Page 21 [21]
OCR
17 tit &curbanitatem,fi fic temperes jucunditatem,ut non pereat gravitas ac feveritas. Quod fiacceflerit impudens audacia, inameenitas, &contumelia , haee prorfus vitiantac perdunt admonendilibertatem. Unde cantor ille, nonin{citenecineleganter filentium impofuit Philippo, de pulfandis fidibus fibi contradicenti , quum diceret: Abfitate tantum mali, è Rex, ut haec meliùs me feias. At non recte Epicharmus, quicum Hieronquofdam e familiaribus fuis emedio faftuliffet, paucifque poft diebus eum vocaffetad coenam, at nuper, inquit,, quum immolares amicos, non vocabas. Perperam & Antiphon, qui quumapud Dionyfium quæreretur, ac difputaretur, quod eeris genus effet optimum, illud inquit, ex quo ftatuas Harmodii & Ariftomodi diétis acerbitas a ac jocus , fed eft eju genus, fimul ex mal mixtum, cmordacitas, nec deleGtat {currilitas {modi intemperantize petulanticeque itia contumeliague & inimicitia comquo qui utuntur, in exitium conjiciunt feipfos, plane faltationem illam faltantes » quam circa puteum proverbio vocant. Nam & Antiphon interfeétus eft a Dionyfio, & Timagenesa Crefaris excidit amicitia, quum nullam umquam vocem liberam emififet, fed paflim in conviviis & inambulationibusad nullam rem feriam 5 Sed fore ridiculum quodcumaue putafer Achivis ad criminandum illius amicitiam ; Ceuconvitium drte excogitatum ; objiciebar. Quandoquidem & Comici permulta folent in fpectatores fevere civiliterque diéta fingere, verum quoniam illisludicrum & jocusadmixtus eft, non aliter quam cibis malum quiddam & infipidum intritum, elutam reddit & inutilem admonitionem. Traque & qui dicunt mordacitatis & fcurrilitatis auferunt opinionem, & qui audiunt ex iis quee dicuntur, nihilcapiuntutilitatis. Alias igituramicisrifusac jocus erat adhibendus. Czeterum admonitio feria fit & benemorata, Que quidem fi fiat de rebus gravioribus, talis fit oratio , utaffeétu habitu, vehementiaque vocis,& fidem mereatur , & audientem permoveat. Porro opportunitas non obfervata, quum omnibus quidem in rebusingensadfertmalum, tum vero maxime in admonendo detrahit utilitatem. Satis igitur liquetab admonitionibus hujufmodi temperandum inter pocula, &in cbrictate. Primum quod ferenitati nubiluminducat,qui inter jocos & hilaritatemamicorum, fermonem movet, quo contrahatur fupercilium, & frons obducatur. Repugnat enimis Lydio Deo, moleftiarum ac follicitudinum faniculum folventi , velut inquit Pindarus. Deinde periculumingens habet hujufmodi linguæ petulantia , propterea quod animi vino calefcentes, proclives funt adiracundiam, ac fepenumero fit , ut ebrietas occupansadmonendi libertatem, fimultatem gignat, Denique prorfus ignavumeft,ac minime generofum & audax, eum , qui fobriuslibere logui non audeat, id inmenfa facere, quemadmodum canes faciuntignayi. Nihil igitur opus eft de his fermonem in lonnec profperæ resfunt, nec volunt, nec audentcorrigere, fed omnino felicitatem rem effe putant, ad quam admonitio non poflitadire, nec pertingere , eofdem lapſos ad dejectosinvadunt & caleant, humiles jam & abjeétos redditos, totam fimul objurgandi libertatem effundentes in illos, non aliter quam flumen, quod præternaturam vicit > occafione mutata fortuna libenter utentes, ob priftinam illorum fuperbiam ac faftum , fuamque imbecillitatem , dere, quidixit: Quid opus amicis, quando res ſunt proſpera? Quoniam quibusres ſecundæ ſunt, iis maximeamicis opus eft, qui libere admoneant, & immodicum animi faftum fubducant. Perpaucifunt enim, quibus contigit fimul & felices effe, &fapere. At plerique mortales opus habent aliena prudentia, confilioquealiunde accedente , quod illos a fortuna inflatos jactatofque premat. Namubi fortuna faftumac tumorem dejecerit ac fuftulerit, tum rebus ipfisineft quod admoneat, ac peenitudinem inducat. Unde nullustum ufusamici libere monentis, nec opuset verbisgravibus ac mordacibus, {ed revera inhujufmodi fortunz commutationibus Vultum intueri benevoli viri juvat, 18 E F manus confpiceretur, fiduciam addebat periclitantibus, ut