Page 16 [16]
OCR
7 admodum igitur Xenophon narrat, Agefilaum libenter ab his-laudari folitam, qui non dubitarent & vituperare : ita putandus eft amice jucundus & blandus effe, qui quandogue poffit contriftare amicum, ac reſiſtere. Confuetudinem autem perpetuo jucundam,& ad immodicam gratiam obfervientem , omnique carentem morfu, fufpectam habereconvenit. Atqueadeo Laconis illud, in promptu habere, qui, Charillum Rege laudante quopiam, quonam, inquit, pacto, hic bonus efie poflit, qui ne malis quidem acerbus eft? Ajuntitaque tauris ceftrum in aurem ingredi, & canibusitem vermiculum quem crotonem vocant. Adulator autem ambitioforum aures laudibus occupans, & affixus, haud facile excutitur. Unde jammaxime vigilanti judicio fuerit utendum &obfervandum, utrum ealaus rei tribuatur, an homini. Rei tribuitur , fi magis laudent į abfentes quam prafentes, fi idem velint cadem, fufpicientes non nos ſolum , ſed quofcumque confimiles,ac non modo hæc, modo diverſa tum dicant, tum faciant. Adhæc, quod eft omnium maximum, confiderandum eft, fi non fenferimus ipfi nofmetipfos vel peenitere, velpudere corum, de quibus laudamur, ac nonoptare potius diverfa a nobis fa&a di&taque fuiffe. Siquidem domefticum animi judicium reclamans , nec agnofcens ejufmodi laudes, haud | corrumpitur, aut tangitur affeétibus, nec aflentatoribus | capi poteft. Verum haud fcio quo patto complures in re-| bus quidem adverfisconfolationem non ferunt, fed magis | hosadmittunt, qui una fecum lamentantur ac deflent. Porro cum erraverint ac deliquerint, fi quis eos coarguerit, mordacique reprehenfione peenitudinem inducere conetur, hunchoftem & criminatorem elle ducunt. Quivero collaudet ac pradicet qu fecerint, cum amplectuntur, hunc benevolum & amicum effe putant. Jam vero qui fa&um aut di&um quicquid illud fuerit, quod vel ferio dixerit; vel falfe in quempiam luferit, laudant &applaudunt , ii folumadpræfens,ac ftatim noxii deprehenduntur. Aft quilaudando penctrantad ipfos mores, & peri pfosadulantur, perinde faciunt ac famuli folent, quinon de acervo, fed de feminefurantur. Nam dum virtutis vocabula, itiis tribuunt, nimirum inficiunt afeétum actionuni feminarium, & habitum animi, unde ceu fonte omnia vite officia profcifcuntur. Scribit enim Thucydides infeditionibusac bellis, folitam vocabulorum dignitatem, non his tribui fa&is quibus oportebat , fedaccommodari his quæ fiebant. Siquidem audacia temeraria, fortitudo contentiofa judicabatur, contatio provida, timiditasdecora. Contra modeftiæ nomine prætexebatur ignavia , & diligens in omni re prudentia, fegnities habebatur. Cæterum inadulationibus perfpicere & cavere convenit luxum liberalitatisnominefucatum , rimiditatem cautela, temeritatem celeritatis. Rurfum fordes frugalitatis palliatas vocabulo, tum eum qui foedis amoribus eft deditus, appellatum comem &amantem , iracundum autem ac præferocem , di&um magnanimum. Porro vilis abjećtique animi hominem, vocatum humanum. Quemadmodum alicubi fcribit & Plato, amantem, quoniam adulator eftiis quosamat , eum qui fimis eft naribus, Amabilem appellare: quinafo fitadunco, Regalem : quinigrifint, Viriles : qui candidi, Deorum filios. Porro melleicognomen, prorfusamantis effe fucum , diminuentis, facileque ferentis amati pallorem. Quamquam cuiperfuafum eft, ipfum effe formofum,quum fit deformis, aut procerum efe, quum fit pufillus ,isnec diu tenetur hoc errore, & levi afficitur incommodo, nec co quidemimmedicabili: verum quum vitia virtutum nominibus laudantur, ut jam pecces, non modo, non dolens , fed gaudens etiam , detrahiturque peccatis pudor ,ca nimirum res, Siculos fubvertit, quod Dionyfii Phalaridifque crudelitatem , juftitiam , & fceleratorum odium vocarent adulatores. Eadem /Egyptum perdidit, quod Ptolemæi muliebritatem , aflatus, ejulatus, liliorum actympanorum infculpturas, religionem Deorumque cultum appellarent. Eadem Romanorum mores tam integros,ad nihilum redegit,ac fuftulit, quod Antonii delitias, libidines ac vifcerationes, ita blandientes exvenuarent, ut humanitatem & hilaritatem vocarent , indulgente illi potentia fortunaque. Porro quenam alia res Ptolemsxo capiftrumae tibiasaddidit? Quid aliud Neroni tragicum addidit ornatum ? quid