Page 20 [20]
OCR
15 Np toler tes quod fuafirira autinvidia , id zelum Dei vocant. Atque ut eft alia Refpublica alia faĉtiofior, ita alius alio ad virtutem propenfior. Quæ differentia, non ex animoram difcrimine, fed vel ex influxu cœleftium corporum, vel progenitoribus, vel ex educatione, vel ex ipfo corporis habitu proficifcitur. Non anilis eft illa Socratis fabula, de aurigis & equis bonisac malis. Videas enim nonnullos ita moderato ingenio natos, ita tractabiles ac faciles, ut fineullo negotio ad virtutem nem imps contra corpus rebelle , tamquam equum indomitum & calcitrofum contigiffe, ut multum fudans domitor ilribufque fubigat ferocientem. Qualis fi tibi forte obtigit,, ne protinus abjiciasanimum, immo tantoacriusenitere, fic exiftimans, non tibiinterclufam ad virtutem viam , fed uberiorem virtutis materiam oblatam effe. Quod fi bonam mentem nactuses, nonhoc protinus aliomeliores, fedfelicior. At rurfum ita felicior , ut obligatior. Quamquam quis eftingenio uf que adco felici, ut non abunde multa fint, im quibus luétari oporteat ? Ergo qua maxirne turbari fentict, hac quam maxime advigilet Rex oportet. Sunt vitia queedam pene gentilitia,guemadmodum gentibus nonnullis perfidiam ajunt cfe familiarem aliis luxum aliis libidinem. Quædam corporis habitum comitantur , ficut fanguincos mulierofitas, & voluptatum amor: Cholericum ira, ferocitas, maledicentia: Phlegmaticum inertia, fomnolentia : Melancholicum invidia, triftitia, amaritudo. Nonnulla cum wxtate, aut remittuntur, aut invalefcunt, quemadmodum libido in juventa, item profufio, temeritas; In feneCta tenacitas, morofitas, avaritia. Sunt & qua fexui videantur adnata, utinviro ferocitas, in mulicre vanitas, & vindi@a cupido. Fit interim ut natura veluti paria faciens, morbum animi dote quapiam diverfa compenfer. Eft hic quidem propenfiorad voluptatem , fed neutiquam iracundus , neutiquam inyidus. Eft alius incorrupta pudicitia, fedclatior, fediracundior, fedattentior ad C libus vitiis follicitentur, furto, facrilegio, homicidio, quibus quidem omni conatu obviam eft eundum , contraque eorum inſultum, certi propoſiti murus quidam aheneus objiciendus. E diverfofunt nonnulli adfeétus, ita vicini virtutibus , utpericulum fit, neambiguo difC A mam virtutem commode deflectendi. Eft , exempli gratia, quifpiam excandefcentior , injiciat animo frenum, &critalacrior, erit ercétus , minimeque languidus, erit liberac ſimplex. Eſtalius paulo tenacior, adhibeat rationem , & fuerit fragalis. Qui blandior eft, fiet comis & commodus. Qui præfraćtus, conftans.Qui triftior, feverus. Qui ineptior, morigerus , atque ad eumdem modum de reliquis animi levioribus morbis. Hoc modo cavendum, ne natura vitium virtutis nomine palliemus, triftitiam gravitatem , afperitatem ſeveritatem, invidiam zelum, fordes frugalitatem, adfentationem comitatem, fcurrilitatem urbanitatem adpellantes, Heecigitur eft unica ad beatitudinemvia. Primum, ut te noris. Deinde, ut ne quid pro adfectibus, fed omnia pro judicio rationis agas- Sana fit autem & fapiat yatio , hoc eft, tantum honefta {pectet. At difficile eft, inquiessquod preecipis. Quis negat? Atquiverum eft illud apud Platonem adagium : Quæ pulerafunt,eadem effe difficilia. Nihilfortius, quam ut quis feipfum vincat, fed nullum majus præmium, quam beatitudo, Præclare illud Hieronymus, utcætera omnia. Nihil Chriftiano felicius, cui promittitur regnum cœlorum. Nihil laboriofius , qui quotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit