Pagina 26 [26]
OCR
27 ` y DE NETH negleéto. At vero plerique convitio tactinonillud confideyant,num ipfi obnoxii fint ei probro quod objicitur,{ed perpendunt potius, an qui maledixit, aliud quippiam habeat quod in illum dici poflit. Dumgue more colluétantium in palæftra probra ceu pulverem non abftergunt a fefe , fed feipfos confpergunt & obliniunt,poftea congreftà facto, uterque abaltero contaminaturacdenigratur. Quin magis conveniebat, ut cui convitium dixit inimicus,id a {etollat,quod objectum eft, quod faceret, fiquis maculam veftiinhærentem oftenderet. Jam etiam fi quis objecerit probrum, 4 quo fis alienus, tamen inguirendum erit, quibus ex caufis malediétum hoe natum fit, deinde cavendum ac metuendum, ne quid imprudentes deliquerimus , vel affine, vel fimile ci, quod nobis objeétum eft. Quemadmodum Lacydes Argivorum Rex, obcomam compolitiorem ; Sin ceflum delicatiorem vulgo male audivit, veluti mollis & effceminatus. Idemaccidit Pompejo , propterea quod uno digito fcalperet caput, quum a mollitie & lafcivia longimeabeflet. Accidit & Craffo, cui fepiusadeundi virginem quamdam Veftalem, caufa hæc fuit, quod prædiolum quoddam elegansabilla mercari cuperet, atque hac gratia frequenter cum ca congrediebatur , captans mulierem. Pofthumic vero rifus folutiorac liberior cum viris confabulatio peperit infamiam , ita ut inceftus accufaretur. Quamquam igitur compertum eflet illam a crimine abfuiffe, tamen fummus Pontifex Spurius Minutius dimifam admonuit, ne inyerecundius loqueretur , quam viveret. Themiftoclesautem quum nihil peccaflet, ex Paufania tamen proditionis fuùfpitionem contraxit, quod co familiarius uteretur, quotidieque literas ac nuncios ad illum mifitaret. Proinde quum dićtum fuerit aliquid in te quod verum non fit, non oportebit ob id, quia falfum eft, contemnere, ac negligere, fed expendere tecum, num quid dixerisaut feceris, aut conatus fueris, aut numquid fuerit in tuis familiaribus, quod illi calumniæ probabilem miniftraverit occafionem, idque fimulatque deprehenderis, cavendum erit, atque vitandum. Etenim fi difficultates ac moleftiæ temere fortuitoque incidentes, alios docent, quid expediat, velut in fabulis Meropa, inquit, fortuna fublatis his quæ mihi crant cariflima , mercede me fapientem reddidit: quid vetat,, quo minus gratuito præceptore utamur inimico, qui nobis profit, aliquidque doceat, qued antea fugiebat, quandoquidem pleraque magis intelligit inimicus, quam amicus, propterea quod amor czcutiat in re amata , velutinquit Plato. Porro odio conjunéta eft, tum curiofiquodam opprobratus eflet, domum reverfus, objurgavit la dini An DE ( a 23 A jcitra perturbationem fuftinebis. Nam patri matrique etiam pulfandum te feriendumque præbebis, nihil ira commotus. AtSocratesquidem Xanthippam uxorem, iracundam ac moleftam domi ferebat, ceu facilius cum aliis confuetudinem aéturus, fiillam perpeti confueviflet. Verum longe preeftat, ut inimicorum diétis, convitiis & odiisexercitatus, confuefcas iracundiam premere, nec cum maledictis incefleris excandefcere. Ad hunc igitur modum manfuetudinem actolerantiam in fimultatibus praeftare convenit. Greterum fimplicitas ac magnanimitas benignitafque magis inamicitiislocum habet. Neque enim perinde pulcrum elt de amico bene mereri, quam fœdum id non facere, quoties opus eft. At humanum habetur, ultionem inimici, fi B |quando per occafionem in te inciderit, negligere. Ejus vero, cui lapfus inimici dolet, etiam qui roganti opitulatur, liberis ac domefticis rebus periclitantibus, ftudium aliquod, animigue propenfionem exhiber, quifquis non ample&iturbenevolentiam, qui(quis non laudat benignitatem , is nimirum cor habet adamantinum , aut ferro excufum. Quum CrefarPompeji ftatuas dejeétas reponi jut filer, tum M. Tullius, ftatuas, inquit, Pompejicollocafti, tuasconftabilifti. Unde nec maligne laudandus eft nec honore fraudandus inimicus, merito laudandus, ac celebris, propterea quod major laus hinc vedit ad ipfos qui laudant. Ad hæc qui promerentem laudat, ei rurfum fides