Page 13 [13]
OCR
1253 HYPERASPISTAE Da arr ities’ Tib I. 1254 illum nihil fcire: & ubique veluti nullius rei hominem magno faſtidio contemnemus confpuemulque. Ea res peflime uret illum.. Cæterum ut hoc faciamus cum fide, laudem admifcebimus , amicitiam fimulabimus, & mifericordiam potius quam odium præ nobis feremus. Tribuemus illi ingenium & eloquentiam {ummam, que leétor hîc perfpe&to candore noftro, exiftimet nos cetera quoque tributuros fuifle, fi promereretur. Deinde fufpicionem & invidiam, qua gravatur , omnibus modis augebimus, exafperabimufque, fic temperantes orationem , quafi ille nobifcum fentiat, fed partim metu, partim amore lucri diffimulet. Sophiftas cum hoc collatos, longe præferemus: Denique fic agemus fabulam, ut ab utroque theatro gratiam incamus, & fratrum, qui illi jampridem male volunt, & Sophiftarumac Phariſæorum , quos ob bonas litteras jam olim habet infenfos. Denique tantum admifcebimus {commatum & convitiorum, ut homo feniculus ac meticulofus, fi nec loquacitate delaffari , nec argumentis obrui poterit, faltem malediétis conficiatur. Hoc confilium tam fimplex & Euangelicum, cum nemo cordatus non ftatim deprehendat in tuo libro, tamen tuis vifum eft perquam facerum. Quis hic non videbit fcorpii complexum , mox infigentis aculeum? Quis non fentiet venenatum poculum, melle prælitum? Venerabilis Erafme, #7 Erafme, carifime Erafme , optime Eralme, fammo sngenio, maximis dotibus , (umma elognentia predite, cni plarimum debent bone littere, Xc. Nimirum hic eit complexus, hoc mel. „Sed mox idem laudatus Era[mus tam impie feribit, at nec impii Sophifte potuerint ferre : blafphemus eft in Deum, & quod his quoque gravius elt, nihil omnino credit, fed Epicaram ac Lacianum dbeov celat in petore, dicens in corde fuo: Non off Deus: aut fi eft, non carat res mortalism. Hic ett aculeus, hoc lethale venenum, hoc eft rubetæ virus. Si liber hic non fcatet undique talibus facetiis, fim ego Cretenfi vanior. Sin & hac & alia multa paſſim impinguntur, inculcantur, & iterantur, quæfo proferas in quem unquam fcripferis virulentius. Et hic ipſe tuus fermo fecum pugnans, prodit infinceritatem tui pectoris. Quî convenit ut tibi fit cariffimus, & frater cariffimus, & venerabilis, optimus, & quid non? cum cundem pronunties impium, blafphemum adyerſus Deum , denique &ðzav 2 Adeo-ne putas homines effe fungos, ut non intelligant quo fpiritu ducaris cum iſta ſcribis , ex eodem ore frigidum efflans & num , altera manu panem oftentans, altera lapidem incutiens? Quorfum autem attinebat hic tot verba perdere de mea fumma eloquentia, deque tua fumma infantia? In difputatione de Libero Arbitrio quid facit eloquentia? Ego iftam eloquentiam non jaéto, necagnoſco , nec affeéto. Certe in Diatriba non depromfi fi quam habeo, & erat locus amplifimus fi volui fem. De tua vero infantia, quando, te 10g0, qucftus fum? Aut quando defideravi in te eloquentiam ? Utinam tam adeffet tibi fobrius ac fincerus animus, quam non deeft eloquentia! Rarfus quantum abeft ab Euangelica fimplicitate ,, toties precari veniam 1nfantiæ , cum fubornaris ad caufam agendam hominem infigniter eloquentem , quod iple declarat orationis fluxus? Jam quid mihi donas, cum tribuis {fummam eloquentiam cum fumma rerum ignoratione conjunétam ? Aut quid largiris, cum coneedis ingenium fexagenario , & pradicas bona {pei indolem ? Si nunc tantum ingeniofus fum, quando fapiam ? Verùm hic eft fucus merus tui Logodadali, qui fi&e tribuit eloquentiam , ut cum fide adimat {cientam: & fucate laudat ingenium , quo probabilius hæreat in me crimen animi diflimulati. Atque hoc ipſum quod initio tribuis , in difputationis progrefiu detrahis , dum Erafmum facis adco ftupidum ; ut nec ea videat que funt Sole clariora. Quoties autem illi