Pagina 30 [30]
OCR
45. 47. 1287 IDEE e N Nec Deus femper abfcondit fuam erga nos mifericordiam, ut fit locus fidei, {ed multis argumentis approbat nobis fuam mifericordiam. Necabicondit fuam veritatem, quo majore merito credatur yerax , fed tot Prophetarum oraculis, tot figuris, tot miraculis, denique praftando per Filium & Apoftolos que promiferat, declaravit fe ¥eracem efle. Quin iple Dominus quanquam ad tempus difimulavit naturam; divinam, tamen veritatem non abfcondir, fed omnibus modis illuftravit, ne quid haberent increduli, quod {uz culpx pretexerent: Itaque quod addis vresGorinds , f poflet ulla ratione comprehendi , quomodo is Dem fit mifericors & juſtus, qui tantam iram & iniquitatem offendit, non effet ops fide , nemo tibi conceder: fed Dei benignitas fic alit fidem noftram, ut ex quibufdam argumentis , quæ fenfu ac ratione comprehendimus , credamus & illa quæ comprehendi non poflunt. Tantum de his hoc loco dixiffe ſatis eſt. Videbar evafiffe, fed ecce paratum eft aliud cornutum dilemma: Sò credis, inquis, efe vera paradoxa, cam fint maximi momenti, non alia re magis irritabis eurioficatem hominum ad inveftigandum, quam dam doces non effe evulganda: Si vero credis non effe vera, doce occultanda , non quod insiilia fint, fed quod falfa. Audi paucis ad hae: Si credidiffem tuum paradoxum eſſe verum , non oppoſuiſſem meam Diatribam. Et fi te tantopere offendit mea civilitas, quod difputandi gratia, finxerim aliquo fenfu verum effe, contentus vocare paradoxum, utere vocabulis & judiciis aliorum, qui pugnant cum tuis paradoxis. Sunt enim in promtu. Illic reperies non Scepricas ambiguitates quas exfecraris, fed meras affertiones Sroicas quibus dele@aris. Tantum ne mihi fraudi fit , quod comiter res afperas verbis mollioribus traftavi, quo minus concitaretur tumultus, rebas plus fatis exafperatis, & veritas certius elucefceret. Et ridicule me jubes tacere priorem, cum per te jam fit evulgatum problema, cujus ea pars, quam tu propugnas , periculofe ingeritur auribus populi. VeI A B E ERAD NM 1288 dentem negare, quod tanta prudentia conor aflerere. Quod ni ftrenue preeftiteris , interpofito facramento vis omnia, que in hoc libro adverflum me {cribis, effe revocata, rurfus omnia confirmata que mea Diatriba in te vel aflerit, vel quærit. Age, Luthere, accipimus conditionem, tu vide ne recedas a jurejurando. Jam dudum esfpećtamus iftam violentam argumentationem. Fareris, inguis, kberum arbitriam citra gratiam ineficax efe ad falarem : Agnofeo. Ergo fabmota gratia nihil faciet boni. Nihil. [gear non liberam of, ſed captivum : Fateor. Hic mihi concedis ut liberi arbitrii vim, quam extenuavi , faciam fi liber Angelicam, tamen evincis nullam effe, fi perfe nihil efficiat. Et obiter admifces, liberum arbitrium fine gratia, nihilo re&tius dici liberum, quam fi dicas ignem frigidum, aut terram calidam , quod Scholæ vocant oppofitum in adjecto. Audi nung čontra. Primum tu femoves gratiam è libero arbitrio, at ego cum dico liberum arbitrium aliquid agere boni, conjungo cum gratia, cui dum obtemperat, feliciter agitur, &agit, dum refiftit, meretur a gratia deferi, defertum nihil agit nifi malum, quod hic tu fateris. Eft igitur aliquid quod agit aliquid : nec eft oppofitum in adjecto. Quemadmodum enim liberos homines diftinguimus à ſervis» qui pariter bello capti funt, non quod jam fine fue C rùm illud urit animum tuum , quod adamatam tuam opinionem aufus fim attingere, fecus quam velles. Cujus ftudio ante tempus incipis nobis probare rerum omnium neceflitatem, afumens veluti tuo jure, quod nondum evicifti , videlicet nos nihil operari, fed folum Deum operari in nobis & bona & mala, & tamen mox duos facis Deos, qui viciflim infideant voluntati noftre, agantque quo velint. Et fic diftinguis neceflitatem coactionis & immutabilitatis, quafi nos ifta confuderimus. Quod ais hominem peccato captivum, non pofle fuis viribus voluntatem fuam ad bonum fle&ere, nifi affetar