Page 69 [69]
OCR
1365 HyPERASPISTAE igitar omnino poteft ex fefe. Qui dicit Cxfarem pofle capere civitatem, an is affirmat illum id poffe fine militum auxilio? Sed inter argumentandum, inguit, non meminifts gratia. Nefciebam mihi rem effe cum homine tam obliviofo, ut idem ad fingulos verfus fuerit opus repetere: nam crebro & gratia memini. Nec id faciebat ad argumentationem. Tantum illic cito loca, quæ utcunque accepta deftruunt Zerberi dogma, videlicet omnia Dei præcepta effe impoffibilia. Si ca teftimonia videntur docere, liberum arbitrium per fe totum poffe , quod tamen à me nufquam eft dictum, tanto impudentior eft Lutherzs, qui negat per Scripturam doceri polle omnino quicquam effe. liberum arbitrium. Cum igitur hoc convitium partim fit ini«quum, partim falfum, tamen veluti præclarum fophifma nobis toties occinit, geftiens, ludens, lafciviens, ac tantum non triumphans. Nec videt interim homo folus oculatiffimus quam fe cordatis ridiculum præbcat , dum ipfe ridet Diatribam. In duobus iifque haud longis Capitibus, quot infulfa profert diéteria. Appellat fuam Diatribam , excutit veternum Diatribe , defiderat memoriam in Diatriba , colligit eam vel nihil intelligere, vel non affici caufæ, objicit vitium. Rhetori turpifimum , ftultitiam , quod ea proferat que caufe , cuiadeft,offciunt. Ridetur Diatribe, qua fibi fuaviffime blanditur , perpetuo difputat contra fuum ipfius ftatum, & omnia ridicule & dicit & facit. Sed illud unum diétum eft de diétis melioribus: Domina, inquit, Diatriba vos male infertis, nec probatis feguelam, fed cacitati & oftitantia veftre videtar id fequi & probari: & tamen hoc genus illationibus D. Auguftinus toties allerit liberum arbitrium. Ubi eftis Lztherz fodales, quin hic gloriofo duci veftro datis plaufum, quin acclamatis, Euge, pulchre, laute, lepide, nihil {upra. Melius apud Horatinm fcurrantur Nomentanus & Balatro. Quid his jocis infulfius, quid convitiis dementius? Talibus flofculis lufit in Regem Angle, nec caruit applauforibus , ut nufquam non inveniunt fredles labra laétucas. Quid infert Diatriba, fpermologe? Nihil aliud quam per Scripturas ftarui liberum arbitrium. Ergo, inquit, berum arbitrium fine gratia poref torum. Ifta tua fequela eft, non Diatribes. Nam pollicitus fueram me prolaturum è Scripturis loca, quorum alia viderentur in totum tollere liberum arbitrium, alia ftatuere. Poft citationem quid fupererat? Nimirum ut exponerentur ea quæ videbantur in totum tollere. Rurfus eorum, qua ftatuebant, fic temperaretur interpretatio, ut fumma principalis adfcriberetur gratiæ , fic tamen ut hominis voluntas fuis quoque partibus fungeretur, Nonne quod pollicita eit Diatriba preftitit? Sed {uo loco. Non igitur fui oblita eft Diatriba, fed tu impudens, qui quod alio loco promiflum eft, exigis alio. Imo illud deprehendi in hoc difputatore peculiare, ad fingulas argumentationis partes Ita depugnat , quafi ibi fit viétoria, ad fingulas prafatur, perorat, triumphat. Nec ramen perinde moleftus eft ftolidis convitiis, ut eadem plus millies occinendo. Hic igitur le&orem admonitum volo, ne fi toties refellam , quoties ille hoc ingerit, volamen crelcat in immenfum, ut quoties dicam Lutherus non 3 intelligat me nænias hujufmodi ftudio præterire. - ; Idem mendacium recinit nobis Capite proximo, ‘Diatriben ubique fingere talem hominem, qui vel po fit efficere quod præcipitur , vel faltem intelligat fe non poffe. Diatribe juxta quorundam opinionem aſſumit, omnem hominem nature viribus co pofle poi cere, ur Deus illi non fir ſuam negaturus gratiam. A famit juxta aliorum opinionem , liberum aoe Er A poſſe & facere; auxiliante gratia. One Lasheras? Affumit, omnes homines efle vinétos, mi > captos, «gros , mortuos : nec his contentus eE acit omnes fic excxcatos, ut fe liberos exiftiment ac lanos. Cum naturæ lex nemini nonadfit, que piurima diétat DiarTriges Lib. Ill 1366 ut omnes homines etiam ante gratiam, tales