Page 35 [35]
OCR
ftimandum eft falubrem eff inertiam, fiquidem id perdit, cujus gratia falubritasexpetitur. Ac ne illud quidem verum eft, valere rectius eos qui degant in otio. Siquidem neque Xenocratesreétius valuit quam Phocion;neque Theophraſus, quam Demetrius, neque quicquam profuit EpicuTo, nec Epicureis, ad eam quam tantopere laudant, bonam Corpotis inftitutionem , quod omnem rerum adminiftratiohem & ambitionem effugerint. Sed aliis rationibus naturalem illum corporis habitum oportebit tueri > fic ut meminerimus in quovis vitæ genere , & morbo, & bonæ valetudini locum effe. At fane quiin Reipublicæ negotiis verfantur, inquit, diverfa ratione funtadmonendi, quam eaqua Plato confuevit adolefcentibus pracipere. Siquideme difputationedifcedens, dicere folituseftad hunc modum : Videte pueri, ut otium in re quapiam honefta collocetis. Atnos hortabimur cos qui Rempublicam adminiftrant, ut in rebus honeftisac neceffariis laboribus exerceantur, neque vilium, aut mediocrium gratia corpus exagitent. Sic enim compluresin morbum incidunt, dum fe quibuflibet de caufisdifcruciant vigilando , peregrinando, furfum ac deorfum curfitando ; quum interim nihil utileautbonum agant, led aliis veldetrahant, velinvideant , vel contendant, aut gloriolasinanes & infrugiferasaucupentur. In hos (ni fallor ) maxime quadrat illud, quod dixit Democritus: Si corpus animum injus vocaret , non futurumutille malæ tractationis crimen effugeret. Atque haud fcio, an verum dixerit ‘Theophraftus, quum per tran{lationem ait, animum ingentem pro locata domo mercedem corpori perfolvere. Quamquam plus malorum accipit corpus ab animo, quum is co non utiturut par ef, neque curat ,utidebet. Nam quoties affectibus fuis, contentionibus & curis occupatus eft animus, tum non parcit corpori. Miror itaque quid Jafoni veneritin mentem , quum diceret, in parvis negotiis jus efe violaudum, utin magnis fervari poflit. Nos vero jure optimo monebimus virum in Reipublicæ negotiis verfantem, ut inrebus minutis remiflus fit & otiofus , & in his fefe refocillet, fi velit ad præclara &ardua negotia corpus habere laboris patiens, non languidum, neque detreétans, fed velut ftatione navali curatum ac redintegratum otio , quo quum animusrurfum ad neceffarios ufus Vocarit, Curfa fequatur , pullus ut laiens equum. Quapropter quoties pernegotia licebit, reficiant fefe, neque fomnum interim corpoTi, neque prandium invidentes , neque relaxationem , que quidem media eft inter voluptatem & afflictionem, nec terminos obfervat, cujufmodi plerique mortales obfervantes, corpus perindeac ferrum immergendo crebris permutationibus, confumunt, quum aliquando laboribus fupra modumurgetur, atque intenditur, rufum voluptatibus liquefit præter modum, ac mollefcit:poft hæc iterum Venerevinoquedifolutum , ac flaccidum , in forum, aut curiam, aut aliam confimilem funétionem trahitur, quæ vividum & acre defideret ftudium. Heraclitus quidem quum aqua intercute laboraret,, Medico precepit, ut eximbrefaceret ficcitatem. At multi tota errant via , qui quoties in laboribus, fatigationibus, cibi fomnique inopia fuerint verfati, tum maxime dant operam , ut corpus voluptatibus ſolvant, atque remolliant , rurfum autem poft voluptates denuo diftringantatque intendant. Nec enimnatura penfationesac farturas corporis requirit, fed animus magisintemperans atqueilliberalis, qui dumnautarum exemplo a laboribus digreſſus advoluptatesac delitiasrapitur, rurfum poft volupiates ad queftusac labores incitatur, non finit naturamid confequi, quo potiffimum opushabet, nempe conftantiam ac tranquillitatem , verum inequalitatem vitæ perturbat, atque a ftatu fuo dimovet. Athi qui fapiunt, nequaquam fatigatocorpori volupratesadmovent. Neque enim omnino defiderant,immo ne meminerint quidem iftiufmodi , ut quibus mens fit honeftis intenta negotiis » eaque pars anit quee voluptatem affectatura fuerat, aliis cupiditatibus obruatur. Etenim quod ajunt per jocum dixiffe Epaminondam, quum vir quifpiam probus, tempore Leuétrici belli 5 morbo periffet , papæ , quo pacto fuit otium moriendi hominiintam