Page 20 [20]
OCR
1267 diflentirem. Unde igitur novus ille tyrannorum metus, qui has voculas expreflit adverfus animi fententiam? Mlud {cito, Lathere, nullum effe dogma tuum, de damnatis loquor, in quo tecum per omnia fentiam, nifi quod que feribis in mores Ecclefix corruptos, veriora funt quam vellem ; tantum abeft, ut hac una in parte abs te diffentiam. Quare pofthac omitte illas blandas appellationes , #7 Eraſme , mi Eraſme, & palpis iſtiuſmodi tibi juratis caput demulce. `. Atque hîc mirum quam tibi fluant verba tragica; falfo multumque fluenti expreſſ arbufto, quafi omnibus interdixerim ne veftigent quid poflit voluntas noftra, quid agat in nobis gratia Dei. Imo que curiofius circa hxe difputan- | B tur, non requiro ab omnibus Chriftianis, & nego effe ventilanda apud populum. Et legis in mea Diatriba | faxatos cos, qui irreligiofa curiofitate in hæc irrumpunt, fignificante nimirum aliquam piam effe curiofitatem, qua hac aliquoufque fobrie citraque contentionem poflint inveftigari. Et vis nullum haberi pro Chriftiano qui ignoret, quid fit in nobis illud quod yocatur liberum arbitrium, & utrum fit in voluntate tantum an etiam in intellecétu: & an tantum patiatur ab agente gratia, &c. Superiores ille queftioness & illis fimiles poflunt è fimpliciter Chriftianis fimpliciter credi ,, etiamfi non excutiantur fabtilitate Scholaftica. Proinde quoniam à|C {copo noftri fermonis aberrafti , quicquid hîe atrocibus verbis exaggeras, irreligiofam, impium, fupervacaneum, fruftra tibi diétum eft. Deinde quid opus eſt fimplices Chriftianos difputare de contingentibus, deque voluntate tantum patiente, cum jam Ecclefia magiftra perluafum habeant, aliquid agere voluntatem, verùm id inefficax effe, nifi perpetuo adfit opitulatrix gratia. Hoc dogma jam annis mille quingentistenuit populus Chriftianus. Nec de hoe difputare fas eft, nifi fi qui moderate in hoc difputent, ut magis confirmetur quod tradidit Ecclefia. Caeterum quod in congreffu profiteor me difpatatorem, non judicem, civi-| p litas erat, quam tibi tuifque tribui, qua fimul & auétoritate Conciliorum, Pontificum & Academiarum memet exarmayi. Quid enim attinebat me pronuntiare, de quo jam olim pronuntiavit Ecclefia catholica? Proinde cum hoc agam tota mea Diatriba, ut evincamef= fe verum quod definivit Ecclefia, effe in homine vim liberi arbitrii, que operanti in nobis gratia cooperetur, fed fic ut ipfum non affequatur falutem abfque gratia: quid attinet mihi ingerere mea verba, quibus aflero voluntatem aliquid agere in his quæ pertinent ad æternam falutem, & hanc rurfus inefficacem effe, fine mifericordia Dei? Sed hic mecum pugno, ut ais, qui ipfe difputem. Non folum curiofum, verum etiam impium eft illa vocare in dubium, quæ tanto confenf{u recepit Ecclefia, id quod tu facis. Et addo multas alias quaftiones qua huic adherent, quas tu prudens retices. At in forma non definio,; quid valeat noftra voluntas, quid mifericordia, & quomodo intellisendum fit agere & pati , quo: videlicet prudens , ut fcribis, faciam ignaros. Grave flagitium {i haec non explico iù forma, quam preeferibo fimplicibus, at explico fatis, opinor, in ipfa difputatione, & forte melius quam tu ferre poffis. Nam quod tu Diatribam meam fic elevas, fic dejicis, fic confpuis , hoc ipfam arguitillam non tam adfpernabilem effe quam tu videri vis, fi non urgerette, non tot convitiis in illius auCtorem debaccharetur tuus calamus. Rurfum illa vide, quam non in loco tibi di‘cuntur, quod neutri parti adharere ftatnî ,, & inter Scyllam Charybdimque uatoevadere, ut medio mari flu&ibus obrutus & confufus omnia afferam que nego, & negem gue affero. An omnes defecerant ad tuam Chayybdim gui non ftringunt calamun pro Ecclefia? An defecit ab Ecclefia, quifquis maluit aliud agere, quam tecum congredi? A veltro fæœdere