intellexerit caufæ {tatum, qui toties dicat aliena, toties ipfam caufam funditus fubvertentia, male definiat , pejus dividat , peffime ratiocinetur , breviter, qui ‘nihil non faciat contra præcepta rhetorices. Et hac qui {eribit, ni fallor, litteris huc miffis tribuit mihi eloquentiam Ciceroniane proximam : que res adeo me delectavit , ut legens rifum tenere nequiverim. Et objicis, quod fummis eloquentiæ viribus oppugnem dogma tuum in Diatriba, cum illi Lucubrationi vix dederim dies decem : interim ne cogitans quidem de diétionis ornamentis, quorum & alias mihi non folet effe anxia cura. Hac tam fibi pugnantia fatis arguunt, te nihil ex animo loqui. Ergo detraéta eloquentia , fupereft ingenium, quod initio tribuebas. At in difputando mea Diatribe ftupet , cæcutit, ftertit, fomniat, nihil me„ (minit, nec intelligit quid alii dicant, nec quid ipfa loquatur. Sic Eraføm elt ingeniofus. Verùm ad itum modum variare folent, Lathere, qui non ex | vero fermonem depromunt, fed ex arte loquuntur | omnia. Neque multo melius cohæret, quod in Operis tui principio præfatus, non effe contemnendam auctoritatem Erafmi , in progreflu nihil aliud agis, quam ut Erafmure ludos delitiafque facias, & Orbi deridendam propines. Quod fi te auétoritas diffentientis | prolicit ad pugnam, quin cum Joanne Epifcopo Roffenf manus conferis? Ille & eruditione, & dignitate, & non vulgari vita fanétimonia probatiffimus eft, ac te toties laceffit , nec prodis ad certamen. Rurfus quam illud congruit , in fine difputationis mihi gratias agis, quod mea Diatriba tibi præbuerit occafonem confirmandi dogmatis tui: id fi dicis ex animo, cur toto libro fic in illam debaccharis , cum illa fine ullis convitiis difputarit? Sed hæc funt argumenta tuæ perpetuæ conftantiæ. Porro quod tibi cum Paalo vindicas {cientiam, utinam id vere pofles, fimulque praeftares fpiritum Euangelicum, qui fragrat in fcriptis Paz&, cum in tuis obftrepat alius fpiritus. Aut qua tandem contumelia eft, fi tu mihi derogas fcientiam , cum eandem jamdudum detrahas & Conciliis univerfalibus & Pontificibus & Epifcopis omnibus, & prifcis pariter ac recentibus Ecclefiæ Doétoribus, denique Scholis omnibus? Quis unguam fapuit, qui vel latum, ut ajunt, digitum, diffenfit a tuis dogmatibus ? Omnes quamlibet antea doéti, protinus ut tibi contradicere cæperint, patiuntur banc metamorphofim, ex Lynceis vertuntur in talpas , ex hominibus in fungos. Et tamen illis juftius exprobraris ignorantiam, qui magno fupercilio vindicant fibi peritam Scripturarum, prædicantes te nihil omnino fcire, tuaque paradoxa , quo nomine hactenus {um ufus, illi dopant aliis titulis. Ego meam imperitiam C D E femper ingenue confeflus {um & hoc nomine me femper excufavi, ne tecum committerer. Proinde mihi objicere ignorantiam , perinde eft, ac fi quis cæco mendico, deploranti luminis orbitatem , exprobret quod in clariflima Juce nihil cernat. Ego quanta pof fum voce quotidie opploro auribus 7e/#, miferere Domine, da ur videam lumen, & tu fic clamanti dicis: Tace lufciofe. In ipfa Diatriba, quoties profiteor imperitiam meam ? Atque ùtinam ante annos quatuor Orbi perfuafifles me nihil {cire rei ‘Vheologicx, videlicet prefticiffes officium longe gratiffimum : nam ego quantumlibet eloquens , ut ais, illud cum maxime conarer, perfuadere non potui. Ac mifere metuo ne nunc quoque non perfuadeas quibus vellem. Siquidem olim in tuis commentariis, quibus explicas Epiftolam ad Galatas, prædicor vinin Theologia fummus, & invidiæ victor: fic in Præfatione. Rurfum in ipfo ftatim frontifpicio commentarii fum Theologicifimus, in progreflu vero quoties citor honorifice. Ibi Erafous vecte dicit ut omnia, ibi digniflime reddo GraF ca, ibi fum Erafmus optimus, ibi cum Erafmo tuo libenTom. IX. Kk kk 2 ter
