Page 29 [29]
OCR
42. 42: 1285 HYPERASPISTAE judicio damnatæ , mavultque tot infgnium virorum | À fententiam , mavult Ecclefñæ decretum fequi; quam tuum &A%clevi dogma, isimpiam indignationem {uam declarat adverfus Deum? Hujufmodi conclufiones ho- | mo Dialećticus colligis ex meis verbis, & cum his | mira fedulitate omoweners aut fi quid umbra inanius? Haec igitur cum fint alieniffima à re, deinde manifefto falia, debebant omnino taceri ab eo qui preter fummam eruditionem, ctiam fpiritum Dei fibi vindicat, multo minus convcniebat tot verbis inculcari , repeti, infigi. Quæ fi vera eflent, & ad rem pertinentia, tamen erant, ut dixi, polt partam victoriam in triumpho decantanda. Mox: ita refpondens quæftionibus meis, quah ego! docuerim, homines abfque fpiritu pofle vitam corrige- | re, aut quafi fpiritus per illum non operetur in animis hominum, qui circumſpedte difpenfat fermonem Euangelicum. Nifi forte fentis folam electionem Dei fatis ele, nec opus effe doctoris officio. Quid eft igitur, quod apud Ezechielem Dominus fic litigar cum malis Paftoribus? Ad fecundam fic reſpondes , quaſi doceam | a quoquam amari pofle Deum, nifi fuerit attractus ab eo, Cur objurgantur apud E/asam muti paſtores? quia tacuerunt ubi proferendum erat verbum Dei. Eadem | ratione funt objurgandi, qui vel aliud prædicant quam verbum Dei, vel aliter prædicant quam oportet. Et hic rurfus blafphemum facis Erafmam, homo blafphemiis undique fcatens ,agnofce tuas voces, vere , inquam, tuas, Lxthere. Sic habent. Cum ego feciflem impios murmurantes adverfus bonitatem ac juftitiam Dei, fic loqueris: Nellus hominum credet, negue poterit, eletti vero credent, ceteri non credentes peribunt , indignantes & blafphemantes ficut tu bic facts. Quam hic vides meam blafphemiam? an quia recito quid impii di&uri fint? ac ne quis fufpicetur hec fub mea perfona dici addo: Sic enim interpretabuntur plerique:funt enim ferme mortalium ingenia chafa & carnalia prona ad incredulitatem , proclivia ad fcelera , propenfa ad blafphemiam, ut non fit opus oleum addere camino. Hactenus Diatribe. An hac verba non fatis declarant, quorum murmura recitem? An ideo blafphemus fum, quod nolim occafionem dari propenfis ad blafphemiam? ‘Talia fcilicet effundit fpiritus ifte, cujus arbitrio regeris. Sed ad reliqua properandum. 7 Saj Bene habet, tandem fatiatus opinor convitiis, permittes aliquantifper refpirare , vertis enim te jam ad docendum, quod utinam folum egiffes. Adducis autem duas caufas, quare tuum dogma debuerit apud omnes invulgari, quarum una eft, ut homo, fui defperans ac dejectus, non aliunde fperet falutem quam à folo | Deo, cujus mifericordiæ proximus eft , qui intelligit | Te fuis viribus ne tantulum quidem poffe ad affequendam falutem. Altera eft, ut per boc dogma detur lo- |F, cus fidei, cui non effet locus, nif Deus cum fir juſtus, | videretur injuftus, & cum fit mifericors , videretur ciu- | delis, & nif videretur occidere , cum vivificat. Objicerem nec ifta fuo loco dici, nifi tuum effet dogma, nihil referre quo loco dicatur. Cum enim hæc tractentur in difputatione noftra, ubi pugnas cum argumentis meis, ibi dixiffes tempeftivius. Sed tamen quoniam rem feriam aggrederis, non gravabor tum audire, tum refpondere. Neceflarias autem graviffimatque caufas nobis adferas oportet, fi perfuadere velis, hoc quod jam | feculis tenuit populus Chriftianus cam fuis Doétoribus & in hunc ufque diem tenet Ecclefia, perniciofum effe dogma, impium, hæreticum ac blafphemum , tuum ve- | F ro elle præcipuum articulum Chriftianæ fidei S fine quo nemo poflit efle falvus. Ne dixeris igitur, quod ex abundanti depromferis duas caufas, nam prima caufa, qua nobis imponis filentium , dicens : Sars ef, quod Deus voluit hac invulgare nec eff hominis quarere cur tra velit, nihil adverfum nos facit , propterea quod aflumit pro confeſſo , quod eft controverſum , videlicet tuum | dogma effe verbum Dei. Quare ne pofthac nos urgeas | iſta refponfione, nifi prius eyiceris quod aflumis ut cer- í B C D | | \ | | bibs