Diabolum. Nihil imbecillius, quia carne fuperatur’. Situas perpenderis vires, nihil difficilius, quam carmen fubigere fpivitui: fi Deum auxiliatorem refpexeris, nihil facilius. Tu modo ingenti animo, perfe&a vite propofitum concipe , conceptum urge. Nihilumquam vehementer imperavit fibi humanusaeft, toto pectore velle feri Chriftianum. videbitur inexpugnabile, id fiet fucceffù mollius, ufu facile, confuetudine demum etiam jucundum. Sci- Chriviam. Verum ubi ad cacumen erepferis, tutiffimum ”” otium te manet. Nullum animal tam ferum, quod non manfuefcat humanacura , & animi domitoris omnium nulla crit domandi ratio? Ut corpore valeas, potesin annos aliquot imperare tibi, ut abftemius fis, ut a Venere temperes, que pree{cripfit homo medicus: & ut omnem vitam tranquille tranfigas ,non potesvelmenfes pauculos imperare adfectibus , quod conditor prae(cipit Deus è Ut corpus morbo fubducas, omnia facis. Ut corpus & animam ab eterna morte fubtrahas, non illa facis, qua fecerunt & Ethnici? Vee pus me profecto Chriftianorum nomine, quo_ rum maxima pars veluti muta pecora fervit adfeétibus ſuis, adeoquein hac dimicatione non {funt exerCitati, ut ne norint quidem rationis atque perturbationum difcrimen. Hoc tantum hominem effe putant, quod vident, quod fentiunt. Imonihileffe putant, nifi quod fub fenfum cadat, cum nihil fit minus. Quidquid impenfe cupiunt; id re&tum exiftimant. Pacem appellant, certam comploratamque fervitutem, dum obrutaratio, quocumque yocatadfeétus, nihil renitens, fequitur. Haec pax eftilla miferaquam Chriftus vera pacis autor, qui fecit utraqueunum,, venit dirimere, bellum falutare excitaturus inter patrem & filium, inter maritum & uxorem , inter ca que turpis concordia male conciliavit. Jam vero Philofophorum levis fit auĉtoritas, nifi cadem; omnia, tamerfi verbis non iifdem , Sacris in litteris precipiuntur. Quod Philofophi rationem, id Paulus modo fpiritum , modo interiorem hominem, modo legem mentis vocat. Quod illi adfettum, hic interdum carnem, interdum corpus , interdum exteriorem homi nem, interdum legem membrorum appellat: Spirita, inquit , smbulate, € defideria carnis non perficietis. Caro cnim concupifcit adverfus [piritum, © fpiritus ad“verfus caraem y ut non quacumque valtis > illa faciatis, Et alibi : Quod ſti ſecundum carnem vixeritis, moriemi-, ni. Si fpiritu falla carnis mortificaveritis, vivetts. Nova,profeéto, rerum commutatio, ut in bello pax quaratur, in pace bellum, in morte vita, in vita mors, infervitute libertas, in libertate fervitus. Scribit enim alibi Paulus : Caffigo corpus meum y & in fervitutem redigo. Libertatem audi : Quod fi fpiritu ducimini y non efis fub lege. Et: Non iterure concepimus fpiritum (ervitutis in timore. {ed piritum adoptions filiornm Des. Idem alibi: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis megs C captivantem me in lege peccati > qua oft in membrismeis. Legis apud eumdem de exteriore homine qui corrumpitur, interiore qui renovatui de die in diem. Plato duas uno in homine ani- ,. mas conftituit. Paulus eodem in homine duos ho- A mines facit adeo conglutinatos , ut neuter fine altero , negue in gloria, negue in gehenna fit futurus adco rurfum disjunétos , ut unius mors, vitafit alterius. Eodem, opinor, pertinent, quæ {cribit Corinthiis: Factus ef primus homo in animam viventem , noviffimus Adam in animam vivificantem. Sed non prins quod ſpirituale eſt y ſed quod animale, dein de quod ſpirituale. Primus homo de terra terrenus.