gratiz fibilo; fatemur & nos, prefertim fi de flexu efficaci fentias. Caterum illud mihi tecum non conyenit, quod ais, hominem, in quo operatur gratia, non pofle felc avertere à gratia, quemadmodum qui in Sole eft, non poffet occludere oculos. Aliogui cur arguuntur apud 244/47, qui femel illuminati, guſtato dono ccelefti, ac participes faéti Sancti Spiritus, prolapfi funt ad malitiam ? Nec fimilitudo tua probat noflram voluntatem omnino nihil agere. Nam jumentum regitur quidem a feflore, tamen obtemperans illi, agit aliquid cum illo. Nonnunquam obnititur freno, calcitrat, refiftit, interim & excutit feforem, non quod Deus poffit excuti, fed quod offenfus inobedientia noftra, relinquat nos noftris cupiditatibus. Porro illud è Pfalmis, Ur jumentum fattas fam apud te, & ego femper tecnm, legerant & illi, quibus non placet ifta rerum omnium neceffitas, legerant & Chrifum Afino infedifle, vertim nihilaliud arguunt, quam re&ricem ac moderatricem gratiam, admonentque ne gratia repugnemus. Sed, ut diftum eft, ante tempus abs te dicta, fuo loco traftabuntur accuratius. Hxc quidem abs te triumphaliter diéta funt > fed ante tempus, fed nondum eviéto cui niteris. Nunc elatus rebus fecundis, audes majus quiddam polliceri, quod eft in viĉtoria pulcherrimum, te me meo jugulaturum. gladio , planeque cònviéturum, me impru = poteftatis, fed quod nati fint ingenui, & fi poflint victorum manus effugere, redeant in naturalem libertatem: Sic homo conditus eft, ut haberet liberum arbitrium: id tyrannus Satanas captivum abduxit, gratia reftituit & auger. Nec rejicio fophifticam diftinétionem'de qualitate hominis naturali, qua aptus eft rapià Spiritu, modo illud addas, qua aptus eft & agere cum agente Spiritu. Ea qualitas, fi, ut dicis, non eflt in beftiis, {fed tantum in hominibus & Angelis, agamus gratias Deo qui nos hic à beftiis fegregatos Angelis æquarit. Vides hicnon efle oppofitum in adjecto. Poteram autem tibi objicere titulos fepulchrorum, Hc /tus eft Annibal, cum illic non fit Annibal.: Hoc fatis erat ad excufandum abufum vocabuli. Nunc vide quoomnino facit cum gratia. Hiccine laqueus eſt, quo me capis? An Latinis żzefficax fonat; quod prorfus nihil agit? An idem declarant facere & efficere? Pharmacum efficax dicimus, non quod aliquo modo movet corpus, fed quod perficit id cui fuerat deftinatum : rurfus neffcax, non quod nihil egerit in corpore; fed quod impar fuerit pellendo morbo. Audis vulgo conquerentes; quod cum omnia fecerint, non effecerint tamen quod volebant. Proinde non cft nova fignificatio vocis huJus, fed a Prifcis hucufque obfervata. Quid, inquis, eft vis inefficax, nif prorfus nallavis? Urt hic nos doces Latine loqui, ita in difputatione fatis cum fupercilio negas Latine dici, nihil agere qui fumit operam inanem, quia fic expediebat tuæ cauſæ. Quid igitur fibi vult apophthegma Catonis, qui dixit fatius efle otiofum effe quam nihil agere? quid Seneca, cum feribit maximam vitæ partem elabi nihil agentibus ? Ita-ne nulla vis eft pueri trahentis magnam navem, quam citra auxilium robuftioris movere non poffet? Omnino vis eft aliqua, fed inefficax, fimul agens cum robufto trahente, cum fola non poffit efficere quod vult. Hic fcilicet viceris , fi tibi largiar , liberum arbitrium ablque gratia non poffe dici liberum arbitrium: fi largiar liberum arbitrium non poffe accipi pro nature habitu, capaci gratiæ divinæ : denique fi largiar, inefficax nihil aliud fonare, quam quod omnino nihil facit. Hæc eft illa tua violenta victoria. Mihi magis videtur precaria, perinde quali quis dicat hofti : Jugulabo te tuo gladio, modo abjicias clypeum , & ne punétim ferias. Res ipſa loquitur, Luthere, quantum abfis ab illa tua pollicitatione, Quid fupereft, nifi ut canas omnium palinodiam , defi nafque mex Diatribe contra jusjurandum faceffere negotium? Si me ficteneres uthicteteneo, quis ferret tuos triumphos ? Sed alias vacabit triumphum agere. Nunc currendum ad reliqua.
