Page 15 [15]
OCR
DES. ERASMI PRAEFATIO IN NOV. TESTAMENTVM. derentuy pracepta Dei, propter hominum confistationes. Deplorant hoc tot locis primores eApoſtolorum Petrus & Paulus Nuanceo res dedutta eſt, ut ne queri quidem liceat. Pradicatorum plenus eſt mandm, © tamen horum maxima pars pro divinis hamana pradicant. Neque enim horum ſcopus eft gloria Chrifti, fed quaffas fed vite voluptas, fed Epifiopains aliquis opimus , ant Abbatia non macilenta. Hac jam palam finnt, © Enangelice. Affentantur magnatibus , negligent tenues & humiles. Hos conculoant, illis pro falutaribus blanda quadam infillant. Negue malto tutius eft hodie Puras illas Chrifti venas proponi populo fitienti, ac jamdudune faftidienti commenta mortalium, qaam olim faerit temDoe Neronis. In canfa (ant Pfendapoftoli, qui ventri (no fervinnt , non fefe Chrifto. Sed magis libet omiſſis, licet niminm juftis, querelis, hortari Chriftianos , ut ad Chriſti purifſſimos fontes , puros animos adferant , neque quicquam alind fitientes, quam cam doftrinam, que nos Chriſto praceptore dignos reddar. Non deerit ille’ conantibus. Ubi ſemel geftaverimus hujas vena laticem, femelque guftaverimus quam fuavis eft Dominus, in naufeam abibit fophiltica dottrina, nec unquam ab eo divelli poterimus, ed dicemus cum difcipalis, Domine quo ibimus? verba vitæ habes. Nos in boc operam noftram navabimus, ut fartis canalibus, nt repnrgatis apfidibus, panlo limpidius fluat, & aliquanto fit ad bauriendum commodior. Nam obvinm eſſe decet, quod omnibus ex aquo paratum eft. Nefcio, an rarfus admonere debeam, cum videam hanc cantilenam toties cani furdis, qui velut afpides, data opera obtarant anres, ne vocem andiant sncantantis ad meliora. Nos qaod in emendatis Gracorum codicibus reperimus s Latine vertimas, obfervata, quoad ltcuit, fermonis Romani fimplici munditia. Proinde fi quid diffonabit ab editione veteri, ne protinas putent illam à nobis fegillatam , prins confulant annotationes noftras, deinde quod videbstur optimum, fequantur. Saltem illad modefiia praftent, ne damnent incognitum, quod jam femel atque iterum probavit ille [fummus Ecclefia paftor Leo decimnse Vale. DES. ERASMI ROTERODAMI PARA CET Oo ales ID EST, ADHORTATIO, AD CHRISTIANAE PHILOSOPHIAE STVDIVM. ACTANTIVS ille Firmianus, optime le&or, cujus linguam unice miratur Hieronymus , Chriftianæ religioni patrocinaturus adverfus Ethnicos, cum primis optat fibi dari eloquentiam, Tullianæ proximam , improbum ratus, opinor, optafle parem. Art ego fane, fi quid hujufmodi votis proficitur , tantiſper dum mortales omnes ad fanétifimum ac faluberrimum Chriftianæ Philoſophiæ ftudium adhortor, ac veluti clafficum canens evoco, vehementer optarim eloquentiam mihi dari , longe aliam quam fuerit Ciceroni, fiminus piCturatam quam fuit illius , certe multo magis efficacem. Imo fi cui unquam talis contigit dicendi vis , qualem non omnino fine caufa , veterum poerarum fabula fubnotarunt in Mercurio , qui ceu magica virga divinaque cithara fomnum immittitcum libet, & idem adimit, quos vult ad inferos impellens , ac rurfusabinterisevocans; aut qualem fignarunt in Amphione, Orpheoque , quorum alter rigida moviffe faxa , alter quercus & ornos traxifle cithara, fingitur; aut qualem Ogmio {uo tribuebant Galli, mortales omnes catenulis, 4 lingua in aures infixis , quo vellet circumducenti ; aut qualem Marfyæ fabulofa tribuit antiquitas; aut certe, ne nimium diu fabulis immoremur , qualem Socrati tribuit