Pagina 12 [12]
OCR
eC Ti Set NEO CAESARI CAROLO; DES. ERASMVS ROTERODAMVS SD, AvD quaquam ignarus, Carole Cæfat invictiflime , quanta religio , quatitaque reverentia debeatur, cum omnibus facris Litteris , quas nobis fan&i Patres divini Numinis aflam prodiderunt : tum precipue is , que nobis bona fide referunt , que Pater ille ceeleftis ad totius orbis falutem per F I° lium fuum Jefum , vel geffit ; vel proloquutus eft : fimulque confcius indignitatis proprie, quum ante annos aliquot primum admolirer manum Epiftolis Paulinis, Paraphrafi explanandis, (mam id mihi tum ultro fuggeflit impetus animi ) vi debar mihi facinus aggredi vehementer audax & improbum , ac periculofæ , quod ajunt, alex: adeo ut pofteaquam in uno alterove capite feciffem operis periculum, plane contractis velis deftiturus fuerim ab inftituto curfu, ni me mirus amicorum eruditorum confenfus, uti pergerem, perpuliflet. Nec mihi licuit per horum efflagitationes conquiefcere, donec quicquid effet Apoftolicarum Epiftolarum abfolviflem, quum ipfe non fumfiflem tractandas, nifi cas, que citra controverfiam omnem à Paulo con{ctipte funt. Non femper mihi profpere ceflit amicorum inftigationibus obfecundafle. Sed hac tamen in re mihi gratulatus fum cam audaciam exfpectatione fuifle feliciorem : tum auctori , cui minimum. peperit invidie; tum Euangelicæ Philofophiæ candidatis , qui mihi certatim gratias agunt , quod hac mea induftria ad cognitionem Apoftolicæ fapientiæ, vel excitati fint, vel adjuti. Sed hac defunctus provincia, non exfpectabam pofthac unquam mili rem fore cum hoc fcripti genere. Et ecce. R. D. Mattheus Cardinalis Sedunenfis, cujus hortatu perfeceram Epiftolas Canoñicas, quum illum èM ormacienfi Concilio reverfum falutandi gratia conveniffem Braxelle , primo ftatim colloquio, velut hoc meditatus incipit hortari, ut quod feciffem in Epiftolas Apoftolicas, idem facerem in Euangelium Matthei. Ego protinus excufare multa , plus fatis audax fuiffe facinus, quod id tentaffem in Apoftolicas litteras : viros quidem divinos Apoftolos, fed tamen homines fuiffe. Caterum Chrifti majeftatem efle majorem , quam ut in hujus verbis idem audere fas fit. Quod fi* non fubmoyeret opetis majeftas, tamen argumenti naturam refragari, nec admittere Paraphraften : non tantum ob hoc , quod hic varie fint perfo= ‘ne > quibus dum necefario attemperatur oratio , fit ut intra cancellos arétiflimos cohibeatur calamus : nimirum exclufus ab ea libertate, quam admittunt reliqua commentariorum genera. Nam & Paraphrafis commentarii genus eft. Deinde quum bona pårs Euangelii conftet narratione rerum geftarum , eaque fimplici ac plana, fortaflis videbitur hic Paraphraftes nihil aliud quam lucernam accendere in meridie , juxta Græcorum proverbium. Jarm quum Veteres in allegoriis explicandis, partim varient, partim fic agant, ut mihi nonnunquam ludere videantur : nec mihi licuerit eas nifi ſub perſona vel Chriſti, vel Euangelifte referre, palam eft, in quantis anguftiis effem verfaturus. Omitto quod Chriftus quedam ita locutus eft; ut tum quum diceret intelligi noluerit , quod genus eft illud : Solvite templum hoc , & in triduo edificabo ilud. Rurfum de emendo gladio , de fermento Pharifzorum vitando. Porro in eo fermone, quo predicit excidium urbis Hierofolyrzitane, finem hujus mundi, & affli&tiones olim Apoftolis eventuras ; ita mifcet ac temperat fermonem Jefus , ut mihi videatur , non folum Apoſtolis , fed nobis etiam obfcurus effe voluiffe. Sunt rurfus loca quzdam mea fententia T inexplicabilia , quorum eft de peccato in Spiritum Santum nunquam remittendo: de die fupremo, quem folus Pater norit, etiam Filio incognitum. Hic in commentariis licet abfque y pe:
