Page 37 [37]
OCR
45 modo fe habet, in fan&is (ut inquit Plato), fundamentis[A fixus fedens ,, re&a perficit juxta naturam obambulans. Quemadmodum autem in coelo folem pulcerrimum fui fimulacram quod fe ceu fpeculo repreefentet , oftendit his, quillum per {e poffunt intueri: itain civitatibus juftitia lucem, hujulque rationem velut imaginem conftituit, quam felices ac prudentes effingunt e Philoſophia, ad ſummam rerum pulcritudinem accommodantes fefe. Hune autem animi babitum nihil eft quod gignat in nobis, nifiratioe Philoſophia proficiſcens : utne idem accidat quod Alexandro, gui quum Corinthi vidiffet Diogenem, ejufque probaffet ingenium, ac viri prudentiam ac magnitudinem eflet admiratus : N; Alexander efem, inquit, Diogenes fem: aliquantulum , ut itadicam, onuftusfua felicitate ac {plendoTe, potentiaque, velut impedimentis, & otium negantibus ad capeffendam virtutem , invidens tamen interim Diogeni pallium ac peram, quibusille invi@userat, & infuperabilis, non quemadmodum ipfearmis equis & fariffis. Licebat igitur Philofophantem fimul & affeQu fieri Diogenem, & fortuna manere Alexandrum. Etobhoc magis etiam Diogenem ficri conveniebat, quod Alexander effet, ut quiad-| verfus magnam fortunam , turbulentam ac procellofam ,, multis opushaberet fulturis, magnoque gubernatore. Nam inimbecillibus, humilibus, ac privatis,eo quod ut funt ftulti, ita parum poflunt offendere , moleftia quædam veluti malis fomniisperturbat animum , qui nequeat cupiditates explere. At poteftas conjunéta cum malitia anxietatem moleftiamqueadjungit cupiditatibus. Verumque eftillud Dionyfii,qui dicebat fe tum maxime capere fruétum ex imperio , quum quæ vellet celeriter efficeret. Itaque vehementer eft periculofum ,yelle quæ non decet, eum qui quæ velit , facere poflit. G UW Mi Fei a DESIDERIO ERAS 46 Ar fimul ac dittum eft verbum res ipfa peratta ch; Malitia celerem naćta curfum ex poteftate, quemvis affectum aggravat ac auget, iram efficiens cadem , amorem A adulterium , avaritiam, profcriptionem. Ac fimulutverbum dictum eft, aétum eft de eo qui fulpitione offendit, periitque delatus. Et quemadmodum docent Phyfici, fuigur pofteriuserumpere, quam tonitru, priustamen apparere : ficuti fanguis prius apparet quam vulnus, propterea quod fonitum quidem excipiant aures, lumini vero vifus occurrat: Sic in imperiis fupplicia pravertunt accufationes, & prius emicant condemmationes , quam probationes, Illic enim ira jam nequit refiftere, Hamata ficut ancora equort fero : Nifi rationis pondus frangatac premat potentiam,uti Prins ceps folem imitetur , qui quumaltiflimus eft, ad polum feptentrionalem evećtus, tum minimum movetur, curfum tutum reddens tarditate. Neque enim fieri poteft ut mali tia lateatin poteftate. Verum eos quidem qui morbo comitiali fint obnoxii, fiin frigus aliquod incidant, eoque corripiantur , continuo Capitis occupat vertigo, acvacillatio morbum arguens. At indoétos & ineruditos fimulatque fortuna paulum extulerit, opibus ac gloria , aut potentia , fubveétos inaltum , protinus oftendit caducos. Immo potius quemadmodum in vafisinambusnon queas dignofcere, integra fint, anvitiofa, verum ubi infuderis aliquid, tum apparer qua peritillent:Sic animi putres non ferentes potentiam, cfuunt cupiditatibus, nempe iracundia, faftu , infolentia. Sed quidattinet de his dicere , quum minima etiam nobilium & illuftrium virorum deliéta calumnientur homines. Catonivinum objiciebatur, Scipioni fomnus: Lucullusob caenas fumptuofiores male audit. Igea. Bags RE, I, MO ROTERODAMO N Amorem infinuare