Pagina 19 [19]
OCR
I. QuiD sIT PAROEMIA. ze), AROEMIA, definitore Donato, sE eft accommodatum rebus temporibufque proverbium. Diomedesautem finit hunc ad mo| dum: Paremiaeft proverbii vulgaris ufurpatio , rebus temporiN bafque accommodata, cum alind GK Jignificatur quamdicitur. Apud Ah Grecosfcriptores varie ferunSASS «#22 tur finitiones. A nonnullisde{cribitur hoc pacto, MNapupia ia Aoy@ WQEN ww Ta Piw , imxeuỌd mereix moni w yenoimov yuv & tavri. i.e. Proverbium eft fermo ad vita rationem conductbilis, mode~ vata quadam obfcuritate, multam in (efe continens utilitatem. Ab aliis hoc finitur modo , Teposuia es? royG EMKaAU Tay 1 cues dompete » 1. e. Proverbinm eft fermo rem manifeftam ob(curitate tegens. Neque me clam Ele complureis alias & apud Latinos & apud Græcos parœmiæ finitiones exftare , verum eas omneis hic referre nonarbitratus fum opere pretium fore ; cum quod in hoc opere precipue propofitum fit, brevitatem illam, quamà docente requirit Horatius, ubique quoad licebit fequi : tum quod eandem fere cantilenam canunt, eodemque recidunt: maxime quod inter tam multas nulla reperitur, que vim naturamque proverbii {ic compleétatur, ut non aliquid vel redundet vel diminutum fit. Siquidem Donatus ac Diomedes, ut interim alia non excutiam, in omni parcemia requirere videntur involucrum aliquod , ut qui cam allegorie {peciem fecerint. Deinde yvapusv , i. e. fententiale quiddam ex{pectant , cum addunt, rebus temporibufque accommodatum. Græcorum item quotquot funt finitiones, aut fententiam ad vitam inftituendam conducibilem , aut metaphore teétorium admifcent, quadam utrunque cum altero conjungunt. Atqui permulta reperies apud dxvirss, id eft, neutiquam violandx auctoritatis {criptores, proverbii nomine citata, que nulla metaphora tegantur. Rurfum non pauca, que nihil omnino pertineant ad inftitutionem vite, & è fententia ratione prorfus x Aguérés, quod ajunt, diflideant. Exempla pro multis duofuffecerint. Mydty dyav, Ne quid nimis, nemo non ponit inter adagia, nihiltamen habetintegumenti. Et, Tis dv Som Supas dues ; h.e. Quis aberret a foribus ? ab Ariftotele paroemiz titulo refertur. At id non video quid conferat ad vite rationem. Jam vero non omne proverbium allegoria quapiam tegi, vel ex Fabio liquet, cujus hæc verba funt „ libro Inftitut. quinto: Cui confine efè paremias genus illad, gaod eft velut fabella brevior: videlicet palam indicat , & alia parcemiarum cfle genera, quæ non fint allegoriæ confines. Quanquam haud inficias iverim , maximam adagiorum partem aliqua metaphoræ fpecie fucatameffe. Tumoptimas fateor eas, quae pariter & tranflationis pigmento dele&tent, & fententia profint utilitate. Verum multo aliud eft commendare pareemiam , & quænam fit optimademonftrare : aliud quid ea fit in genere definire. Mihi, quod grammaticorum pace fiat, abſoluta, & ad noſtrum hoc inſtitutum accommodata, parcemiz finito tradi poffe vidctur ad hunc modum ‘, Paremia oft 1 Vide illuſtrantem hanc definitionem Gers Joannem Vofinum , Inftitut. Oratori lib. Iv. c.x1. §. 6. S w £ celebre dictum , feita quapiam novitate infigne. Utdi&umi gencris, celebre differentiæ, fcita quapiam novitate infigne , proprii vicem obtineat 1. Quandoquidem his tribus partibus perfeétam conftare definitionem, dialecticorum confenfus eft. : II. Quip PAROEMIa PROPRIUM, ET QUATENUS. Itaque peculiariter ad proverbii rationem pertinent duo, me Spuasuduey yeh xouvdtys, hoc eft ua celebras tum fit, vulgoque jaétatum. Nam hinc ctiam paroemie Grecis vocabulum , videlicet 3m % cfus @ ¿dds a daree rejuua Y Tupodingv , quod paſſim per ora hominum obambulet: & adagii Latinis, quafi dicas circumagium, auftore Varrone. Deinde {citum , utaliquaccu nota difcernatur à fermone communi. Neque enim protinus, quod populari fermone tritum fit, aut figura novatum, in hunc catalogum adlegimus: fed quod antiquitate pariter & eruditione commendetur® id enim fcitum appellamus. Quibus ex rebus accedat novitas adagiis, mox oftendemus : nunc quot modis celebritas contingat, paucis indicabimus. Veniuntigitur in vulgi fermonem, vel ex-oraculis numinum , quod genus illud #78 teiro, šT térioni , ic. neguetertii , neque quart. Vela fapientum di&is, que quidem antiquitas oraculorum inftar celebravit, quale eft illud ! dursora ro xard , h.c. ardua que pulchra. Vel è pocta quopiam maxime vetufto, ut Homericum illud, Prev Sev dé Te vym iyw. 1.e. Rem fattam etiam Stultusintelligtt. Item illud Pindaricum, Ion xtvrtov araxh pd, Et illud Sapphùs, Myra puo) LEN, UUTE PENOSO. i.e. Negue mel mihi, negue apis. Siquidem dum linguæ adhuc incorruptæ mancrent : poetarum verfus in conviviis etiam canebantur. Vel è ſcena, hoc eft, tragicorum & comicorum a&is fabulis, quod genus illud ex Euripide, &w nu. Rurſum illud ex Ariftophane, Baa is negras. Præcipue vero comœdia mutuo quodam commercio & ufurpat pleraque jaétata vulgo, & gignit traditque vulgo jaétanda. Nonnulla ducuntur ex fabularum argumentis, ut dorws mys, ex Danaidum fabula. ads xz À Orci galea, cx fabula Perfei. Quædam trahuntur ex apologis, è quibus illud , At non videmus mantice quod in tergo eft. Aliquot ex eventu nafcuntur , ficut hoc, Ara e Adar, Ra AEC vG Oi. Alia Lencon, alia Leuconis afinus portat. Ex hiftoriis aliquot mutuo fumpta funt, quorum eftillud , Romanzs fedendovincit. Quædam profecta ſunt ex Aa hoc eft, (cite breviterque relponfis , ficut illud, Os wms wim cx yd, Sauoy Ad. iwe: Qui femet ipfè non habet, Samum petit. Sunt qua ex verbo temere di&o funt arrepta, velut} s eorris l'aworddidi , i.c. non eff cure Hippoclidi. Denique mores, ingenium, {eu gentis, five hominis alicujus, five etiam animantis: peftremo rei uoque vis quæpiam infignis, ac vulgo nota, locum cata adagio:
