculi, cum ipſe Dominus in Euangelio dicat , agam menm [fuave eft, & onus menm leve. At hic exclamat, quid jam Chriſto, quid jam Spi= ritn opus? Quam ftultus Chriftus, qui etiam fafo fanguine Spiritum ilum non neceffarinm nobis emit, at faciles efficeremur in fervandispraceptis , quales jam ex natara fumus, aliaque multa bujus farinz blaterat, femper excludens gratiam a libero arbitrio, Nam hujus vocis publicum ulum femelimpetravimus, gratiam tot locis adjungimus, ut efficax fit hominis voluntas. Diffimulat autem quod hoc loco fubjicit Diatriba: Sé nshil horam allo patto fitam eft in noftra poteftate. Qui dicit #/lo paéto, non totum tribuit libero arbitrio. Unde præcepti difficultas? A fegni voluntate. Unde facilitas? À gratia & à promta voluntate. Negat hic fupra referendum ad vires, fed ad locum, juxta Grammaticam, 112.
