Page 18 [18]
OCR
per contumeliam luxuriofum, reique familiaris indiligenteny appellavit, addens futurum, utuna cum liberis aliquando mifereegeret. Aut rurfus cum luxuriofis & profufis parfimomam ac forditiem exprobrant, veluti Neroni Titus Petronius: aut quum Principes crudeliter & acerbe fubjectis imminentes admonent, ut abjiciantimmodicam humanitatem, intempeftivamque & inutilem mifericordiam. Hisaffiniseft & ille, qui ftupidum ac bardum homi= nem, perinde cavere fefe ac metuere fimulat „quafi callidum quempiam ac yerfùtum. Item qui invidum ac femper maledicere carpereque gaudentem,. fi quando compulfus fucrit celebrem aliquem virum laudare, reprehendit, cique contradicens, tamquam hoc vitio morboque laboret, Jaudasinguit homines nihili? Quis enim eft ifte, aut quid umquam magnificum velfecit, vel dixit? Porroin amoribus potiffimum infidiantur his quos captant, quo magisaccendant. Etenim quum germanosinter fe diflidentes viderint, aut a liberis parentes haberi defpeĉtui , aut maritos male deuxoribus fufpicari, tum nec admonent, nec accufant, fed magisac magis inftigant. Non fentis, inguiunt, teipfum harum rerum effe caufam, qui nimium obfequentemac modeftumte illi præbeas. Quod fi quis iracundize pruritus ex ira & zelotypia fubortusfuerit inamicam, aut adulteram quam amat, ibiprafto eftadulatio, {plendidam imitanslibertatem, ignem igni, quod ajunt, adjiciens. Accufat & in jus vocat amantem, quod multa parum amatorie, multa dura & reprehendenda fecerit. O ingrate, inquit, & immemor crebrorum fuaviorum. Sic Antonio quum Ægyptiam amaret, & incenfùs effet amici perfuadebant, ip{um ab illa adamari, & conviciantestigidum ac fuperbum vocabant. Mulier,inquiebant, reliéto regno tam opulento,tamque felicibus familiaritatibus, amore deperit, tecum militans, concubinæ cultu fpecieque: Afi immota tibi duro fub pečore mens ef}, qui illam negligas afiĉtam. Ille vero nonillibenteradmittens reprehenfionem velut illi faceret injuriam, & fic hujufmodi gandens accufatoribus, utnon æque laudatoribus, haud fenfit fefe fimulata reprehenfione, magis etiam deprayari. Talis objurgandi libertas fimilis eft lafcivientium muliercularum morfibus. Excitat enim tantum ac titillat, & hoc ipfo quod dolorem facere videtur, dele&at. Non aliter ac vinum alioqui remedium efficax adverfuscicutam, fi pariter utrumque commifcuerint, plane vim venenireddunt immedicabilem, quod vini calore, celerius ad cor penetret. Ita callidi quidam intelligentes liberam admonitionem efficax efe remedium adverfus adulationem, ipfi Jibertati monendi adulationem admifcent. Proinde nec Bias reéte dixiffe videtur , quum interroganti, quod eflet animal omnium maxime noxium refponderet, inter immitia tyrannus, inter mitia adulator. Verius enim dixiffet, quod inter adulatores manfueti funt hi, quiin balneis & circa menfas verfantur. Ar vero qui in penetralia, & gynecea,curiofitatem, calumniam ,malitiam, perinde quafiretia quædam intendit, hic immitis, 2c ferus, & intractabilis. Cæterumuna cavendi ratio videtur effe , {i cognoverimus femperque meminerimus, quod quum animus nofter duas habeat partes, alteram veram , honeftis gaudentem , rationi obtemperantem ,alteram rationis expertem , mendaciis gaudentem, affectibus obfervientem ,atnicus quidem femper in potiorem partem confulit, & huic patrocinatur, medicorum exemplo, quod fanum eft id augens ac tuens. Adulator autem brutz, & affectibus obnoxiae parti affidet, hanc feabit ac titillat, huic perfuadet & abducit a ratione, pernitiofam quamdam mollitiem illi moliens inducere. Ergo quemadmodum cibi nonnulli funt, qui neque fanguini {unt adjumento , neque fpiritibus, neque nervis, aut medullis vigoris aliquid addunt, fed pudenda modo permovent, alvum tumefaciunt, & carnem gignunt fupputrem & flaccidam: fic affentatoris oratio nihil addit fobrietati, nihil prudentiz, fed eumautamoris deleGtatione quadam delinire, aut ftultam incitare iracundiam, aut invidiam irritare, aut animi faftum inducere , moleftum &inanem, aut indolorecollacrymari, aut difficultatem morum, & illiberalitatem ac pertinaciam, femper delationibus quibufdam , & prafenfionibus