Page 27 [27]
OCR
1281 Lib. L 1282 tes inchoationis Chrifft fermonem, ad perfettiora feramar, &c. Ecclefia vero ne hac quidem folet temere committere poftulantibus initiari, nifi fidejuffores fpopondiflent abeffe dolum malum, & my/feréa vocantur, id eft, facramenta. Num ideo vocantur #yferia, id eft, arcana, quod apud quoslibet eflent evulganda? An tu putas Chriftianos olim arcanum Euchariftix , vulgo prodidiffe Judeis ac Gentibus irrifuris ? Quin ipfe Dominus aliter refpondet Pharifxis malitiofe tentantibus , aliter Sadducæis per imperitiam , ftultam proponentibus quaftionem , cujus etiam illa vox eft: Nolite (anttum dare canibus, & ne projiciatis margaritas veftras ante porcos. Idem precipit Apoftolis, ut ingrefli vicum aut oppidum explorent fi qui digni fint, mox iis annuntient Buangelium, finminus excuffo pulvere aliò fe conferant. Rurfus Dominus, qui dixit per Ecclefiaften, £/ tempus loquendi, © el tempns tacendi, ad Herodis percunétationes prorfus obticuit, Pilato pauca refpondet, in Monte copiofe docet difcipulos arcana Euangelicæ Philofophiæ. Nec codem modo Paulus agit cum Athenienfibu, quo cum Hebreis, illis orditur Euangelium à quibufdam apud ipfos notis ac receptis, Hebræos incredulos Legis Mofaice præfidiis oppugnat. Apud Fefum & Agrippam quanta civilitate temperat fermonem fuum, hoc eft, quam tui diffimilis eft. Idem aliquando mutat vocem {fuam , inferviens auditorum utilitati. . Carolftadii fententiam de fynaxt recte impugnas: fed fingamus eam effe veram, nonne diceres non in tempore proditam , primum hoc rerum ftatu, cum plus fatis exulcerata funt omnia, deinde quia non tradidit doétis yentilandam , fed Germanica Lingua vulgo proftituit, magno Chriftiane concordi detrimento. Ipfe in fpeétris tuis doces, quid fit inculcandum morientibus , reprehendens eos qui gravant illos intempeftivis fermonibus: & nunc dicis nihil referre, quid , apud quos, quo tempore, quo modo dicatur. At reclamat tibi Sapiens Hebræus, muficam in lu&tu , narrationem effe intempeftivam. Paulus, inquis, coram toto mundo dixit: Dems quos vnlt indurat, &c. At Panlu nufquam fcribit, quod tu Mundo ingeris, liberum arbitrium nihil efe nifi nomen inane, neque noftros conatus quicquam ad rem facere, ſed mera neceſſitate fieri omnia, Deum in nobis operari & bona & mala. Hæc funt que nolebam evulgari. Hæc fatis arguunt ne ipfum quidem Euangelium apud quofvis , quovis tempore , quovis loco, quomodolibet efle prædicandum , fed ex audientium utilicate difpenfandum. Quanto minus id fieri convenit in quæftionibus, quæ trahuntur è facris Libris, quædam etiam ex humana Philofophia , veluti cum difputamus de Euchariftia, qaomodo corpus poflit elfe fine dimenfionibus, & quomodo idem corpus fit in diverfis locis? Quod fi contendis nihil omnino reterre, quomodo prædicetur Euangelium : quin iple fimili (evitia debaccharis in Cæfarem, qua in Pontificem & Epifcopos. Cæfar enim magis obftat Buangelio tuo quam Pontifex. Hic nimirum cogeris adferre Panlinam illud : Omnia mihi licent, fed non omnia expediunt, & abs te dicetur apte, quod à me inepte fuerat citatum. Hæc cum fint-per fe dilacida, nimirum evidens eft, quantum tu verborum incaflum fuderis, & quam nihil ad rem citaris facrx Scripturæ teftimonia, & quam parum tempeftive fumos illos tuos protuleris. Paulus dicit : Verbum Der non oft alligatum, & Eraſmus alligabit? Et Dominus dicit: Trein univerfam Mundum , Erafmus dicit: Ire aliguo „ aliquo non. Rurfum: Predicate Esangelinm omni creatura : Era{mus dicit: Apud aliquos, apud aliquos non. Denique quafi haec tam infulfa non fuerint fatis, addis novam facetiam , Gracas aliquot voces occinens , profopoleplias, topolepfias , tropolephas , chrcolepfias: his quando tua (unt, miror te non etiam addidiffe enolepfias. Hac enim tam ftulta, aut