Pagina 73 [73]
OCR
107. 108. 1373 tumvis Euangelicis non abfurde colligi liberum arbitrium efe nonnihil in rerum natura 5 quod negat Lathers. Tale eft quod refert ex Exod. xx. Ego facio mifericordiam in multa millia. Hoc verba funt Euangelii, fateor: ‘at fequitur; iis qai diligunt me. Eft hoc fatis? Non. Sed adjecit, @ cuftodiunt pracepta mea. Hoc additamentum callide reticuit Lurherus, qaemadmodum & illud quod praeceflerat, Ego fum Dem fortis zelotes, vijfitans iniquitatem patrum in filios, in terriam Ọ quartam generationem. Vides promifa jungi terroribus, nec mifericordiam promitti quibusliber, {ed amantibus & precepta obfervantibus, De eo quod adfert ex Matth. x1. Venite ad me omnes, jam ante diximus. Hujus generis eft Sc illud apud Paulum, Serge gui dormis, & exfurge a mortuiss& illucefter vibi Chri= fiw. Surge & exfarge verba {unt gratia pulfantis: i//#cefcet tibi Chriffas, verba funt confolationis & promiffionis. Quoniam autem omnium Orthodoxorum confenfu , mortui, quos ad vitam revocavit Dominus , repræfentant nobis formam peccatoris ad pietatem refipifcentis, non arbitror efle fine myfterii fignificatione, quod Dominùs neminem unguam excitarit, nifi prius appellatum , quod tamen ab Apoftolis non eft item obfervatum, Lac. vix, dicit adoleſcenti , AdoleJeens tibi dico furge. Marc. y. Archilynagogi filiam appellat, Thabitha cumi, id eft, puella tibi dico ſurge. Quo loco monent Hebraice periti, cams efle verbum geminæ tranfitionis, quafi dicas, attolle teiplam. Similiter & Martha fratrem inclamat, Lazare ven foras. Unde falfum eft quod hic colligit Luther, nec ex verbis Legis, nec ex verbis Euangelii confirmari vim liberi arbitrii , cum declararim ex utrifque probari. Quid autem mea Diatriba colligit ex his verbis, Nolo mortem peccatoris? An aliquid precipi, quod exigatur? Imo fic ratiocinatur Diatriba, An deplorat pins Dominus mortem populi fni, qaam ipfe operatur in illis. Si ille non vult mortem , utigne noftre volantati impratandum, fi perimus. Hæc Lutherus diffimulat, multi que verborum involucris obfcurat rem, proferens nobis novas leges, quasarbitratu fuo figitac refigit: Vox, inquit, Legis non fertur nifi ad eos qui peccatum non fenttane nec agnofeunt, Ita verbam gratia non venit nif ad eos qui peccatum fentientes affigentur, & tentantur defperatione. Leges iftas hyperbolicas fortiter rejicimus. Imo Lex & bonz mentis hominibus prelucet , ne peccent: & promiffionis verba toties apud populum fiunt rebellem, ac Dei bonitatem fibi vertentem in licentiam peccandi., Nec hoc præcepto, Diliges Dominam Deam, Xc. indicatur hoc nos debere, quod præftare non poffumus, fed admonemur Deum omnibus rebus conditis efe piæferendum, & in hoc amando femper effe proficiendum , id quod eit in poteftate hominis, opitulante gratia. a ut triumphum agat Lutherus, fi modo illi concedimus, nolo mortem peccatoris, fignificare, non irafcor peccanti, fed volo ut convertatur, ideft, nihil fervet praceptorum, qua fervare nonpoteft, tantum accipiat gratiam , & faciar que velit. ‘Quomodo triumphat igitur ? Ratiocinatur nullum locum adduci potuiffe , guz magis doceret liberum arbi“trium fe folo non poſſe » nifi ad pejus, niſi Dens tanta le“nitate ojferret paratam mifericordiam. Quid fentit Lu‘tberus, cum ait Je flo An quifquam hoc docet, libeTum arbitrium aliquid ad juftitiam efficaciter poffe, feclufa gratia? Cum fe gratia pulfanti accommodat,, aut fi mavis præbet, folum non eſt. Rurfum quid ſentit» cum air, nf in pejss? Arqui dogma ipfius erat, libeyum arbitrium prorius efle nomen inane, nec in bonum quicquam poffe, nec in malum, nec cum gratia, aut fine gratia quicquam agere, fed agi à Deo. Alias tribuit homini liberum arbitrium in rebus inferioribus, alias negat cum feftucam de terra poffe tollere vi liberi arbitrii Sic fibi conftat, qui mihi toties objicit, quod cauſæ ftatum non obfervem. Ut reliquam homi