Alcibiades, Pericli vetus comaedia, qua non aures tantum mox peritura voluptate deliniat, fed que tenaces aculeos relinquat in animis auditorum , qua rapiat, que transformet, quz multo alium dimittat auditorem quam acceperit. Timotheus muficus ille nobilis Dorios accinens modos, Alexandrum magnum ad belli ftudium inflammare.folitus legitur. Neque defuerunt olim, qui precaminibus, quas Græci vocant erodas, nihil ducerent efficacius. At fi quod ufquam effet hujufmodi genus incantamenti, {i qua vis harmoni, quæ verum habeat ébsciacuey, fi quaPitho yere flexanima, eam mihi cupiam in præfentia fuppetere, quo rem omnium faluberrimam omnibus perfuadeam. Quanquam illud potius optandum, ut Chriftus ipfe, cujus negotiumagitur, ita citharæ noftræ cordas temperet, ut hæc cantilena penitus afficiat ac moveat animos omnium. Ad quod quidem efficiendum, nihil opus rhetorum epicherematis, aut epiphonematis. Hoc quodoptamus, non alia res certius præftet, quam ipfa veritas, cujus quo fimplicior, hoc efficacior eft oratio. Ac primum quidem non libet in prafentia refricare querelam illam, non omnino noyam, fed heu nimium juftam, & haud {cio an unquam juftiorem, quam hifce temporibus, cum tam ardentibus animis in fua quifque ftudia mortales incumbant , hancunam Chrifti Philofophiam à nonnullis etiam Chriftianis rideri a plerifque negligi, à paucis tractari, fed frigide,nonenim dicam infincere. At in ceteris difciplinis omnibus, quas humana prodidit induftria, nihil eft tam ab‘ditum ac retrufum, quod non perveftigarit humani ingenii fagacitas, nihil tam difficile, quod non expugnarit labor improbus. Qui fit autem, ut hanc unam Philofophiam , non his, quibus par eft, animisampleCtamur, quotquot ipfo ctiam cognomine Chrifti nomen profitemur? Platonici, Pytbagorici, Academici, Stoici, Cynici, Peripatetici , Epicurei , fuæ quifque feétæ dogmata, tum penitus habent cognita, tum memoriter tenent, pro his digladianturilli, vel.emorituri citius, quam auctoris {ui patrocinium deferant. At cur non multo magis tales animos præftamus aućtori noftro & principi Chrifto ? Quis non vehementer fædum cenfeat, Ariftotelicam profitenti Philofophiam, nefcire quid vir ille fenferit de caufis fulminum , de prima materia, de infinito? quæ nec cognita fe‘Jicem, nec ignorata reddunt infelicem. Et nos tot modis initiati , tot facramentis adaéti Chrifto,, non focdum ac turpe putamus illius nefcire dogmata, que certiflimam omnibus preftent felicitatem è Nam quorfum attinet hic contentione rem exaggerare, cum hoc ipfum impiæ cujufdam dementiæ fit, Chriftum cum Zenone aut Ariftorele, & hujus doĉtrinam cum illorum, ut modeftiffime dicam, præceptiunculis conferre velle? Affingant illi fuz fe&æ principibus, quantum poffunt, aut quantum liber. Certe folus hic è cœlo profectus eft doctor, foJus certa docere potuit, cum fit æterna fapientia, folus falutaria docuit unicus humanæ falutis auétor, folus abfolute præftitit, quicquid unquam docuit, folus exhibere poteft, quicquid promifit. Si quid à Chaldæis aut Ægyptiis adfertur, id ob hoc ipfum acrius avemus cognofcere, quod è peregrino fit orbe deportatum , & pre‘tii pars eft è longinquo veniffe , & fpenumero infomniis homunculi , ne dicam impoftoris , tam anxie diftorquemur, non folum nullo frutu, fed magno temporis difpendio, ne quid addam gravius, tametfi jam hoc ipfum, ut nihil accedat, graviffimum cft, At quî fit ut hujufmodi cupiditas non item Chriftianos titiller ani. Tom Td, CO 3 INOS 5
