Page 17 [17]
OCR
5 I AND RO) 143 VO) ANIM (IPO LA, 6 Sic frigemus ad ca que funt caritaris, ideo tam dubie credimus , qua debebant efe certifima, quia raro populus audit Concionatores Euangelicos , rarius idoneos. Et tamen hodie commodior eft conditio dicentium, quam olim fmt. Tum enim pagamtatis reliquia, gladiaiorumn paria, concurfus equorum , athletæ , pugiles , aliaque theatri certamina, plebem avocabant a concione facra, nec Epifcopis ullum aliud jus erat quam lingue. Adhec in ipfis concionibus cogebantur quiddam e theatro pati , fibilos , applaufus , acclamationes , gefticulationes frequenter indecoras , quibus vel corrumpi, vel interpellare poterat dicentis impetus. Et tamen Chryfoftomus guotidie loquens populo frequens habebat auditorium. Quis enim non mallet talem virum asdire de rebus divinis tanta fuavitate differentem, quam (pettare gladiatores , aut equos currentes , aut lu: dere aleam? Nunc fublata funt avocamenta publica , populus bumilis & quietus magna religione prebet anres, nihil obftrepens, etiamf: quid abfurdi proferatur e fuggefto , & tamen Concionatorum idoneorum mira eft raritas, quum Epiftoporum, Sacerdotum ac Monachorum tanta fit ubigue copia. Proinde non pofireme laudis habetur inter tua bencfatta , Rex inclyte , quod hic quoque vigilat tua pietas, ut fint idonei, qui dottrinam Euangelicam ſubriniſtrent populo. Erat omni decorum & opum genere florentiſſima Conſtantinopolis, verum Arcadius Imperator non exiffimabat fuam civitatem & imperii fummi fedem , fat fplendidam, mifi & infignem haberet Euangelii præconem , eoque Joannem Chryfoltomum ad Sacerdotu funttionem, unde Nectarius decefferat, Conltantinopolim evocavit Antiochia. Urnam Arcadii ac iuum optime Rex, exemplum emularentur omnes Principes, utinam ad Chryfoltomi formam Sacerdotes quam plurimi comenderent ! Id fi fieret , nec tot belis, nec tot opinionum diffidiis concutereiur Orbis, at lonoins abeffemus omnes & a Judaifmo ſimul & a Paganifmo, fed regnaret in nobis Chriſtus , €x fub illius vexillis felici tranquillitate frueremur. Denique latius fefe proferrent Chriffiane ditionis pomeria. Porco enim ne nofiri mores partim in caufa fint quo minus Turce , Mahometani, Saracent, Mofchobite , Greeci, © fi qua funt alie nationes femchrytiane , vel [chifinatice , fefe adjungant ovili Chrifli, quo minus Judai refipifcant a fua cecitate, qua tot jam feculis detinentur: quos equidem demirabor , fi tam dilucide Chryfoftomi rationes, fi tam urgentia Scripturarum teftimonia, non faliem huc adicent , ut pudear pigeatque tam diutine calamitatis. Apoftolo Paulo debet hoc infelix hominum genus, quod adbuc fupereft , quod exftat feminarium unde poffit roftitui. Isenim ad Romanos XI. fpem bonam nobis fecit ,fore ut aliquando refipiſcentes aguoſtant nobiſcum verum Meffiam, ut fiat unus paſtor ex unum ovile. In hanc fpem fervantur a nobis: Nolo enim, inguit, vos ignorare, fratres, myfterium hoc ut ne fitis apud vofmetipfos elati animo , quod excæcatio ex parte Ifraëli accidit , donec plenitudo gentium advenerit, & fic totus Ifraël falvus erit, ficut fcriptum eft, Adveniet ex Sion, qui liberat, & avertet impietates a Jacob. 