I. 1286 tiffimum, cum non folum fit anceps, veriim etiam a Scholis& Ecclefia primoribus damnatum. Excutiamus igitur Achilleas tuas & inyi&tas rationes. Mihi quidem per fe neutra videtur impia. Quis enim non fateatur efle pium, ut homo fibi difffus, totus pendeat a mifericordia Dei? Et pie docet, qui docer fa@a Dei non che dijudicanda, fed certo credendum, Deum femper efle juttiffimum , etiamfi quando fenfibus humanis videatur injuftus, cfle mifericordifimum , etiamfi quando videatur crudelis. Hæc, inquam, omnia pie fanéteque docentur, ſed tamen multum abſunt ab eo, ut nobis approbent tantam neceffitatem tui dogmatis, quantam yideri vis. Ais enim alicubi, citius optandum ut totus mundus peflum eat in chaos, quam ut hoc dogma rejiciatur. Imo fru&us utriufque tua rationis fequitur ex opinione, quam haétenus ut piam fequitur Ecclefia, ut novo dogmate tam feditiofo nihil fic opus, ne commemorem interim vitata pericula, que tuum dogma fecum trahit, rurlufque commoda, quæ fecum | noitraducit opinio. Nam quod ad priorem attinet caujfam, in Diatriba demonftro, eundem dejeétionis fruétum fequi ex opinione quam defendo , qui fequitur ex tua. Cur enim fibi fidat, qui {cit fe nihil poſſe nee incipere nec finire, nifi auxiliante gratia Dei, cui fa| teor fummam omnium qua recte fiunt acceptum fer| ri oportere? Neque quicquam intereft inier te & me, | nif quod ego facio noftram voluntatem, cooperantem | gratice Dei, tu facis nihilaliud quam patientem. Nam | quod addis , quam din perfuafus fuerit homo fefe veltantalum poffe pro ſalute ſua, manet in fiducia fai, nec de Je penttusdefperat ,@ ideononbumiliatur coram Deo, &c. @ occulte manet feperbus & gratia Det adverfarizs. Hæc ut fortiter abs te dicuntur , ita dicuntur abfque ulla probatione, & reclamante Scriptura: nec omnino quicquam habent novi præter hyperbolen. Dicis, gui nihil dubitat a voluntate Dei pendere, is prorfus de fe defperat, nibil eligit » fed exfpettar operantem Deum. Is proximus eff gratia, wt faluus fiat. Kadem nos dicimus, nifi quod non fatis intelligimus quid fibi velit ilJa particula , nihi! eligit: nifi forte fentis eum diffidere Deo, qui fibi vitæ genus eligit , quod vel aptius judicat, vel tutius. Caterum quod in immenfum exaggeras defperationem fui, & redaétionem in nihilum, tuæ funt hyperbola. Alioqui conclufio tui fermonis, | nen minus quadrat noſtro dogmati quam tuo. Ea fic habet: Hee eff, inguam, nna ratio, ut più proiniſſio| em gratia humiliati cognoſcant , invocent & accipiant. Quomodo fe criget adverfus Deum, qui novit fibi nul| lam efle falutis ipem abfque fingulari Dei gratia, qui perfuafum habet vires hominis univerfas nihil provehere ad falurem, nifi adfit gratia prefidium? preefertim cum non ignoret, hoc totum quod poteft nature viribus, effe gratuitum Dei donum. An qui cupiat Oceanum tranfmittere , confidit fe hoc pofle Affequi, nif contingat navis & venti? Et tamen inter navigandum non erit 6tiofus ; neque enim liberi arbitrii profeffio hue tendit, ut homo minus tribuat Dei mifericordia, fed ne defit operanti gratia , &habeat quod fibi imputet fi percat. Ego ficexaggero Dei mifericordiam, fic extenuo vires hominis, ur in negotio falutis nihil fbi poffit arrogare, quandoquidem hoc ipfum quod eft aut valet nature dotibus, Dei mucus eft. Tu fic attollis gratiam, ac dejicis hominem, ut alteram aperias fo- ycam, quam occlufimus , paululum quiddam tribuentes libero arbitrio, videlicet quod fe accommodet gratiæ, vel avertat à gratia. Altera ratio non impia quidem eſt, ſed adverfus me nihil facit. Hoc iplum doceo, quod tu, ut homo diffifus ſuis viribus totum fe præbeat operanti gratiee divina, credatque Deum juftum, ctiamfi videatur humano fenfui injuftus, clementem, etiam videatur crudelis. Quanquam ne id quidem per| petuo verum eft, Erenim apud Zfaiam Deus provocat | Ifraelitas ut veniant & arguant ipfum fi poflint. Et Eze{chielis xvi. velur ex aequo difceprat cum populo , coari guens illorum injoftitiam, & fuam evincens juftitiam. Tom. IX. Mm mm 2 Nec
