Page 39 [39]
OCR
AA OMER Us quidem, ubi mortalium ¡À animantium genera contemplatus effet, horumque vite rationem & ftatum inter fe contuliffet, in hanc vocem erupit: Omnium quæ in terris & 7 Spirarent, & ferperent nihil effe calamitofius homine ; Principatum haud fane felicem homini tribuens ; ut in malorum præminentia primas teneat, atque excellat. At nos hominem tamquam jam vincentem calamitate, jamque animantium omnium pronunciatum miferrimum , ipfum-cum {eipfo conferimus, ut propriis malis fecum ipfe certet, cum in corpusatque animum partientes : quod quidemnegotii nequaquam fueritinutile, fed vehementer ad rem pertinens, nimirum ut intelligamus, utrum per animum, an per nosipfos miferius vivamus. Nam morbus quidem natura corpori innafcitur, vitium vero& malitia primum actus eft ab animo profici{fcens , deinde morbus ejufdem. Quamquam non paulo æquioreanimo ferendum erat, fi vel id quod pejus eft, effet medicabile, vel levius effet quod eftimmedicabile. Proinde quum vulpes Æſopica de variegata maculis pelle cum pardalicertaret, nam heec corpus fumma cute florulentum, variifque pi&turatum notis oftentabat, illicontra, flayor quidam erat {qualidus, minimeque jucundusad{pectu. Atqui, inquit, fi meintro{pexeris judex, videbis me pardalimagis verficolorem, figuificans morum dexteritatem ad complures ufüs refpondere. Dicamus igitur ipfi nobis, complures quidem 6 homo morbos, ac mala corpus tuum, & gignit , ac prodit ex fefe, & foris incidentes accipit : verum fi teipſum intus aperueris, varium quoddam, ac multis refertum malis penu reperies, ac mundum quemdam miferiarum reconditum, quemadmodum inquit Democritus, non quidem foxis incidentium, fed ipfo in folo, ipfaque in terra fuos habentium fontes „unde {caturiant : quos remittit malitia, copiofumac largum fluxum præbens affectibus. Quod fi corporis morbi pulfibusarteriarum, autcoloris rubore deprehenduntur, hofque fervor aut facilis laffitudo foletarguere, contra animi mala plerofque ita fallunt, ut non habeantur|D pro malis, nimirum obidipfum periculofiora funt, quod fui fenfumadimunt zgrotanti: fiquidem corporis morbos ra yo T. Rec Ur Mm GER FAs VAP Os eRe ro PN DN Tee MOR BT 6O.U AMC Rip om Ts, x E ROE MORRO AR OD ANTO EN T CE RI Dea OE CRI) Febrim enim nemo vocat fanitatem neque tabem quifquam, appellat bonam habitudinem , neque podagram pedum yelocitatem, neque pallorem nominat ruborem. Atiracun= die multi fortitudinisnomen imponunt , amorem amicitiæ nomine palliant, invidiam æmulationis, timiditatem diligentiz, quares in tuto collocentur. Hine fit, ut illi quidem Medicos accerfant , quippe qui intelligant quid morbus poftulet. F, diverfo hi fugitent Philofophos, veriti ne non affeguantur cas res, in quibus delinquunt. Atque his quidem rationibus adduéti > dicimus ophthalmiam, id eft oculorum morbum effe leviorem infania »podagram phrenefi: propterea quodille moxbum intelli gens vociferans accerfit Medicum, cui cum adeft, oculos inungendos, capitiſque venam fecandam prabet, potro Agaveninfanientem audis ob morbum etiamfibi carifima non agnoviffe. Adducimus domum e monte pampinum recens decifam, felicem praedam. Nam qui corporis morbo tenetur, is protinusin leétulum fefe conjicit, atque interim dum curatur quietemagit. Quod fi paululum exerat fefe, commoveat que corpusillapfa inflammatione , affidentium aliquis blande dicens, mane mifer quietus in ftratis tuis , cohibet hominem atque compefcit. Contra qui animi morbislaborant, tum maxime funt innegotio, minimegue quiefcunt. Nam ut agas aliquid ab animi impetu proficifcitur, at impetus vehementiaa morbo nafcitur. Itaque non finitanimum efle quietumadeo, utquum maxime opus eft homini tolerantia, filentio atque fecefl, tum maxime pertrahant illum fub dium, aperiantque iræ, contentiones, amores, dolores, cogantque multa, tum facere nefaria, tum loqui nequaquam accommoda tempori. Itaque quemadmodum periculofior eft tempeftas, quæ vetatin portum appellere, quam ea quæ cohibet a navigando: itidem que in animo accidunt tempeftates, graviores erunt, quæ non finunt hominem contrahi, neque rationem perturbatam confiftere, fed nullo gubernatore, nullis fulturis in perturbatione atque errore, pernicioſo curfu procul avettus, præceps in metuendum aliquod incidit naufragium , fuamque ipfius vitam illifus comminuit. |Proinde his quoque de caufis, graviuseftanimo, quam corpore ægrotare, propterea quod hitantum patiantur „illi non folum patiantur , verum etiam tio fana percipit ,atanimi morbos ipfa fimul ægrotans non potett judicare sin quibus patitur , propterea quod ægrotet ca pars, cujus erat judicare. Proindeinter primosac maximos animi morbos ponenda eft dementia , per quam fit, ut plerifque immedicabilis ac domeftica fit > & convivat, & commoriatur malitia. Etenim fanitatis initium eft, fi qui laborat, fentiat fibiopusefferemedio. Rurfum qui non videt quibus eget , propterea quod non credat fefe egrotum , etiam fi pra{to fit quimedeatur, tamenrecufat, necadmittit curationem. Naminter corporum morbos, perniciofioresfunthi, qui fui fenfu vacant, quod genus funt, Lethar- | gus, capitis dolor, morbuscomitialis, febres, atque ha potiflimumfebres, que inflammationem ad delirium exacerbant, ac fenfum velut in organo perturbant moventque chordas non movendas mentium. Quapropter Medici voluntquidem,utneægrotet homo, fi vero ægrotet, ut ne ignoret quod ægrotat, id quod in omnibus animi morbis foletufu venire. Neque enim qui defipiunt, neque qui funt petulantes, neque qui faciunt injuriam fibi videntur peccare: verum ctiam funt, qui tum officiofe fe facere putant. faciant male. Denique quorfum attinet de morbis multa verba facere? ipfam tempus nosadmonet. Videtis ingentem hanc multitudinem , & confufaneam, omnique ex hominum generepermixtam turbam hic circum tribunal ac forum congregatam. Noninhoc conveneruntifti uti Diis patriis rem divinam faciant ,non ut communia inter fe facra peragant ,nonuti A{crao Jovi Lydorum fruétuum primitias ferant, non Baccho furiofumthyrfum, facrisnoćtibus, ŝ&c communibus epulis Orgia celebrantes , quin magis ceu morborum vi vicibus annuis recrudefcente, huc ad lites & condi&a certamina veniunt, fuas facultates collaturi. Porro caufarum multitudo , negotiorumque , veluti colleCtarumfluxionum, inunum incidit forum, inflammatque & erumpit, perdentibus quibufdami,ac pereuntibus. Quae febres ifta faciunt, qui epiali, quæ corporeæ molis intenfiones, aut fanguinis inarteriam dilapfiones: aut que caloris intemperantia, quae humorisexundantia? Si litem unamquamque, velut hominem , perconteris unde nata fit, unde venerit , hanc ira preefracta peperit, illam infana contentio, aliam iniqua cupiditas. Tom. IF. D NUM