turbulentamac fufpicacem reddere, non ignorabit quifquisanimadyerterit. Semper enim alicui imminet animimorbo, hunc B 2 C D E F I2 inflammatis animi partibusincumbens, Si irafceris, ulci{cereinquit, fi concupifcis, fruere, fi times, fugiamus, inquit, fi {ufpicaris, crede inguit. Quod fi in hujufmodi perturbationibus animi non queat facile deprehendi, propterca quod ratio vehementia magnitudineque cupiditatum excutiatur, in aliis anfam magis præbebit, &in illis {ui fimilis. Siquidem ubi contigerit amicum fufpicari, ne quid peccarit crapula, aut fi quid de balneo, dequecibo dubitet, ibi amicus coercebit hominem , admonebitque ut fibi caveat ac yitet periculum. Contra adulator in balneum pertrahit, jubens ut fuperiori peccatonovum aliud addat » neque finat corpus cohibitum fegnefcere. Quod fi viderit illum ad iter feu navigationem; autalind quippiam agendum ob mollitiem parum animatum effe, non dicit urgere tempus, fed nihilominus effeurum, fi vel differat, vel alium miferit. Porro fi pollicitus fit familiari cuipiam fe mutuo daturum aut largiturum pecuniam , & poenitet quidempromifl, cæterum pudet negare: ibi adulatorad pejorem additus lancem, fententiam procrumena confirmat, & fuo confilio bilancem impellens, verecundiam illamexcutit , jubens eum rebus fuis parcere , quippe qui multa inſumar, quique multis fuppeditare cupiat. Unde nifiipfi non fentiamus nos ipfoscupidos effe, impudenter facere y ignayos effe, nihil nos fallet adulator. Hisenim affectibus ille femper patrocinatur, libere reprebendens, ubi velis ab hisdifcedere. Atque hifce quidem de rebus hucufque fatis diétum eft, deinceps ad-utilitatem & obfequia, noftra fe conferat oratio, quandequidem in his quoque fic confunduntur omnia , ut difficillimum fitadulatorem abamico diftinguere, dum & ille videtur impiger, & ad omnia promptus, nihilque recufans. Namut veritatis, juxta Eu~ ripidem, fimplex eft oratio , fic & amici morcs fimplices funt, finceri , fucoque carentes: verumadulatoris mores quum reyera morbidi {int in ipfo, multisac doctis opus habent pharmacis, atque adeo novis&exquifitis. Utigitur in congreſlibus, ſic ſe habet amicus, ut cum neque dicat quippiam, neque audiat, tamen ad{pectu rifuque benevolentiam , verumque pectoris afieétum tacite dans ac vicif= fim accipiens pretereat. Aft affentator, currit, affectatur, falutat eminus, fi prior vifus , appellatus fuerit, excuft fefe teftibus adhibitis , fæpius & cum jurejurando. Sic & in negotiis, permulta prætermittunt amici minuta, non ex arte exquirentes , neque curiofi, neque femetipfos in quodvis obfequiumingerentes. Athicinhujufmodirebus, afliduusac perpetuus, & infatigabilis, alii nemini locum dans, neque fpatium inferviendi , fed exigensuti fibi mandet, & {i mandatum non fuerit, molette fert, vel potius prorfus exanimatur,& obteftatur Deos. Er{go & ifta quoque fignificant his qui fapiuntnonveram, nes que finceram amicitiam , fed meretriciam quamdam, citius compleétentem his, quos id facere convenit. Quamquam primum in pollicitationibus animadvertendum eft adulatoris & amici difcrimen. Siquidem recte diétum eft illud a noftris majoribus, hanc amici pollicitationem efle : Si prefere queam , &? fuerit preftabile nobis. Rurfus adulatorishanc: Dic quicquid verfas animo. Tales cnim inducunt Comici: Nicomache me fac militi iſti opponite y Flagris nifi ilum, peponem totum fecero, Reddideroque illi os mollins vel fpongia. Adde his quod amicis nemo commodat operamin negotio peragendo, nifi prius fufcipienti negotii confilium approbarit, fed ita demum poftquam probarit, ftatueritque remvelad honeftatem, veladutilitatem pertinere. Contra adulator, etiam fi quis eum de fufcipiendo negotio, confulat , fuamque velit aperire fententiam , is tamen quoniam non folum concedere amico & gratificari ftudet , yerum etiam metuit, ne veniatin ſuſpitionem quod detreétet , fugiatque laborem, accommodat fefead illiuscupiditatem ; eamque magis inftigat. Siquidem nulli divitum nequeRegum facile eft dicereillud : Mendicus utinam fit mihi, vel fi liber, Mendicum & infra, qui mihi volens beng Timore pofito, poffit cxanimo logni. Sed