alius addidit tuo libro, aut non eras fobrius cum feriberes. Mirum vero quam in loco Deas ex omni gente, ex omnium mortalium genere pen fidem admittit ad Enangelii gratiam, ergo nihil refert, iguid, apud quos aut quomodo difputes. Nec hic con|tentus adjicis epiphonema: Vides, inquiens, iterum, Ae temere irruis in verbum Dei, quafi tras cogitationes © confilia longifime illi preferas, Si hæc à febricitante dicerentur , quid dici poterat infanius ? Ego toto pectore veneror verbum Dei, fed non arbitror quicquid affeveras ele verbum Dei. Et fi Dei verbum non trates meliore fide quam traétas noftra, perfpicuum eft quantum oporteat tribuere tuo Euangelio. Ego fi minus erudite, faltem timide cumque reverentia tracto facras Litteras , inhazrens Orthodoxorum veftigiis, ac metuens ab Ecclefiæ decretis recedere. Tu violentus irrumpis , ac fubmotis omnibus contendis hoc fentire Scripruram quod vis, quodque tuis dogmatibus commodum eft. Breviter fic rem geris, quafi tuam velis effe. vi&oriam, non Euangelii, & quali facra Scripture dominus efle poftules ,, non difpenfator. : Efflagitas A me ut preefcribam oportunitatem docende veritatis. Impudenter hoc flagitas ab Erafmo, qui nihil omnino fcit, nec novit perlonas, tempora, modos, certe nefcit corda hominum, qua folus omnia novit Lutherws. Atque in hoc triumpho camelum faltantem nobis exhibens lafcivis invero Virgili carmine: r Ante fuum claufo componet tempore finem Mundus Vidifti quicquam iftiufmodi inficetiarum in mea Diatriba? Mox facis me prafcribentem formulam, ne Papa indigretur, ne Cafar srafcatur, &c. Quanquam nec ifta, qua velut abfurda fingis, tam funt, quam videri vis. Quid enim peccat, fi veri prædicator fic orationem moderetur , ut quoad fieri poteft, non exafperentur potentes, fed alliciantur potius quam-provocentur, & fi {pes nulla eft, faltem ne fine fruétu irritentur. Er tamen quod exigis jam: ex parte præftiti, non ex me, fed ex facris Litteris. Qui canibus objicit fanum, qui margaritas porcis, peccat: & ditum eft in contemtores, excutite pulverem. Habes perfonas. Cum nulla fpes eft fruétus, fed nihil aliud quam tumultus excitatur , cedendum elt , donec fefe offerat melior oportunitas. Habes tempus. Cæterum docendi modus ex his omnibus circumftantiis fumitur, nec omnes certo præfcribi poflunt , quandoquidem ex re nafcuntur ac variantur, fed hoc difpenfatoris prudentiæ relinquitur, quid cuique conveniat. Paulm mavult confluere coria, quam ali beneficentia Corinthioram , quod tamen fuo jure poterat, nec circumducit fororem mulierculam , fed omnia fuftinet, ne quod offendiculum det Euangelio. Apoſtoli duétas uxores relinquunt Euangelii ftudio , nec ducunt, cum nulli fuerit interdiétum: nunc qui jaétant pro Euangelio millies efe moriendum , ea faciunt, quæ plurimos alienant ab Euangelio. Si bonus Medicus eft, qui quibuslibet quælibet porrigit pharmaca, fit bonus Theologus, qui nulla.vel perfo= narum vel temporis habita ratione, quomodocumque provulgat verbum Dei. Omnis, inguis , Scriptura divinitus inſpirata , utilis eſt ad docendum, ad arguendum, ad corripiendem, ad ersdiendam. Nihil igitur tua refert, quid, apud quos, quomodo proferasaliquid | è facris Litteris? Eadem docebis catechumenum, que | jam futurum Epifcopum? Tifdem locis ages cum Eth | ria proferes apud irriftrum, & difcendi cupidum ? Nec | deliges è facris Litteris quæ dicas apud facras virgines, & lenones {cortague publica : nec reterre putabis, utrum | privatim comiter moneas Principem aut Epifcopum, an | apud populum feditiofe vocifereris inillos: nec aliter ob| jurgabis ingenium putidulum , Xad defperationem proclive, quamerectum ,ferox, &contumax? Atque hic | mihi ingericur mea Paraclefis, in qua volo neminemfe! cludi è le&ione facrorum Voluminum. Idem multo diliTom. IK. Mmmm gen
