Page 37 [37]
OCR
MOROSOS QVOSDAM AC INDOCTOS, E eu fit in animo. Hee in quofdam dicta fint , nec Thcologi , nec Monachi titulo dignos; ñon im omnes. Qui fimpliciter errat, fiaterne monendus eft, Qui nihil aliud quam prodeffe ftuduit, cum favore & carts dore legendus eft. At mirum quam) iti feviunt, quo faitu, quo fupercilio cenfuram agunt, frequenter ubi zem non intelligunt, Nam id accidifle , docere, fi libeat » poflim. Qua re quid poteft efle turpius? Origenes. adverfus Celfum plus quam hæreticum , qui totam Chrifti vitam indigniffimis convitiis lacera> rat, argumentis egit, non convitiis, Auguftinus cum Pafceritio difputans, femperclarifimum virum appel . lat, quum is Juxta Arianorum dogma negaret how#fon Patri Filium. Cum Pollentio, de divortio fic difpus tat, ut nulla Gt ufquam bærefcos mentio. Ad Madaurenfes idololatras honorifice re(eribit , fratres chariffimos & dominos prædicabiles cos appellans : nec gravatur caufam illorum fibi commendatam adjuvare. Inquifitoribus hoc datum eft negoni , ut indices fint, non judices; doétores, non fycophante; monitones, non calummiatores ; fidei cuftodes, non fub fidei defendendæ prætextu tyrannidem affectantes. _ Herefis non eft, ubi non eft ambitio, ubi non ef malitia, ubi non cft arrogantie comes pertinacia. Nec 1a quovis errore hærcfis eft, fed in iis duntaxat > que proprie ad catholicam fidem pertinent , & canonicis Libis exprefle adverfantur. Quam iniquum eft impune impingere tantam contumeliam , nec reo vitori ullum cfle propofitum præ mium aut talionem , nifi quod clapfus videtur. Qui crimen herefeos falfo intentarunt , zeli laudem aufee runt : qui fe è calumnia purgarunt, difcedunt quafi futorio atramento abfoluti. ì Chriftus ipfe non exftinguit linum fumigans, ‘non comminuit baculum fra&um : & nos ob humanum lapfom, imo ob faftum noftrum alienamus crecta feliciaque ingenia. An non turpiflimum eft, à magnis olim Theologis apud Italos damnatas fuifle Pici Miranduli Conclafos nos ut impias & hærcticas, quæ nunc ut Chriftianæ pique leguntur ab omnibus, non fine applaufu Theo= logorum ? i E Jam fentio quofdam effe , qui carpendis aliorum feriptis famam aucupantur, compendiaria quidem, fed fce> leratiflima via. Olim tibicen ille meliorem parandi fubito nominis viam monftravit, ut do&is ac vulgo cele» bribus fe probaret: quod horum foffragiis futurum effet utà populo queque probaretur. Quis autem genius malus hanc rationem commonftravit ? Ingerant fe tranfverfim in Opus alienum, & unum aut alterum locum vellicant, moxque famam , quam alius complurium annorum vigiliis fibi paravit, uno æquant die, nec æquant modo, verum etiam fuperant: nam doctior habctur ; qui reprehenfor ac cenfor eft. Quod hoc eft ingratitudinis genus, totius Operis laudem fibi vindicare ob unum aut alterum locum caftigatum , quum diflimulet interim fe tot locis fuifle adjutum ? Perinde quafi fi quis donatus fexcentis aureis , unum alterumye ex iis Umlxyaaxoy xe) x/Bdyaov fuifle clamitet. Aut fi quis damnet totum apparatum , quod unum aliquod jus appofitum fit equo falfius. Si deteftande ingratitudinis eft, beneficium acceptum inficiari : quale videbitur , pro gratis collato officio , contumeliam reponere ? Et fi incivilis habetur , qui donatitii equi dentes infpicit : qualis habebitur , qui inOpere neceflario nihil aliud querit nifi quod arrodat ? s Si quis exfiftat prorfus dveagd Byres & indoétus , qui pio quodam animi ftudio gratis concinnet aut farciat codices Euangelicos : nonne futurum eflet, ut omnes hujus pietatem exofcularentur ? Noane hujus hominis memoriam fuis faftis inferiberent ? Et im hoc officio, quod longe plus