Page 38 [38]
OCR
re + SFT Inyadoy eft in.tuto,citrad, diferimen, fumpta a natantibus aut nauigantibus.T erentins: Omnis res in-vado eft . Plau tus in Aulularia: Hes propemodum iam efe in vado falutis res videtun. Vadum autem est aque fundus in quo quifquis conſtiterit , i iam effugit periculum ne mergatur , In portu nauigare, AFFINIS est huic allegoria , o ruini 7A, id eff, To portunamgare,qua figmificamus nos iam à periculo abelfe. Propterea quod quimediis adhuc in fiuttibus nauigant,hi nentorum g aftus arbitrio nanigane.Con dra qui tam intra portum funt , mhil babent negocij ci Vndis ac ventis . Vnde vulgatifima metaphora , hominem in cuius prefidio congnieftimus, portum appel lamus. Et qui fefe ad tranquillam tutamġ, aliquam Vitg rationem traducunt , in portum fe recipere dicun tun. Terentins in Andria : Nunc huius periculo fit : go . Maro paulo diuerfius in Aenei limine portas. Bos lallus fortius figit pedem. dò quam elegans adagium vfurvavitsadbeatum Aurelium Auguftinum feribés, eum, deterrere cupiens, ne innenis fenem prouocet . Propterea quod tardius quidem ad pugnam excitantur hi, quiiam funt atate quafi feſſi : verum dem gra uns f@niunt atque vrgent,fi quando fenilis illa virtus ivitata recaluit . Memento, mayit,Daretis ¢ Entelli, & vulgaris pronerbi, quod bos laffus fortins figat pe dem. Aveteri trisure more: duttum apparet cum cir cumattis à bubus ſuper manipulos plauſtris, grana ex cutiebantur : partim è rotis inboc armatis, partim à taurorum vngulis . Poteft allufium videri & ad hoc, quodiuuenes corporis agilitate prepollent . Senes in Siataria pugna, ac viribus fuperiores funt, id quod & Verg, in Daretis & Entelli congreffix declarat.Nec ad modum hine abludit illud,quod in Cracorum colletta„nets pofitum reperitur, èrreugo bc id efl, Lente bos, fubaudiendum , mouet pedem, Nam fenfim qaidem mouet, ât granins premit, ta Tota erras via. Prouerbium eft im eos , qui vehementer aberrant .Te rentitisin Eunucho Tota erras via. Tranflatum a viatoribus , qui nonnunquam ita folent aberrare a via , vt non fine difpendio quidem , tamen quo tendebant, perueniant : nonnungquam fic aberrant, vt lon= ge dinertant, & in diuerſum tendant Vnde €r exorbitare.dichtur , quia vero aberrät. Ariſtoteles in Ethi cis:Haud tota aberrant via.Idè Naturali lib.1. ſcribit riſcos illos philoſophos naturalium cauſari ſcrutatoves, exorbitaffe, ac velute via depulfos , prorfus aberraffe a vero, Sumptum eftex Aristophanis Pluto: Hire ide 7 moeecrecy Weep rnc cr; Viane tota pror fis exerrauimus ¢ Quinetiam hodie dittitant eos in via eſſe, qui recto con filo quip piam inflituunt extra viam, qui qua non opor tet ratione ré ageredintur.Sunt ferme proverbiales a ille metaphore dobtis vfiratifime : Depellere a via, „facere mā flernere mã, aperire viä, precludere viä intercludere niä:Ciceroin prima Philippica:Q4 fi putas tot ignoras niä glorie. Celebrebabetur etilud apopthegma, Rene currit fed Extra tiam, Koro pW Teen SoA ixTET WS. Toto colo errare. saturnal.lib.3. venit in mentem n $ Sumptum vi Hye. cofmie furpat Macrol Nunquam ne,inquit, Pratextate ti toto, ut aiunt, clo erraffe Vergil detur ex Ariftoph 7 Edéve Wi xe a7 OV. «Ab Euripide dic ylum, qui plurimum erraffet inhis qua dixerat-Metaphora duéta,vela Phae thontis aut Cereris fabula: vel anauigantibus, qui cer li fyderumý, obferuatione curfum moderantur: proinde naucleri,cum vebementer aberrat, in cali parte longe diuerfa Cynofuram imaginantur nonnunquam , totog aberrant cuy[it. nifi malumus cel pro regione accipe re velut Horatius, Colum nò animi mutant, qui trans mare currunt . Suoiumento fibt malum accerfere. ere dicitur , tanquam fuo fimpiu fuag, opee plauftro , malorum farcinā adportet fi Amphitryone:Ipfe bomo fibi à me maiumento fuo. Sumpta metaphora d plan i fignificat iumentum, anrte ab animalibus ter lum accer rà, quaſi ſip, bi. Plautus lamrë ar Jiris onerariis . Namie tore Gellio lib.20.cap. I, aut ce Lo vettantibus onera. Suo fibi hunc iugulo gladio,fuo telo. gulari dicitur , qui futs ipfius diltis renincitur , aut qui fuopte inuento dolo ue capitur: deniq; in quem quocung; modo , fer ditium, [es fattum retorquetur,quod ab ipfo profettum fit : veluti ft quis exemplo Protagore antiftrephon dilemma in eum, qui propofueritsretorqueat : aut i quemadmodis Phalaris,Pevillum malt repertorem, fo inuento conf ciat. Itag; in Adelph. Terenti, Mitio fenex fratris De mea femtiam increpans, huiufmodi vtitur fententia : Hoc vnum afert vitt fenetia,attentiores ad rem fumus quam oportet . Eandem Demea paulo poft in fratrem retorquens, Pofti remo, nquir,mon meum illud ner bum facio, quod tu Mitio bene & fapitter dixti dudit . Vitium commune omnium ekt,quod nimium ad rem in fenella attenti fumus. Hanc maculamnos decet effuge ve. Hac ratione cum Mitio conftringeretur adigereturg, vt agrum , quem rogabatur, daret ; tum Demea, Sho inquit fibi hunc iugulo gladio, Tranflata metapho ra ab bis, qui in pugna fuis ipforum telis aliquoties có Jodiumur ,Plantus in Amphitryone, Atq; hunc telo fio fibi,malicia fua,a foribus pellere . Cicero pro Cecin na, Aut tuo,quemadmodum dicitur, gladio, aut noftro defenfio tua coficiatur neceffe eft. Huic allufit Ouidins in epiftolis Heroidum , Remigiumé, dedi, quo me fugiturus abires : Heu patior telis vulnera fatla meis . a Eodem