me alienum effe femper profeffus fam, cum Ecclefia Catholica pacem haF E RA SMI 1268 cenfaram fcriptorum meorum detuli, f quid ineft erroris humani, nam malitiam aut impictatem procul ab illis abeffe {cio. Jn nullius gratiam uuquam impugnavi cognitam veritatem , nec ullius tyrannidem meis fcriptis fovi. Mihi. in Pontificum & Epifcoporum vitam cenforia virgula data non alee fi quid monitis proficitur, videor mihi bic fuiffe liberior, quam huic perfonee congruebat. An ideo fejun= us ſum ab Eccleſia, quod mihi cum duobus aut tribus Theologis, quos tu Sophiftas vocas, parum convenit? Hac cum tot Epiftolis & privatim fcriptis, & per typographos evulgatis ante tot annos declararimy tibi adhuc navigo inter Scyllam & Charybdim > (nam hoc tam lepido diéto videris mire deleCtatus ,, toties inculcas nobis) & neutri parti adheerco. Si perfuafifles nobis, te effe virum illum divinitus Orbi datum, qui gladio verbi Euangelici renovares Ecclefiam, qui ducereris Spiritu Dei, cui foli nihil effet obf{curum in facris Litteris, ultro ifthuc adrepfiflemus, etiam pedes tuos exofculaturi. Vertm hoc, quantumvis arrogas tibi, mihi nondum perfuafifti. Permulta quidem obititerunt , fed inter pracipua fuit ifta tui calami amarulentia , & effrenis convitiandi libido, ac plufquam {currilis diéteriorum fannarumque petulantia, qua u{cere. Hic enim non folum defiderare cogimur Spiritum illum Chriffi, quem tibi fortiter arrogas, verum etiam fentimus longe alium Spiritum , videlicet Lucianicum aut Ariflophanicum, nif mavis Archilochiuns. Et tu negas animam hominis ferre duos {eflores 5 quorum alter alterum vicifim depellat, at qui tua legit {entire videtur ambos fimul eidem animæ inequitantes: Cum enim nobis commendas fiduciam erga Deum, cum extenuas vires hominis ,cum divinæ Scriprure majeftatem & au&oritatem extollis, omniaque humana pre hac dejicis 7 multa fic dicis , ut videri poflint ab Euangelico fpiritu proficifci : rurfus ubi tuis #4 heyjlis &'applauloribus-incipis agere fabulam, tanta eft petulantia fubfannandi convitiandique, tanta vafrities 5 & adeo nullus in his modus, cum in argumentando fis adftriétus , ut nullus, quamvis æquifhmus übi, poffit excufare fpiritum tuum. Jam quo gravius vulneres, vafritie quadam addis maledicentia ftrophas, & obliquas figuras, hoc eft, gladio venenum illinis. Quemadmodum & hie facis, cum nihil omiferis quod inhominem deploratiffimum dici poffit, cum fim tibi Lacianus Atheos, cum Epic#ri de grege porcus, cum tam impius 5 ut nec impiiffimis Sophiftis fim tolerabilis, cum hoftis totius Chriftianifmi, qui nolim apud populum difputari, an de futuris contingentibus fit re, & concedis de tuo more, & vela contrahis, & ni Erafmus eflem tuo more ferreris in me, quafi ubi poftules & gratias agi pro tam clementi modeftia. Hee in te cum fnt evidentia , tamen poftulas ut credamus te nihil facere ex libero arbitrio, fed ex moderatione Spiritus Chriffi, & indignaris quod non protinus deferta do&rina, quam tot retro feculis ampleza eft ac tenuit Ecclefia Catholica, juremus in. tua verba. Mihi nunquam fuit animus admifeeri veftra confpirationi. Et tamen fi me tederet hujus Eccleac perplexum vocares? ad iftam veftiam difgregatam congregationem , & undique difeétam feétam > Ca= volftadens in te debacchatus eft, tu viciflim in illuni. Nec diffidium fuit de lana caprina, fed de re graviflima. Zwinglins & Occolampadivs multis voluminibus oppugnant tuam fententiam. Et his confentiunt aliquot proceres tuæ congregationis quorúm eft Capito. Rufum Balraxares quanta contentione pugnavit cum Zrvinglio? Et haud fcio an iftic in exigua civitatula , fatis inter vos conveniat. Hic tui difcipuli palam doccbant ; diſciplinas humanas efe venenum pietatis, non effe difcendas Linguas,, nifi Hebraicam & Græcam ex aliquantula ‘pate, Latinam
