Page 32 [32]
OCR
myfterium, afenfibilibus ad intelligibilia, a compofitis ad fimplicia temet ipfum quafi gradibus quibufdam fcalæ Jacob erige. Ita adfe propinquanti, viciffim appropinquabit Dominus: & fitu pro viribusde tua caligine, fenfuumque ftrepitu conaberis adfurgere, occurretille commodeeluce fuainacceflibili, & filentio illo incogitabili, in quo non fenfuumtantum omnis tumultus, fed & intelligibilium omniumimagines conticefcunt. CRAN O EN VAT Er quoniam ex tempore fcribenti aliud ex alio in mentem venit, fubtexam & fextam regulam, fupefalurem univerfis, quam a paucis cura habitam. Ea eft, ut animus ad Chriftum anhelantis, a vulgi tum factis, tum opinionibus quam maxime diflentiat, nec Pietatis A tatur. Hoc eft enim unicumarchetypum, unde quifquis vel unguem difceflerit , a recto difcedit, atque cxtra viam currit. Proinde Plato grayiter , profecto,| ut pleraque, in Politia {ua negat, eum virtutem Ln {tanter tueri pofle, qui de turpi atque honefto, nullis| Certisopinionibus mentemimbuerit, At quanto perniciofus eft, falfas opiniones de iis , quee ad falutem pertinent, animo penitus infidere? Quare hoc vel in primis curandum putat, ut cuftodesilli, quos oportet omni turpitudine vacare, quam optimas opiniones de fugiendis atque expetendis, caſque quam certiflimas tamquam leges quafdam fanétiffimas animo infculpant {uo. Quidquid enim perfuafione penitus inheefit animo, id quifque moribus exprimit. Roque præcipua Chriftianorum cura hucintendi deberet, ut pueri jam inde ab incunabulis, interipfasblanditias nutricumi, & parentum ofcula, inter litteratorum manus, perfuafiorem nes imbibant Chrifto dignas, propterea quod zihii vel TE altiusinfidit animo, vel harettenacius, quam quod rudiducatio, 04S (utinquit Fabims) annisinditur. Procul, proculab auriculis:infantilibus , amatoriæ cantiunculæ , guas domi forifque cantillant Chriftiani, fpurciores, quam umquam Ethnicorum vulgus receperit. Nonaudiant accepta jactura rei materculamejulantem: nonamiffa forore, fe miferam ac deftitutam clamitantem. Non audiant patrem ignaviam opprobrantem ei, quiinjuram non cum fcenore retulit: non, admirantem cos quirem quecumque modo feceruntamplifimam. Ingenium hominis ad vitia proclive, perniciofum exemplum flatimarripit, nonaliter, quam ignem vicinum naphtha. Quamquam idem hoc nulla non ztate agendum, ut omnes vulgi errores ab iplis ufque radicibus ex animo revellantur, atque ineorum locum falutares Opiniones inferantur, adeoque roborentur, ut nullis rcbus queant convelli. Quod quifecerit, is nullo ne mam ,utiliflimam : contra 5 turpitudinem unicum eflè malum, eruciatum,feedum,crubefcendum,damnofum, ` atquehæc non opinione populari, fed ipfa natura re~ yum metiatur, fieri non poreſt, ut ca conſtante perſuaſione, diu in malis hareat. Peflimus enim jam olim tum vivendi, tum fentiendiauctor vulgus eft. Neque umquam ita beneaétum eft cum rebus bumanis,utnon peflima placuerint plurimis i cave fic cogites: hoc nemo non facit : his veſtigiis majores mei funt ingreffi: hac in fententiaeft ille tantus Philofophus, tantus Theologus: fic vivitur a Magnatibus: hoc Regium eftinftitutum : hoc & Epifcopi & Pontifices Summi factitant, hi, profecto, vulgusnon ſunt: nihil te moveant ingentianomina, ego vulgumnonloco, fed peGore metior. Vulgus funt, quicumque in fpecu illo Platonico vinéti fuis afvectibus inanes rerum imagines proveriflimis rebus admirantur. Nonne præpofîtere faciat, fiquis nonlapidemregule, fed regulam lapidi conetur applicare ? Nonne multo abfurdius, fi quis |non hominum mores ad Chriftum, fed Chriftum ad | hominum vitam laboret inflectere? Nenideo rectum | puta,quia Primores, quia maxima pars hominum fa|Gtitat, fedita demum rectum eft, quod fit, fi quadrat ladregulam Chrifti. Immo hoc ipfo tibi