perfonam & cothurnos induit? Annon affentatorum lauda A C 8 tio? Jam Regesplerique, nonne fi quum muficantur, vocantur Apoliines, quum inebriantur,Bacchi: quum luctanur, Hercules, inomne dedecus gaudentesadulatione abducuntur ? Quapropter potiffimum in laudibus cavendus critaffentator, id quod necillumipfum fugit, fed miroartificio cavens ne fufpectus fit , fi quem nactus fuerit fplendide cultum gloriof{um, autagreftem , craffa veftitum tunica, tum totoutiturnafo. Quemadmodum Seruthias infultans Bianti, ac laudibus in ftuporem illius debacchans : Plus, inquit, bibifti, qaam Rex Alexander. Item quum ri{u Cypriumincefleret. Quod fi viderit eosnafutiores, maxime fi confpexerit animadvertentes, ac regionem hanc , ac locum, ne poffit adulator occupare, cuftodientes, tum non e directo laudem inducit, fed procul difcedens, longifque circumaétus ambagibus , tandem accedit, nullo ftrepituceu belluam many contreétansac palpans, tentan{que. Taterdum enim aliorum de illo laudes renunciat, Rhetorum exemplo, alienam inducensperfonam, dicens in foro fe hofpitibus quibufdam , aut fenibus admodum libenter adftitiffe, multa, & ea quidem bonadeillo referentibus, & illius virtutes admirantibus. Rurfum aliquotieslevibus quibufdam & falfis criminibus confictis, & inillum compofitis, perinde quali ca ab aliis audierit, accedit fettinabundus, ac ferius rogans, ubinam hoc autillud dixerit feceritque: tum ubi negarit ille, ficuti confentancum eft, hac ipſa occaſione tenenshominem, in laudes conjicit. At ego mirabar, inquit, fi tu cuiquam amicorum maledixiffes,qui neinimicis quidem foleas. Mirabar fitu occupaffesaliena, quitam multa largiare de propriis. Rurfum alii Piétorum in morem , qui quo qudam illuftriora reddant , ac fplendidiora, addunt in propinquo umbrofa queedam & obſcura, ita clam Jaudant & alunt eorum vitia quibus adulantur, dum his contraria vituperant , infectantur,, carpunt acderident. Siquidem apud luxuriofos, avaros , ac {celeratos, improbos, quique fibi divitias foedis modis pepererunt, frugalitatem rufticitatisnomine vituperant, fua contentum efle forte , juftitiamque , hominis nihil audenus effe dicunt, quique fit imbecillisad capeflendanegotia. Ca terum ubi verfantur cum inertibus & otio deditis,ac mediam civitatislucem fugientibus, non pudet ilios Reipublice adminiftrationem, alienorum negotiorum laboriofam geftionem appellare, & magiftratushonorem , inanem yocare gloriam ad nihil utilem. Jam vero nonnumquam & Rhetorica adulatione traducunt Philofophum , & infamant, & apud lafcivas mulierculas magni funt, dum matronas uno contentas, & virorumamantes, rufticas &alienas a Venere vocant. Eft autemillud omnium fceleratiffimum, quod nec a feipfis temperant adulatores. Nam quemadmodum luétatores fuum corpus humiliant, utdejiciantalios , fic illi vituperando feipfos , clancalum huc.irrepunt,utalioslaudent. Timidum,inguiunt, fum mancipium in mari, a laboribus abhorreo, infanio iracundia, fi quis mihi maledixerit. Verumin hoc quidem, nihil eft mirum, neque yitio tribuendum. Quamquam isqui vere fit homo, cunéta placide,citraque moleftiam tolerat.Quod fi quis fuerit, qui fibi plurimum fapere videatur , & cupiat feverus ac rigidus videri, femper Homericum illud veluti pre rectitudine quadam animi in medium adferens : Tydide, neque valde probes . neque vituperes rae. Hunc non hac artifex affentator aggreditur via, fed eftalia quædam ars qua captet hominem. Accedit enim de fuis ipfiusnegotiis, ut videlicet prudentia preeftantiorem, confulturus : & fe quidem alios familiariores habere dicit, comus,inquit, quum opuseftconfilio, aut cuifidem habea ille dixerit, ita difcedit , ut confirmet fe oraculum accepiffe, nonconfilium. Quod fi quem viderit, qui facundus & eruditus haberi ftudeat, huic aliquid fuorum fcriptorum exhibet, oratutilegat & emendet. Porro Mithridati Re~ girei Medica ftudiofo, quidam amici & fecandos & urendosfefe prebuerunt, fais non verbis adulantes. Siquidem teftimonium effe videbatur artis quod illi crederent, Sane varia eft forma Deorsm. ij Ceterum illud diffimulatum laudationis genvis, diligentio», rem requivens cautionem, arguendum & aperiendum eft quod data opera abſurda quædam profert confilia monitaquey
