Page 724 [724]
OCR
CETTE 1339 Communibus oftiis excludere. 31 Korvas Tais Mecs amx\eiar. Dicetur de iis qui c6muni opera malum aliquod propellunt, Sumptum ab is, qui continuas habitant ædes, & ve fit, communes habent portarum exitus. Illienim fi confpirent,facilè quem volent, domo amolientur, & excludent.Idem Ariltid prima de Societate. ~ 2 z Eraves less TH6 eu pnutas. Levis eft laudis gratia, Diceturde re non valdè operofa, o,laudatio. Idem de c6cordia.Et vulgamus corum officiorum, qua nihil 22 qualis eft commendati ta eft monitio ve liberales fi adferunt impendij. Conniuendo ferre. Mica pigay. In cos,qui patienter aliquid ferunt.Sumpti abiis, qui claufis oculis i&um accipiunt, vel pharmacum bibunt.Idem in Rhodiaca. Subroftrani. ` 34 Sicdicebantur olim homincs inerte in otio degentes, qui tocos dies (ub roftris defidentes,rumores vanos aut venabantur, aut ipfi confingebant. Transfersi poteſt ad omnes rerum nouarum immodicè auidos: quo nomine quidam egtegic cclebris Louanij meo tempore ob penum femper çquè inftruétam Calepini nomen promeruit. quod ctiam agnomen fi aliis illi fimilibus (nufqaam defunt) hodie tribuerimus ille quidem hac gloria, nos autem adagione non inclegante dirabimur. Czlius cpiftola ad Cic.Eodem pertinet, quod otiofos & a reip. muneribus vacuos yocarint &yX\ua7® TIs 47945) ftatuas fori, tanquam nihilo plusillis in commune coferentes,quim quod fe publicé oftendant, Telo non equè opus facto elt. Epidicus Plautinus amplificans vtilitatem & necefficatem confilij quod coram fenibus in rem heri fui proponebar, Opus eft,inguit,homine, gui illo argent deferat pro fidicina. Nam telo non equè opus facto eft:quafi diceret,Tam nobis opus cft homine ad hanc rem czequendam idonco:quàm ad belli priùs indi&iadornationem , & actionem comparatio telorum, reliquique bellici apparatus.metaphora igitur omnibusńora, Valde dubito, an hoc hemiltichit ab alio antiquiore poëta y fumpium & vulgatum co tempore, vfurpauerit. Commode nos idem noftrum faciemus, ybi nobis aut aliis re aliqua,aut facto multum yfus erit. Exenterare, Ibidem fenex à feruo deceptus:Pezij hercle Giftæc vera func plauiffime.Meum extenterauit Epidicus marfupium,pro,marfupium inaniuit , exhaufit, & vt {uprà notauimus, ipfi aluum Jauit.Phrafis meré Plautina, ipfique multis in locis eodem aut planè fimili fenfu vfurpata : & nili me fallunt variz lectiones, quas vetultis membranis Ioan. Sambuci acceptas refert Plantini noftri Plautus : etiam reftituenda in Moltellaria , vbi Daniltæ ipfa agenti forte non contento , fed infuper poftulanti fenus fibi reddi refpondet Tranio, vix eſſe, vnde fortem herus difoluar, nifi ille fe patiatur penitus cxenterari, & çiici in cxilium.T R.Sorté accipe.D A. Imò fenus.id primum volo. TR. Quid tute hominem , hominum omnium tetetrime , Venifti huc exenteratum?agas quod in manu eft.Non dar,non deber. D A.Non debet?T R.nec crit quidem. Ferre hoc potes,an mauis vt aliquò abeat foras ? Vrbé exul linquat fadtis hic caufla tui:Cui fortem vix dare licebiv&c. Viden vt hac emendatione fenfas efficiatur planiffimus, & numeri per fyncopen Comicis familiariffimam bellé procedat?Quid quod Celtg idem iifdem pone verbis efferant'Aiuntenim : Ae tireras-tules boyanx hors du ventre? Atquc ad hanc vocis migration€ accidit tertia equè elegans : videlicet pro, angi multum moleftia aliqua, & quafi enecari.Stratippocles in peidico:Expetando exedor mifer,atque exenteror, &¢. Proprium huius verbi domicilium eft in pilcium apparatu, quibus/m reg feu interiora , priufquam coquantur, eximi folent . Vt autem huic adagio mantiflam ex noftris obferuationibus adiiciamus:poëtain ha oratione aliter atque aliter efferenda ram varius clt, quàm ingeniofus. In Bacchidibus, Chryfalus feruus de negotio aurario Mnefilochi heri fui caufla folicitus,% Nicobulum fenem aggreflurus, Extexam ego,inquit,illum pulchrè iam, fi di) volunt. Haud dormirandum eft:eft opus chryfo Chryfalo, Adibo hunc.quem quidem ego hodie faciam hic arietem Phryxizitague rondebo auro vfque ad viuam cutem, Q d.Vrarieu Phryxus aureum yellus exemit :ita ego illum rodebo,&c.Hiftoria nota eft de Phryxo & Helle, Idem Chryfalus, feruus frugi & nomine fuo né indignus, optimus nempeauri ab hero per fycophantias aufereadi magifter, pauld poft triumphans de vincenda etiamnum Troia fua, & equi Durci (ui (literas dico ab ipfo falfo fubornatas) virtutem commendans ait: Excidium,exitium,exlecebra fiet hic equus hodic aŭro fenis. Quo in verfu tertia loco metaphora proximé & fuauiflime alludit,& duarum priorum, quz alioqui dutiores videri poflent, um. Non