adfert utilitatis , & nobis non paulo pluris conftat , tam {unt ingrati quidam. Si quis donet iftos novo pallio , fi quis accipiat coena lautiore, fi quis nummos aliquot largiatur: tantum non adorant, pietatem hominis ubique preedicant; {ua merita, quibus abundant fcilicet , illi impertiuntur. At hoc meo beneficio magis egebant, & oblatrant bene merenti. Porro quod obiter admonuimus quedam , que videntur diflonare cum iis , que publicitus recepta funt in fcholis, nec fine caufa fecimus , nec odiofe tamen. Fortaffis expediret Reipublice Chriftiane plura convelli, que nune velut oracula publice docentur , quum privatim fateantur fẹ diverfum fentire. Alius hoc agit, ut orbis fit Thomifta, alius ut Scotifta, alius ut Occanifta, alius ut Realis, alius ut Nominalis. Quin illud potius agimus omnes, ut orbis fit Chriftianus? Jam audio jactare quofdam , à me permulta præterita , quæ forent annotatu digna. Primum illud le&orem admonitum efle volo, me non perfequutum efle quicquid in Noyo Teftamento videretur annotandum , fed ea duntaxat qua ad leétionis finceritatem pertinent. Etiamfi hic quoque multa prudentes omifimus, ne le&torem oneraremus, Quod fi quis quid adjiciet noftris, gratulabor ctiam utilitati publice. Imo fi à nobis alicubi diffentiet,, modo id agat argumentis , non conyitiis , ut erudito dignum eft , nequaquam ofendar. Argumenta poflunt honefte refelli argumentis; convitia convitiis retaliare , turpe eft: quum interim ferre fit moleftum. Qui rationibus agit, fimplex negotium & fibi fumit , & exhiber refponfuro. At qui contumeliofe diffentit, daplex fumit ac faceflit negotium, geminumque malum accerfit, dum & famam edit alienam , & iple fibi maledicentiæ fufpicionem conciliat. : Io Prodefle ut pulcherrimum eft, ita difficillimum. Ledere ut facillimum eft, ita foediffimum. Curhec pofterior pars plerifque magis placet? In altera fe magnos declarent , qui famam affectant apud pofteros, homine Chriftiano dignam. $ Si qua mihi foret incantatio, qua poflem novum hoc afpidum genus fopire, non gravarer uti. Nunc quando id non datur : adverfus iftorum venenata fibila , bonorum favore , velut antidoto», me confolor. Oblatrant, fed inter vere eruditos fere nulli: fi qui funt, ex co funt hominum genere , qui fe devovifle videntur diis manibus „ fi queant bonas literas, hoc eft, omneis, quas ipfi non didicerunt, funditus exftinguere. Nam negligendos opinor idiotas cx media vulgi fece, una cum fuperftitiofis mulierculis „ quos ifti vel redemerunt ad vociferandum , vel fubornarunt. Adverfus horum malitiam , primum omnium me confolatur re&aconfcientia, & Chriltus agonotheta nofter : deinde tot hominum judicia , quorum alios vite fanétimonia » alios infignis eruditio , alios fortuna {plendor , alios ecclefiaftici muneris dignitas, quofdam hæc omnia fimulà contemtu vindicant. Quorum fuffragium hoc ponderis plus habere debêt , quod horum nemo fit , cujus favorem aut emeruerim officio, aut precibus fim eblanditus. Jiteris ex omni terrarum plaga miflis, mihi quotidie gratias agunt, quod meis lucubrationibus, qualibufcunque , inflammati fint ad bona mentis, ad facrarum Literarum ftudium : & qui nunquam Erafinum viderunt , tamen ex libris cognitum amant. Nullus eft in his à me provocatus, ut modo dixi, nec eft cur mihi blandiantur. Nihil eft quod metuant à me, aut yenentur ex me. Experta utilitas, & gratus animus hæc mihi paravit fuffragia. UE omnibus in commune laboravi , ita gratis agunt omnes, cujufcunque gentis, cujufcunque ordinis candidi & integri. Hoc ego præmium pulchrius efle duco, quam fi contigifler Epifcopi dignitas. Agnofcit officium meum La. SA ae