4 mox: Quemadmodum enim & vos quondam increduli fuiftis Deo, nunc autem mifericordiam eftis confecuti per incredulitatem illorum, fic & ifti nunc, increduli fa&ti fant, exco quod vos miféricordiam eftis adepti, ut & ipft mifericordiam confequantur. Rufus 1 eodem Capite , docet Judaicæe Lentis ruinam non eſſe defperabilem: Num ideo , inguit ,impegerunt ut conciderent? Abfit. Sed per lapfum illorum falus contingit gentibus, in hoc ut cos ad æmulandum provocaret. Quod fi lapfus illorum di vitiz funt mundi, & diminutio illorum divitia gentium, quanto magis plenitudo illorum è Vobisenim dico gentibus , quatenus ego quidem fum Apoftolus gentium, minifterium meum luſtro, fl quo modo ad emulandum provocem carnem meam ut falvos reddam nonnullos ex illis. Si Judæis 4 Chriſto deSicientibus nos recepti fumus „ut illos viciffim ad emiulationem provocemus , conandum eft , ut 1 omni vitanofira refplendeat veritas , paritas éx finceritas Euangelica. Glorificemus nos Evangelium nofirun. Td guidem in primis eft Epifcoporum ac Sacerdotum , qui dicuntur Angeli Domini, ex quorum ove populus requirit legem Dei fui : omnis tamen Chriftianus pro fua quifque portione glorificare poteſt Euangelium, fi [pretis iis qguæ funt fuper terram, converfationem habcat n cælis. Sic enim futurum eft, ut Vurce fimul & Judxi, videntes opera nofira bona ,glorificent Patrem nofirum qui in cæls ofk, cupiantque in tale confortium aferibi. Negue vero mediocre momentum adfert é~ tua pietas ad glorificandum Euangelium, dum alis ac foves qui fterilibus agris infpergant femina Catholice dottrine, qui quidem quo propius accefferint ad exemplum huJus Chryfoftomi , hoc plures allicient ad noftre Religions COMUIIUNIORETA. Q tod tibi, Rex inchite masno fiu dio, finzularique piotate molienti precor,ut fummus Orbis Princeps, qui confilirs arcanis © infcrutabilibus 720" deratur , é in tantis tempeftatibus ac procellis , tuetur Ecclefie NAVI, dexter adfpirare dignetur. Habes hic invittifimum Cafarem Carolum, non minus unanimem tibi ſtudio veftituendi provehendique Religionem Chriftianam , quam affinitate junttum. Dimiffurus eram Majeſtatem tnam „ſed illud prius adimonendum duxi, ne quis offendatur imprudens. Loca quæ citantuye facris voluminibus, reddidimus juxta Greæcam lectionem quam im codice comperi. Grecorum autem lectio, non videtur eſſe tantum Septuaginta, fed ex Aquile guogue Symmachi ac Theodotionis Editione temperata. Ceterum , quo minus Latinam Editionem fuppofuerim illud obfiitit , quod aliquoties fententie tenor non quadrat ad nofirars lectionem. Td frequenter accidit in Novo Tefta= mento, {ed in Vetere multo crebrior & infignior eft lectionis varietas, Et confentiunt in citando Greci Doctores s Gregorius Nazianzenus, Bafilius, Chryfoftomus , Athanafius » Lheophyla&us, Cyrillus , dliigue quorum eruditiffimis lucubrationibus vehementer illuftratur Chrifliana Philofophia , ut vel ob hanc tantam utilitatem opere pretium fuerit, Novi Teſtamenti libros juxta Græcorum lectionem tradi Latinis auribus, quod ame pri dem , magno reclamantium ftrepitu, fed ingenti ftudioforum fructu factum oft. Idem ut ab aliis curaretur , in VeterisTeftamenti voluminibus ,major etiam invitavit necefitas. Fis vero qui nobis Cyrillum , Chryfoftomum ,4c Theophylastum verterunt Latime ,guomam Vulgatam Latinorum Verfionem fupponere maluerunt; [epe ridiculum quiddam accidit, ut alind fonet vox contextus, aliud cithara commentarii: Quod fi ‘fulte faciat, qui nunc Cypriani, Tertulliani, Ambrofii & Auguftini lectionem velit ad noltram translationem corrigere, reclamantibus illorum commentariis , multo minus id fieri conveniebat in veriendis Grecis, apud quos Hieronymi uam publico ſtudioſorum nomine deferimus , ferena fronte dignaberis accipere. Majeftatent tuam Jofpitér proo Dominus Yel Datum Balilex TX. Kalend. Aprilis. M.D. XXV ITI. Tom. VILI. A DIL