lubens excedo ex hac fabula,aded in hoc genere pafcit hominem & farurum iam nondum tamen exfariat.Decerpam verò,non nifi bellifimi quodue, Nicobulus fentiens tandem, quam magnificè à feruo fuo tractatus eflet, caque gratia cum Bacchidibus cxpoftulas, pio» pemodum tamen ctiam ab cis victus, ait: 3 Satis ſatis iam voſtri eſt conuiuij: me nihil peniter , vt ſim acceptus. Quadringentis philippis filius me & Chryfalus circumduxerunt. Exftatcademlocutio in Penulo,Pfeudolo,& fepé alibi, Tra~ latio cadem qua in verbo circumuenire; ambages enim no extrema funt fallendi via. Vnum prius addam,quam ad aliatrafeo. Epidicus , qui nefcio an Chryfola hac in arte quicquam conceflerit , fallaciz fue dexteritatem extollens, & pretium illius, vti putabar, iuftum, libertatem afagitans:fateor, inquit, datas triginta minas: Et co argento illam me emiffe amicam filij fidicinam, Pro tua filia iftis adcò te tetigi triginta minis, Metaphora ab iis,que ex infidiis telo,vifco autaliter petuntur : qualis in illo Heautone, Intendenda in fenem fallacia, Plura huc adpingere prefertim yfu frequentata,opere non eft: nifi fortè illud, cuius vfus vulgò fatis eft incognitus, In extrema Curculione Phrædromi ad Militem verba hec funt: Miles quafo vt mihi dicas, vnde hunc habeas annulum, Quem parafitus hic te clufit. Detergere menfam. 37 Vr (eruis conditione parafiri proximi funt:ita,in cori quog; moribus lepide & copiosè exprimendis.idem comicus vibana fuam rufticitatem ingenij varietate ameenitateg; temperauit: adeò vtnon verear dicerc,ipfum Gracis omnibus fi non antiftare , certè optimis parem effe. Er quidem fuprà in prouerb. Sartuginum pernicies, Iunius nofter ex iifdem fontibus, vnde propediem faum omnigena le&ioncinftru&ifimum Nomen clatorem emiffurus eft,plerofq; parafitorum titulos vulgò inauditos propofuit. Nos yero hic ynocontenti erimus , dum cxtera oportuniore loco expoliamus. Parafitus initio Menzchmorum:Iuuentus nomen fecit Peniculo mihi:Ideoquia menfam,quando edo,detergeo.Similitudinis ca eft ratio, quod ab iis,qua tergentur,omnia adfcititia, vt fordes adherétes,impedimenta aliaque auferri foleant, Greci verò, audaciores Latinis ,parafitum fingunt poft ablumptas cpulas menfæ impofitas, arrodere, imÔ deuoratc ipfas menfas, yocant enim groTamgo & TKM {OKI ET Ibidem vnatraho. 38 Megaronides in Trinummo accufans fefe, quod tam tremcre,cx folo populi rumore,ad amicum innoxium caftigandum profiliiffer, & yrbanos afliduos ciues, quos feurras vocant,deteflans. Arque,inquit,egomet me adeò cum illis yna ibidem traho: Qui illorum verbis falfis acceptor fui. Innuicfele iure iifdem accenfendum elle, aut faltem ab corum moribus né adeò longè abeffe, quòd tam faciles & obfequentes corum ftultiloquentiæ aurcs dediffet. Paulò iteminfrà,vbi Leſbonicus cum ſcruo fuo rationem putat, quibus in rebusX L minas,pretium venditarum zdium fumpfiffet. LE. Minus hercle in hifce rcbus {umptum eft fex minis.S T. Quid, quod dedifti fcortis LE. ibidem vna traho, Sigpificare videtur adolefcens, fe ibidem elle,& in co, quantum fcortis datum effet, fupputado,ctiam occupari. Traétum cuiquam videri poffic à vetulis pompz alieui longæ immixtis, vnaque cumaliis reptantibus. Nihiltamen adfirmo. aptiffimum eft condiment Elephanti corio circumtectus. 3 Cùm telte Cic.de Nat. Deor.elephas acutiflimi fit fenfus,& nulla beluarum co fit prudentior:mirum cuiquam videri poffic, cur Palæftrio volens Pyrgopolinicem fuum iifdem laudibus honeftare , quibus Gnatho Terent, fuum Thrafonem inquiens fatuum elle , infullam, tardum , ftertere noétélque & dies,cur inquam,cum circumtexerit clephantis pelle.ait cnim, Herus meus elephanti corio circumtectus cft,non fuo. Neque plus haber fapientia, quam lapis. Verum refpexitille, nonad naturam animalis, fed nudam pellem : que quo durior eft, & craflior: hoc belux eft congruentior & magis propria: quo autem tenerior & delicatior : hoc homine magis digna ,& diuino ciusingenio adcommodata, Atque ob hasc cauflam Ga: lenus nofter ÿxayoy primo Germanos;recens natos puellos frigidæ immergentes,quò denfiore durioréque fint cute,optimo iure irridet, fuorimque librorum le@ione interdicit, vequi nontam homines, quam afinos aliague animantia educant. Non prætereundus hoc loco falfiffimusiocus, quo, occafione elephanti, qui è Lufitama per Belgicam noftram in Germaniam mittebatur, Louanij hofpes meus humanifli, Lucas Mzra, vteftingenio faccto & liberali, hominam illud genus notabat, qui, vridem Gnatho aicbat, fe cfe primos omnium te: rum volunt, nec funt: inquiens, plus fatis hie & alibi cfe clephant
