Page 31 [31]
OCR
XXI 11, Petri Abaelardi Versus elegiaci ad Astralabium filium suum, de moribus et vita pia et proba. Ditt is een gedicht van 268 regels, waarin lessen van levenswijsheid, die soms aan spreekwoorden ontleend of daarop toegepast zijn, door eén gemoedelijk vader aan zijn zoon gegeven worden. De talrijke geschiriften van dezen beruchten monnik, dis in de eerste helft van de XIIe eeuw leefde, zijn, door de zorg van den ridder Franc. Amboise, gezamenlijk uitgegeven te Parijs in 1616. 4°. Doch in die uitgaaf ed. et Inf. Latin. L. XV. p. 696 worden zij vermeld, als nog slechts in handschrift bestaande in de bibliotheca Cottoniana. Thans zijn worden deze verzen niet gevonden en door Fabricius, Biblioth: M zij volgens dit en nog een tweede handschrift uitgegeven in: Reliquiae antiquae. Scraps from ancient Manuscripts, illustrating chiefly early English Literature and the English language. Edited by Thomas Wright and James Orchard Halliwell. London 2 voll. 1841—1843. T. I. p. 15—21 alwaar het opschrift luidt: Doctrina Magistri Petri Abaelardi. 12. Marcelli Palingenii, Stellati poetae, Zodiacus vitae, id est, de hominis vita, studio, ac moribus optime instituendis Libri XII. De: Zodiacus Vitae is een Latijnsch leerdicht, in 12 boeken verdeeld en alzoo genoemd, omdat ieder van lie boeken den naam draagt van een der teekenen van den Dierenriem. Hierin wordt een tafereel opgehiangen van den loop van ’s menschen leven, met toevoeging van voorschriften en raadgevingen , waarmede zoowel de verlichting van het verstand als de veredeling van het hart bedoeld wordt. Van hier dat dlaarin gedurig gewone spreekwoorden aangehaald worden, die de strekking hebben om het maatschappelijk leyen te bevorderen. De vervaardiger van dit werk, die als dichter, wel is waar, geen hooge vlucht neemt, kenmerkt zich door eene bijzondere gemakkelijkheid van versificatie; ofschoon hij zich, ten opzichte van de metriek, meermalen eene vrijheid veroorlooft die men nooit bij de oude dichters, maar slechts bij die yan de middeleemwen aantreft. Hij noemt zich zelven meermalen Poeta stellatus, zoo als op den titel Staat, b. v. L. IX. 29. 81. 728. Onder den aangenomen naam Palingenius meent men algemeen, dat verstaan moet worden een zeker Italiaansch dichter Petrus Angelus Manzolius, die in de eerste helft van de XVIe eeuw leefde.. Hij spreekt althans L. XI. 846 van zijn verblijf te Rome Decimo regnante Leone, wiens bestuur van 1513—1521 geduurd heeft. Nog juister duidt hij zijnen leeftijd aan, wanneer hij L. X. 821 van den volgenıden Paus zegt: -- — Ked nunc summus parat arma sacerdos Clemens Martinum cupiens abolere Lutherum : Atque ideo Hispanas retinet nutritque cohortes: Non disceptando, aut subtilibus argumentis Vincere, sed ferro mavult sua iura tueri. Vam dit werk bestaan onderscheidene uitgaven. Ik gebruikte die, welke in 1722 te Rotterdam verschenen is bij Joannès Hofhout. Ook is in deze eeuw zelfs eene stereotyp-editie uitgekomen te Leipzig, die bezorgd is door C. H. Weise ad optimarum editionum fidem. 13, Ioan. Oweni, Cambro Britanni Oxoniensis, Epigrammatum Libri. Te zamen met de Epigrammata van dezen Engelschen Martialis, gelijk hij wel eens genoemd wordt, zijn otok zijne Disticha Ethica et Politica in een boekdeel uitgegeven. Zoowel in deze als in gene korte gedichitjes, die alle in -zeer zuiver Latijn geschreven zijn en veelal eene diepe menschenkennis ademen , wordem vele spreekwoorden aangetroffen, die met eenige omschrijving tot lessen van levenswijsheid ingericht zijn. Geen wonder dus, dat zij zeer dikwijls òf in hun geheel òf bij wijze van bloemlezing zijn uitgegevem en zelfs in andere talen overgezet. Zoo bezorgde K. H. Jördens Oweni Epigrammata Selecta mit deutscher Uebersetzung. Leipzig, 1813. 8°. en C. E. Brauns CO. Oweni Epigrammata Selecta, brevi annotatione instructa. Cassel, 1834. 4°. — Tk gebruikte de editie, die in 1647 te Amsterdam bij Elzevier en zoo men zegt, onder toezicht van Dan. Heinsius, verschenen is.
