Page 19 [19]
OCR
Là amicorum choro concinentium ,aut fpeCtatoribus applaudentibus, itidem & illi. Unde Meropein Tragcedia monetad hunc modum : Hos fac amicos, qui tibi concedere Nolint at iftos improbos, ad gratiam Tnfervientes, ac voluptatem y tue Excludat & procul arceat clauftrum domus. Atifti preepoftere faciunt, dum cos quinonconcedant in difceptationibus, fed refiftunt fuadentes quod conducibilius eft, abominantur & averfantur. Caterumquicallidead gratiam obfecundant abjeétos & impoſtores, non ſolum intra domus fepta, verum etiaminaffeétus & arcana recipiunt negotia. Quorum qui fimplicior eft, cenfet haud confilium adhibeatur, fed miniftrum & adjutorem fe præbet. Porro qui verfutior eft, adeft quidem in deliberando, fimuladducit fupercilia, fimulannuityultu, loquitur autem nihil. Quod fi ille dixerit quid fibi videatur: Papæ, inquit, paululo me antevertifti loquendo. Nam iftuc ipfum ego diéturuseram. Sicut enim Mathematicidicunt fuperficies &lineas, per fenecinflecti, necextendi, nec moveri quum res fint intellectus,non corpores,cumcorporibus autem una flecti, & extendi, & loco moveri, quorum funt extremitates: fic adulatorem comperies femper cum aliis confitentem, fententiam dicentem, intelli gentem, ira{centem, ut in his {ane facillimum fit dif{crimenanimadyertere. Sed multoadhue facilius, in {eryiendimodo. Siquidem officium quod ab amico proficifcitur , ceu vivum quoddam animal, vires maxime proprias inintimishabet, nihil autem accedit oftentationis aut plaufibilitatis, quin fepenumero fit, ut quemadmodum fidus Medicus, egrotonefcientefanat, ficamicus profit, velcongrediens , vel difcedens, ignorante amico negotium illuscurans. Hujufmodi fuit Arcefilaus, tum inaliis, tum erga Apellem Chium, quem ægrotantem quum egere quoque cognoviflet , denuo revifit hominem, &viginti drachmas adferens &aflidens proximo : Hic, inquit, nihileft præter Empedocliselementavidelicethæc, Ignem © aqua sterramque & (pharas etheris alti. Ac ne cubas quidem fatiscommode: fimulque movens illius cervical, clanculum pecuniam fubjecit. Quam fimul atque reperiffet anicula que inferviebat agrotanti, &admirans quid effet, Apelli retuliffet, ridensille, Arcefilai, inquit, hoc furtum eft. Etin Philofophia fane filii nafcuntur fimiles parentibus. Lacydes enim Arcefilai familiaris, Cephifocrati, læfæmajeftatis crimendeprecanti unacum reliquis amicis aderat. At quumaccufatoranulum poftulaffer, i{que tacitedemififfer, Lacydes fentiens, impofito pede contexit. Eratautem inco anulo, quocoargui poterat. Poftlatam vero fententiam, quum Cephifocrates judicibus gratiasageret, unus quifpiam illorum, qui, ficuti videtur, rem confpexerat, juflituti gratiasageret Lacydi; &rem ipfam narravit , quum Lacydes ipfenemini retumereri de mortalibus, ut non fentiantur bene mereri; & ob idipfum benefacere , quod fuapte natura gaudeant benefacere. Rurfumadulatoris officium, nihil habet juftum, nihilyerum, nihil fimplex, nequeliberale, fed fudorem, difcurfationem , clamorem , & yultus contraCtionem , quee fpeciem & opinionem præbeat, reilaboriofæ, magnoque ftudiocuratæ, nonaliter quamoperofa quædam piétura, coloribus impudentibus,, veftibus inflexis, ac fractis, rugis & angulisid affeétans , ut rem evidenter repræfentare videatur. Quin gravis ctiam & moleftus eft, quoties errores quofdam & curas pro illo fufceptas commemorat, deinde fimultates cum aliis fufceptas., deinde moleftias innumerabiles , & ingentia malarecenfet, ut dicere polis, non tantifuntilla,uchæcferam. Namomne beneficium fiexprobretur, moleftum eft, & gratiam perdit, nec ferripoteft. Atadulator non tum exprobrat beneficium poftquam preeftiterit, fed jam quum preeftat protinus exprobrationem '& pudorem admifcet. Amicus autem {i neceffe fuerit dicere, rem quidem ipfam modefte narrat , de{e vero nihil loquitur. Sic & Lacedzemonii cum Smyrneis egentibus commeatum mififfent, atque illi beneficium cœpiflent extollere ,occupantes ,nihilmagni eft, in-| T EST AMICI 14 egimus, unius dici