habeturvituperanti, veluti qui nonhominemipfum oderit, G |fed qui faétumillius non probet.Jam vero quod eft omnium & pulcerrimum, & utiliffimum, nequaquam invidebit, vel amicis felicibus, vel familiaribuscum laude quippiam agentibus,quifquis affueverit & inimicoslaudare, & neque ringi, neque morderifucceffibus illorum. Eftnealiud ullum ftudium, quod parem utilitatem pariat, aut habitum potiorem gignat inanimisnoftris, quam id quod zmulationem & invidentiam nobis adimit ? Nam quemadmodum in Republica, permulta funt, neceffaria quidem illa, fed tamen mala, qua pofteaquamin confuetudinem abierunt, jamque legis vim naéta funt, tamen haud facile depellant, quibus ca moleſta noxiaque funt : fic fimultas multa fecum inducit yitia, nempe livorem, fufpitionem, gaudium ex DjJalienis malis, tenacem injuriarum memoriam, & horum veftigia relinquitinanimo. Preeterea queedam, que fi facias in inimicum, nec mala videantur nec iniqua, itaremanentin nobis, ut abjici difficile poflint, quod genus funt, verfutia, fraus , infidie. Deinde fit ut propter afluetudinem | iifdem utamur in amicos, nifi caverimus in inimicos uti, Proinde reéte præcepit Pythagoras, quum ab aucupio de| Jhortaretur, &empto retium jactu, pifces captos juberet hi indicafti? Atilla quum cefet pudica & fimplex, putabam, inquit, omnesvirosad eumdem modum olere., Adeo confpicua funt omnibus, citiusex inimicis cognofcassquam examicis yaut familiaribus. Adde his, quod quum nonexigua virtutis pars fit , linguam habere moderatam , femperquerationimorigeram & obedientem , id noncontingitnifi multa exercitatione , cura ftudioque peflimos animimotus edomueris, quod genus eft ira. Siquidern ut imprudentibus vox excidat, & Homericum illud : Fugsens vox oris claafira reliquit. Item illud ab alio quodam dićtum, verba nonnulla ultro tis, ceu labentibus ac perfluentibus, ob impotentiam iracundiz,ob mentis intemperantiam, ob temerariam vite mam , uti divinus inguit Plato, graviffima poena vindicant, tum Dii, tum homines. Contra filentium quum ubique innoxium eft, nedum adipfon , velut ait Hippocrates : tum vero in convitiis conftans quiddam, ac Socraticum habere videtur , vel Herculaneum magis. Siquidem ille quoue Vel minus ac mufcas curabat verba moleſta. Sane quum non alia res neque gravior , neque pulcrior, quamficonvitiante inimico quictemagas, veluti mordacem Lifi {copulum praeternayigans , tum latius ea patet exercitatio. Nam fi confuefcas inimicum convitianrem ferre tacitus , facillime nimirum feres, &uxoris rixantis iracundiam, & amici clamorem, & fratris amarulentiam 4 1 terdiceret , videlicetut in brutis animalibus nos confuefa| (ceret, acrudelitate& rapacitate temperare. Atqui multo \pulcrius eft, ut dum in fimultatibus, ac diffidiis adverfus |homines & contentionibus, generofum ,æquum, ac fimplicem inimicumagis, improbos, fordidos, ac fraudulentos affectus caftiges, premafque, quo nimirum in commercisamicorum promus conquiefcant , & a fallendo temperent. Scauruscum Domitio fimultatem habebat, eumque feceratreum. Itaque Domitii fervus quidam, priufquam jageretur caufa,Scaurum adiit, fignificans habere fe quippiam arcanum , quod illivellet indicare. At illenon paffus eft hominem loqui, fed comprehenfum ad herum remifit. Catonem quum Murenam ambitus reum ageret, & accufationisargumenta colligeret, aflectabantur ex more, qui quid fieret obfervabant. Hi frequenter eum interrogabant, numquid eo die colleéturus effet, autacturus aliquid quod F |adaccufationem pertineret. ‘Quod fi negaflet, credebant | |acdifcedebant. Atqueid quidem maximum eratargumentum, quam benefentirent de Catone. Verum illud & majus eſt, & longepulcerrimum , quod afluefaéti jufte reétequeagerecum inimicis, haud umquam injufte dolove cum amicis & familiaribus agemus. At quoniam neceflum eft galeritis omnibus ineffe criftam juxta Simonidem, & omne mortaliumingenium, contentionem, fufpitionem , & invidentiam ex fe gi gnit, inter mente vacuos amicos, ut inquit Pindarus, haud mediocriter profucrit , fi quis horum affe }