fint quales fingit Lutherws? Que lex docuit Philofophos, ut tam præclara multa traderent de virtutis habitu, & hinc manantibus officiis? Sed apud Larheram ſemper hyperbolen hyperbole, velut anfam anfa trahit. ‘Vali homini opus erat lege, que tam multa prafcribeist impoffibilia. In quem ufum? Gravem, inquit, & ferium, ut homo cognoftat peccatum, & imploret medicum. Jam oftendi id commodius potuiffe fieri, fi Lex preecepiffet poffibilia. Sed melivs, inquit, komo cognofeit fuam miferiam, fi viderit Legem fervari non poſſe. Atqui Pharifæi credebant fe fervare Legem. Non igitur Lex femper parit cognitionem peccati, aut fi parit, frequenter parit inutilem. Seddemus parere. Quomodo Lex docet hominem nullo pacto fervare pofle, quod precipitur? Quomodo vero perfuafum habebit homo fe debere feryare , quod non eft in ipfius potettate? Aut quomodo fibi perfuadebit Deum efle tam mifericordem quam hic eum facit Lashervs, fi tam duras præfcribit leges homini nihil commerito, nifi quod originem duxit ab Adam £ Verùm hoc quoque donemus, hominem agnofcere fuam extremam calamitatem ; quid tum poftea ? Implorabit mifericordiam Domini, implorantis vocem ftatim audit Deus. Nam hic Deum, quem alias facit quovis tyranno crudeliorem., quippe qui nihil commeritum pro mera voluntatis fu libidine tradit æternis ignibus, hic fubito tam facit mifericordem, ut ad primam ftatim clamantis vocem ex carne fa~ciat fpiritum , hoc eft , ex organo Satanæ , templum Dei. Cur igitur non audivit vocem Balaam, dicentis Num. RX. Aforiatur anima mea morte juftorum. Vertim hxc imploratio unde proficifcitur? A gratia. Quid igitur implorat, quod habet, an quod non habet? Si implorat fine gratia, peccatimplorando juxta Lutherum. Imo etiam in gratia. Quomodo igitur provocando Deum, prolicit illius mifericordiam? Si qui implorat habet quod petit, quomodo ftatim audit Deus, qui jam dedit priufquam rogaretur? Quod fi Zerheras ponit quoddam confinium inter eum qui jam habet gratiam juttificantem, & eum qui non affequutus eft, fed huic praparatur, ubi eft illa hyperbole, quæ faciebat omnem hominem ægrum, captum, ferocem, ac fibi placentem? Sentit, opinor, extra gratiam: Sinaliter, multo el& impudentius. Homo igitur peccando provocat mifericordiam, fi estra gratiam, aut fi in confinio carnis & fpiritus. Cur igitur fic vociferatur in cos qui putant hominem, eleemofynis , jejuniis, precationibus , facra lectione, aliifque ftudiis moraliter ut dicunt bonis, ambire & impetrare gratiam, cum ipfe dicat ad primum ftatim clamorem paratam effe gratiam ? Utrum facilius eft, Clamare, an benefactis diu multumque ambire. Jam quod fubinde Zurberzs fic mecum agit, Liberum arE bitrium hoc aut illud poteft, ergo poteft fuis viribus, |abfque gratia prefidio: fi mihi fas eft codem in ipfum uti jure, fic colligam, Lex parit cognitionem peccatl, Cognitio peccati parit agnitionem noftre calamitatis, agnitio parit implorationem opis divine ,imploratio Dei mifericordiam, ergo Lex ex fe perficit, ut homo cognofcar peccatum , & cognitio peccati fine gratia facit, ut agnofcat, hoc eft, fateatur peccatum, |agnitio per fe facit, ur imploret Dei mifericordiam, | imploratio tantum valet, ut Deus non poffit imploran| vi negare mifericordiam. Ubi hic Lutherus ponit ini|tium gratie? Pofteaquam Deus audiit? Quicquid igiF tur preceflic, geftum eft extra gratiam, fub plenaria | Satanæ poteſtate. Er tamen illa fic gefta tantum va‘lent, ut cogant Deum ad protinus impartiendam fuam | gratiam. Er hæc qui docet, quibus fannis irridet in aflertionibus, imo quoties vocat eos impios, qui putant hominem per opera moraliter bona natura viriIbus co poffe proficere, ut Deus ex {fua bonitate non fubtrahat auxilium gratia, praftanti quod in ipfo cit. Quoties clamavit illos pejores ipfo Pelagio ? Quanto autem impudentius eft quod hic Lutherus tribuit cognitioni , & implorationi ? Plus enim facit qui fibi Tom. IX, Rr rr 2 diſpli