multisnegotiis? hoc vere licebit dicere de viro, 4% A vel publicis negotiis,velPhilofophia fudiis occupato:quod autem otium nunc eft iftiviro , ut crudus fit, aut ut temulentus ,aututilafciviat? Verum ubi rurfum a negotiis in otium fefereceperint, relaxant ac refocillant corpus, caventes ac vitantes, cum labores inutiles, tum vero pracipue voluptates non neceffarias, velut hoftes naturze. Equidem Tiberium Cæfarem aliquando dicentem audivi: Ridiculum hominem effe, qui fexagefimum prætergrefusannum, manum porrigeret Medico. Sed hocillemihidixiffe vide» turarrogantius. Quamquam illud effe verum arbitror, convenire ne fui quifque pulfus peculiaresrationes ignoret ; fingulis enim diverfee funt : neque fue temperature fitimperitus quam calidum, quam ficcum habeat corpus, neque quarum rerumufuvel juvarifoleat, veloffendi. Siquidem B |ip£e fui fenfucaret, cecufque ac furdus corpusinhabitat 5 quiſquisiſta diſcat abalio , Medicum percontans, utrum re= étiusæftate valeat, an hieme. Ex ucrum humida facilius accipiat, quam ficca, & utrum pulfum natura denfum habeat, anrarum. Nam ifta{cire non folum utile eſt, verum etiam perfacile „quippe quiaMdue experiamur, & adfimus. Czterum inter ciborum ac potus genera magis oportet cognofcere que juyant,quamquee delectant,acmagis peritum cffe eorum, que ftomacho funt amica, quamquæinimica, & eorum quæ non perturbant concoétionem, quam que palatum magnopere titillant. Etenima Medico {cifcitari, quid fibi fit concoétu facile , aut difficile , quidalvo conducat aut noceat, id non minus fit turpe quaminterrogare, quid dulce, quidamarum , quidaufterum. Nune vero iplos quidem obfoniorum artifices reprehendunt, cafti gantque (C | experimento dijudicantes,ubi plus dulcedinis, aut falis saut aulteritatis infit, quam oportet. Atiidem ignorant quz res fi corpori admifceatur, levis, aut Innoxia, aut utilis fit fuiftos : atdum feipfos perperam ac male condiunt > plurimum negotii quotidie Medicis exhibent. Ac jus quidem non ita ducunt optimum effe, fi fit dulciffimum, quin acria quoque permula commifcent; verum in ipfum corpus multas & fatietatem & naufeam gignentes , voluptates invergunt, partim quod ignorent , partim quod nonmeminerint his que falubria fant, & utilia,voluptatem innoxiam ac perpetuam a natura adjungi. Quin &illudad rem pertinet, ut meminerimus quæ cognata fint, & accommoda corpori, &¢ que fecus, in temporariisaffectionibus, ac reliquis cafibus 5 utinoverimus propriamac peculiarem cuique vi&usratio= hem accommodare. Nam que plerigue valgo incurruntan= xietatisac illiberalitatis offendicula,circa colligendos aclaboriofe adfervandos fiuétus, vigiliis ac concurfationibus corporis debilitatem ac marcorem contrahentes, non eft verendum, ne ftudiofis aut Rempublicam adminiftrantibus viris accidant, ad quos nobis eft inftitutus fermo. Sed his in literis ac difciplinis alia quædam acrior anxictaseft vitanda , qua fit ,utneque parcere corpori, neque curam illius habere compellantur fæpenumero jam deficienti non indulgentes , verum adigentesut mortale cum immortali 5 terrigenum cum Olympio certamen fufeipiat ac perficiat. Deinde bos camelo confervo’ recufanti fefe oneris parte {ublevare, imo, inquit paulo poft, &meipfum, & hee omnia portabis. Id quod etiam evenit bove mortuo. Idem ufù venit animo, qui dum pufillum relaxare & concedere renuit fatigato corpori, & poftulanti, paulo poft febri quapiam incedente , feu capitis vertigine, libris, difputationi= bus, & exercitiis literariis omiflis, cogitur una cumiillo = grotare fimulque laborare. Proinde recte monebat Plato, ut neque corpus exerceremus fine animo, nequeanimum fine corpore, fed veluti jugalium quorumdam equilibrium fervaremus. Quum corpus maxime animo navat operam, feque laborum focium præbet, tum plurimam illi curam ac follicitudinem vicifim impendamus, præclaram illam & optabilem incolumitatem præmii vice rependentes, exiftimantes omnium bonorum, quæ præftat animus, nihil excellentius dari poffe corpori, quam ut omni careat impe dimento, vel ad virtutis cognitionem, vel ad uſum, tum dicendi, tum agendi, Tom. IV. C3 ï