prandionobis & jumentis detraéto. Siquidem hujimedi beneficentia „norr [ſolum liberalis eſt , verum etiam accipientibus jucundior, propterea quod citra magnum bene merentium incommodum conterri videatur. Ergo noninhoc potiffimum poflis |hominis naturam cognofcere, quod adulator infervit molefte, & pollicetur facile : fed longe magis hoc quod amicus infervit in rebus honeftis, adulator turpibus, hic ad gratiam,illead utilitatem. Siquidem amicus non quemadmodum cenfuit Gorgias, fibi quidem in rebus juftis ami= cumobfequivolet, inferviturus tamen illi fepenumero in rebus etiam non juftis. Nam fano adele haud defipifcenti folet. Ttaque potius illum debortabitur ab his, quae non decent. Quod finon patieturille, tum bellum eritutieo, quod Antipatro dixit Phocion: Non potes me fimul&amicouti, & adulatore, hoceft,amico, & nonamico. Infa&is enim adjutandus eft amicus, non in malefaCis, & in confiliis, non in infidiis, & inteftimoniis, non in fraudibus, atque adco infortunii participem effe convenit amico , fed noninjuſtitiæ. Nam fi nec confcium effe turpitudinis amico convemit, quanto minus decet ili turpiteragenti, & indecore fe gerenti, commodare operam? Quemadmodum igitur Lacedæmonii prælio fùperati ab Antipatro , ita cum co rem componebant, ut imperaret, quantumvis damnofa graviague modo ne quid turpe : ficamicus, fi qua inciderit neceffitas, quee fumptum aut periculum , aut laborem poftulet, cupit vocari primus, citraque tergiverfationem &¢ prompte negotium in fe fufcipit, tantum ubires cum dedecore conjunéta eft , detreétat obfequium , fibique parci poftulat.Adulator vero contra facit.In laboriofis quidem ac periculofis officiis excufat. Quod fi ceu vafa folemus, ita pulfu tenteshominem, caufans aliquid infincerum quemdam & minime generofum tinnitum reddit. Czeterum in dedecorofis, fordidis & infamibus obfequiis,abutere, calca, nihil illic grave, nihil contumeliofim exiftimat. Videfne fimiam? non poteft cuftodiredomum , ut canis, non geftare farcinas, utequus , nonarare terram , ut boves, & ideo toleratinjurias, fcurratur, lufusacrifinsfe prebet inftrumentum. Sic & adulator, quoniam nec in dicendo,nec in confulendo, necin certaminibusac periculis adefle potett amico, quippe ab omnibus laboribus , omnique ftudio abhorrens,in negotiis fubalaribus, ideft quæ ad voluptatem pertinent, nihil recufat, fidusamoris minifter , &inadducendo {corto diligentiffimus, nec indiligens ad ejiciendam ex animo fumptuum convivii curam, neque fegnisin coenis apparandis, obfequiofusin concubinas, in affines autem 1igidus & impudens, fi jubeaturin illosaudere, aut uxorem domo ¢jicere. Unde fit, ut nec in his difficile fithominem deprehendere. Siquidem , fi mandes quicquid libitum fuerit, rerum infamium & minus honeftarum, paratus eft, nihil fibi parcens, modo gratum faciat mandanti. Quamquam non minus & hinc agnofci poffit plurimuma veroamico difcrepare, quod longe fecus ergareliquos amicos af= fectus eft. Verus enim amicus quoniam nihil ducit jucundius,quam cum multisamare fimul & amari, id agens perpetuo cumamico verfatur, ut quamplurimis amicus fit & carus. Etenim quum exiftimet resamicorum effe communes, nihil judicat tam commune efle debere , quam ipfos amicos. At vero falfusamicus & adulterinus, ac factitius, qui maxime jam intelligat fefe injuriam facere amicitia, quippe cujus ceufalfa monete nomifma finxerit,, natura quidem inviduseft, verum hunemorbum exercetin fui fimiles, hos fuperare contendens feurrilitate, loquacitateque: prec{tantiorem autem veretur & timet, haud fane pedeftri curfu properans ad Lydiumcurrum, fed ad aurum purum, utinguit Simonides, ac putum, nihil in fe plumbi habens. Ergo quum ipfe fit levis & inanis, factitiufque & jfucatus, fi cominus expendatur ad veram, gravemac folidamamicitiam, haud fuftinet, fed quum prodituridem facit, quodis qui gallos infeliciter pinxerat, puero mandansut veros gallos proculabigcreta tabula. Sic &adulator verosabigit amicos, neque finitaccedere propius.Quod