Drarribes Lib. il. 1374 verbis, nif Deum ejus levitatis efe credas; quod nulla neceffitate falutis noftre, fed mera voluptate loguacitatiss verba promiffionis effundat tam copiofe. Quod hoc novum eloquentie genus? An non videtur hoc velle di‘cere, quod hac tam multa verba, quibus in Scripturis Deus invitat peccatores ad refipifcentiam, nihil fa| ciunt ad noftram falutem, fed ita libuife Deo pro fua levitate, proque loquacitate voluiffe garrire. At fi dis zillet, nif credis, fortaftis effugifler {ermonis abfurditatem. Noncredimus hoc,6 bone, imo perfuafum ha~ bemus Deum & minis, & terroribus; & blandimentis ac promiflis idem agere , ut noftram: vincat duriticm, & ad vitæ correétionem inducat, nifi quod fecundum eventum feroces & elatos magis terret minis & affliétio= nibus, ad delperarionem tendentes revocat blanditiis. Illis remittit minas fi convertantur, his pollicetur paratam gratiam, fife recipiant. Ad hoc autem ut admoniti minis, autinvitati promifis convertamur, non= nihil agit liberum hominis arbitrium. Alioqui cur alii convertuntur, alii magis indurefcunt ? Hic Larherws ut excludat omnem humanz voluntatis aétionem, res perit aliud fophifma, Dei voluntatem arcanam in his rebus non effe requirendam , fed adorandam. Habet iterum bipennem, qua poffit omnes quæftionum nodos diffécare. Nos non negamus Dei voluntatem in quibufdam fic agere, ut confilium illius fit nobis adorandum magis quam fcrutandum; verùm hic ex Scripluris argumentamur aliquid effe fitum in voluntate hominis, quod tantum habeat momenti, ut hic pulfatus gratia, convertatur & fervetur , ille magis adverfus pereat. Quod fi nihil eft imputandum hominis arbitrio, fed foli divina voluntati, cur Deus toties cxpoſtulat in Scripturis, quod nec pracipiens, nec pellicens , nec territans , nec blandiens fit auditus ? Aut qua fronte clamat, car moriemini domus Ifrael, cujus arcana & adoranda voluntate fit ut moriantur? Hie prodit nobis diftinétio Dei prædicati, & Dei ut eft in fua natura, quo novitate verborum videatur rem hactenus inauditam adferre, cum tritiflima diftin&ione potuerit folvi quæftio , quomodo Deus nolit mortem peccatoris, & idem velit: non vult enim voluntate figni, & idem vult voluntate efficaci. Aut vult, & non vult, juxta conditionem. Non vult, fi ipfe velit converti: valt, fi nolit refipifcere. Quanquam hane diftinétionem , Dei prædicati & non prædicati, jam exclufimus; nos enim hic colligimus Dei voluntarem in facris Litteris nobis expreffam. Arcanam illam in fua caligine reconditam adoramus, non excutimus. Quoniam autem frequenter nobis occinitur Deus prædicatus & non prædicatus, ne Lartherms videatur hoc commentum de fuo proferre capite; citat nobis Pawtum 2. Thef 1. de Antichrifto loquentem , Extollitar fupra omne quod dicitar Dems, ant quod colitur. Hie novus interpres exponit, guod dicitur ant quod colitur, Deum pradicatum. Verba Pash non adfert de fuocapite, fateor, fedinterpretationem & coaétam nec confiftentem commentus eft ex fuo cerebro. Primum quis Veterum fomniavit hoc quodhîc adfert Zarberw? num Hieronymus, num Ambrofzs, mam Chryfoftomus, num Theephylattas, num Augaftines num Beda, num Thomas? Theophylatius interpretatur Antichriftum ever= furum cultum idolorum, quo folus ipfe pro Deo habeatar, annotans & illud quod Antichriftus non dicet fe elle Deum, fed factis ambiet, ut pro Deo habeatur. Vertim interpretationes Veterum contemnit Leathers, Ex iplo igitur _Pazli fermone novum illius commen= tum examinemus, cujus verba data opera non recenfuit, ne bæc ftatim proderent plus quam ferrcam in» terpretationem. Primum dictum & cultum Deum, interpretatur Deum non ut eft, fed ut nobis innotuit, Quero 4 Larhero, an qui adorat Deum, recte dicatur illum colere. Fatebitur, opinor. At iple paulo ante dixi, arcanam illam voluntatem, hoceft, Dei naturam ut eft, fumma veneratione adorandam , & hic aliud inE Log.