fee, &aliorum amicitiam ambire, &alios inamicitiam recipere, eamque colere, que multis fit tum publice, tum privatim utilitatem ac fruétum allatura, id hominum eft civilium honeftate & hu| manitate praeditorum , non gloria cupidorum, quemadmodum nonnulli diétitant. Quin contra potius is & gloriæ fitiens, & probri metuensvidetur, quireformidatacveretur, ne dicatur ftudiofus& obfervans eorum, qui poteftate precellunt. Alioqui quid dicit amicitia cultor , qui fanabilis eft & Philofophum defiderat ? Utinam fim Simon ille Coriarius , aut| Grammatifta Dionyfius, e Periclisaut Cimonis familia , uti mecum confabuletur, mihique affideat Socrates, quemadmodum illis. Et Arifton Chius, quum maleaudireta Sophiftis, quod cum omnibus quicumque vellent, difputaret , utinam, inquit, ctiam feræ intelligerent fermones qui provocentad virtutem. Et nos refugiemus habere confuetudinem cum viris potentibus, & optimatibus, perinde quafi immites fint ac feri? Philofophie: doétrina non eft hujufmodi ftatuarum artifex,ut figna fingat, que in bafi muta ftent & fenfus expertia, quemadmodum dixit Pindarus : Sedagilia ftudet facere quaccumqueagereditur,actuofaque ac animata. Addit impetus, quibus excitentur, addit Judicium quod invitet ad utilia, addit deleétum, quo fequamur potiora,addit prudentiam, animique magnitudinem, cum manfuetudine cautelaqueconjunétam. Perquasres viri civiles libentius habent familiaritatem & confuetudinem cum præcellentibus dignitate viris ac præpotentibus. Etenim fi quis Medicus fit egregius, libentius illi medebitur oculo, qui promultis circumfpiciat , multofque cüftodiat. Ita Philofophus ejus animi curam libentiusaget , quem videtpro multisfollicitum, quemque oporteat multis fapere , multis Jufmodi narrant Herculem ac veterum vifus effet fodere in extremis oris, juxta Corvi rupem , fubulcicam illam Arethufam : fed amnis alicujus perennis fontes aperuiffet civitati & exercitui, Regum arbuftisac faltibus. Audivimus fane Homerfim, Minoa Deioariften appellantem , hoc eft, interprete Platone, familiarem ac (Regalo Neque enim cenfebat privatos homines aut |ædium cuftodes, aut otiofos efle Deorum difcipulos, fed [Reges 5 quibus fi contigerit rectum confilium, juftitia, | probitas, fortitudo, continuo futurum eft » ut omnes adjuventur, fructumque capiant , qui cum eis habent commer= ‘cium.Ferunt fi erungium herbam una aliqua capra fumpferit in os, primum ipfam fifti, deinde reliquum omnem gregem cumilla confittere, donecaccedens caprarius,herbam eximat. Bjufmodi quxdam vis &acrimonia fluit a poteftate, que ignisinmorem depafcatur, acdiffipet quæcumque propiusadmotafuerint. Atqui Philofophi ratio, fi inho= minem privatum inciderit, gaudentemotio 5 fefeque velutu centro,ac {patio Geometrico, corporis neceflitatibus cir cumf{cribentem , nihil transfundit inalios, {ed facta im uno illo tranquillitate & quicte marcefcit , fimulque cum co deficit. Verum fi Principem , aut magiftratum & innegos tus verfantem attigerit, atque hunc expleverit honeftate, perunum prodeft compluribus, quemadmodum fecit Anacomplures, non ga primatibus. Ac Cato iple reliĉto exercitu , navigavit ad Athenodorum. Scipio Panætiumaccerfivit, quuma Senatu legatus effet ad res fociorum infpiciendas, ut narrat Pofidonius. Quidigitur oportuit dicere Panætium? Si quidem effes Caftor, aut Pollux, aut alius quifpiam privatus, cupiens mediam urbis lucem effugere , per otium inangulo quopiam Philofophorum fyllogilmostefolvensac ne&ens, lubens te docendum fufcepiffem , tuague uterer confùetufilius, nepos