inquit Xenophon. At qui liberam & mordacem objur= |gattonem admovet homini, rebus adyerfis affito, ceu pharmacum,quo folet acui vifus, oculo perturbato inflammatoque, nihil quidem confertad fanitatem, nec ullam do= loris partem, quin magis iram addit dolori, &afli@um exacerbat. Proindemoxubi redditaeft fanitas, nullusadmodum indigne fert, aut afpere, virum amicum reprea hendentem Veneris ufum, & compotationes, reprehendentem inertiam, aut aflidua balnea, & intempeftivas ingurgitationes. A) grotanti vero intolerabile eft, fed gravius eftipfo morbo,audire, hac tibiex intemperantia yenerunt, ex mollitie, ex obfoniis, ex mulicribus. O hominem intem= peftivum, {cribo teftamentum, & paratur mihi caftorium aut {cammonium a Medicis, & tume objurgasac philofo= pharis. Sic igitur etiam res affićtorum, haud recipiunt obJurgandi libertatem, aut fententiarum recitationem, fed humanitatem& fubfidium defiderant.Siquidem & nutrices ad pueros lapfos haud accurrunt cum convitiis , fed erigunt, abluunt & componunt, deinde objurgant ac puni= unt. Narratur & Demetrius Phalereus, quum exfularet, & Thebis inglorius & humilis viveret » Cratetemadeuntem, haud libenter vidiffe, quod Cynicam libertatem, & fermonem afperumex{pectaretabillo, VerumubiCrates illum placide conveniffet, deque exfilio differuiffet , quod nihil haberet miferum, neque graviter ferendum,quum effet a periculofis negotiis & incertis liberatus , fimulque adhortaretur: ut infeipfo, fuoque animo fiduciam collocaret, exhilaratusille ,receptoqueanimo,ad amicos inquit: Male fit negotiis & occupationibus, per quas hujufmodi virum non licuit cognofcere ; Etenim dolenti grata amici oratio eft, At monita fane deſipiſcenti nimis. Atque hic mos eft ingenuorum amicorum. Contra viles & humiles, felicibus adulantes, quemadmodum Demofthenes dixit rupturas & vulfuras, quoties corpori mali quippiam inciderit , tum moveri , fichi rebus in diverfum commutatis imminent, veluti gaudentesac finentes. Nam fi fit, re male perpen{a, fatis fuerit illud, Hand ex mente mea nam fepins ifta monebam. Quibus igitur in rebus oportet amicum acrem effe,& quando conveniet acerba uti reprehenfione? Quoties tempus hortatur, ut voluptate, autira ,aut ferocitate præcipitem coerceas, aut ut avaritiam cohibeas, aut utadverfus ftultum aliquem animi motum reluéteris. Sic libere locutus eft Solon apud Croefum , inftabili felicitate corruptum ac tumidum , jubens fpectare finem. Sic Socrates compefcuit Alcibiadem,ac veras expreflit lactymas,quum illum coargueret, &corilli funditus moveret. Hujufmodi Cyri diéta ad Cyaxarem, & ad Dionem Platonis, quem hic quum effet Alorentiffimus, & ob pulcritudinem rerum geftarum atque magnitudinem , omnium in fe vertiffetanimos, admonuit caveretac metueret contumaciam, ut cujuscomes effet fo= litudo. Scripfit eidem Speufippus, ne fuperbiret , quod magnifieretinter pueros & mulierculas, fed videret ut Siciham aquitate, juftitia, optimifque legibus fic ornaret, ut celebrem redderet Academiam. Rurfum Euétus & Eulæus amici Perfei, donec fecundæ res fuerunt femperilli quemadmodum & ceeteri blandiebantur, affentabantur, 8 obfecundabant. Czeterum ubi cum Romanis congreflus apud Pydnam, concidit ac fugit, tum acriter a illum objurgabant acerbe, & commemorabant qua peccaffet, & ut quemque faftidiffet, exprobrantes , donec ho-= mo dolore pariter &ira viétus, ambos gladio peremit. Ac communis quidem admonendi opportunitas ad hunc moa dum perpendi poteft. Jam vero quasipf f#penumero miniftrant amici, eas non oportet rejicere , cuicure fitamicus , fed arripere atque uti. Nonnullis enim percontatio vel narratio quepiam , vel fimilium rerum inaliisreprehenfio feulaus, velutanfam prabuit libere monendi. Quomodo narrant Demaratum Corintho veniffe in Macedoniamid temporis, quocum uxore filioque diffidium Philippus habebat: huncigitur quum Rex effet complexus,rogafletque quomodo inter fefe concordarent Grxci, refpondifle fe runt Demaratum, ut benevolum ac familiarem Philippo : Tom. 1V, plane