fufpcétum | quid effe oportet , quod plurimis placet. Pufillus grex eft, &erit femper, cui cordi eft Chriftiana fimplicitas, paupertas, veritas, Pufillus eft, fed beatus, quippe cui foli debetur regnumceelorum. Arda eft via virtutum, & a perpaucis calcata , fed nonalia ducit ad vitam. Prudens zdificator utrum tandem ab ufitatiffimo, an aboptimo opere petit exemplum? Pi&ores non nifi optimas tabulas fibi proponunt. Exemplum noftrum Chriftus eft, inquouno omnes infunt beate Vivendi rationes : hune fine exceptione licebit imitati. Cæterum in probatis viris, eatenus unumguodgue Prożasi in exemplum vocare conveniet, quatenus refponde- viré bitcumarchetypo Chrifti. De vulgo autem Chriftia- diga oe norum fic exiftima, nullumumquam fuifle corruptins, seri, ne apud Ethnicos quidem quantum ad opiniones de moribusattinet. Cueterym de fide, quid fentiant, viderintipfi, Hoc certeindubitatidimumeft, fidem fine moribus fide dignis, adco nihil juvare, utetiam in cumulum cedat damnationis. Evolve veterum annales, & confer horum temporum mores. Quandovera probitas defpeétior? quando fic in pretio habitee divitiæ undecumque partæ ? Quo umquam feculo verius illud Horatianum: Scilicet uxorem cum dote , fidemque C amicos, Et genus formam regina pecunia donat ? Erillud ejufdem: Nam genus o> virtus 5 nifi cumre Uilior algaef. Quis jam non feriolegit ironiam illam Satyricam? Ocives, cives, quarenda pecunia primum : Vite tus poftnummos? Quando luxusfolutior? Quando ftumiferatione, non imitatione dignos judicabit. Huc enim pertinet illud a Socrate non abfurde- ditum, quamquam ab, Ariftotele reprehenfum. Virtutem nihil aliud effe quam fcientiam fugiendorumatque expetendoxum : non quod non viderit difcrimen inter cognitionem honefti atque amorem : ſed quemadmodum Demofthenes pronunciationem primum , {fecundum ac tertium in eloquentia refpondit effe, videlicet adco Præcipuam partem fignificans, utineatotam effe duceret: itidem Socrates, agens cum Protagora, anguMenusevincit, tantum inomni virtute momenti fcienfuere, vel minusin probro? dum in aliis , fuis vitiis indulgent Principes, & quifque fpeciofum factu ducit, quidquid in aulicorum mores abiit? Cui non extremum malum ac probrum videtur pauperies? Olim in y, {cortatores, in fordidos, in gloriofos, inadmiratores come, pecunia, etiam de plauftris famofa fcommata jacie- dia. bantur: infpeétaculisGentilium, fcite notatis vitiis, applaudebaturayulgo, quibus nunc a Chriftianorum Proceribus male laudatis applauditur. Non tulerunt theatra Athenienfium hiftrionem e tragoedia quapiam Euripidis cantantem verba cujufdamavari, unam peP quam a falfis opinionibus. Etenim & quiChriftum afalfiso- PAs & qui voluptatem, pecuniam, honorem falfum piniom- aMat nimirum utrigue dulce, bonum ac pulcrum febas. quuntur.At hi labuntur in{citia,pro dulci amplectentes, guod eft acerbiffimum , pro acerbo fugientes quod eft dulciffimum,, item pro bono ac lucro {equentes quod merum eftdetrimentum, prodamnotimentes, quod unicum eftlucrum, id pulerum judicantes, quod eff foedum, id pudendum opinantes, quod folum cft gloriofum.Porro fi cui penitus perfuafum fit, acjam veluticibus in animifubftantiam fit trajectum , folam vittatem ac plane futurum erat, utacétorem cum tota fabulaexploderent, ejicerentque , ni mox adfurgens Poeta, paulifper etiam manere jufiffer, ac fpeétare quorfum admirator ille auri effet evafurus. Quam multa ſunt apudillosexemplacorum., quie bene adminiftrata Republica, preterhoneftam opinionem, nihilin tenuem familiamretulerunt, qui fidem pecunia, qui pudicitiam vita potiorem habuerunt: qui neque profperis rebusinfolefcere, neque adverfis frangi potuerunt? qui honefla pericula voluptatibus antepofuerunt: quifola confcientiaxecti contenti, neque honeres, neque oES
