Page 24 [24]
OCR
XIV opslag zichtbaar wordt, welk spreekwoord ter behandeling zal genomen worrden. Dat voor zulk eene verduidelijking van den Erasmiaanschen tekst, in de uitggaven der Adagia — waarin toch alles met dezelfde letter en op dezelfde wijze geddrukt staat — niet gezorgd is, behoeft nauwelijks gezegd. Ware zulks het geval geweeest , ‘dan zou het vinden der door mij te zamen gebrachte passages, dat mij veel arrbeid gekost heeft, geen meerdere moeite vereischt hebben dan de bladzijden, om1 200 te zeggen, van boven naar beneden te lezen. Ten anderen heb ik de Latijnsche vertaling, die Erasmus aan het door hem < aangehaalde Grieksch heeft toegevoegd, cursief laten drukken. Hierdoor zal elk;, die meenen mocht geene vertaling noodig te hebben, dadelijk kunnen zien, waat hij desverkiezende bij de lectuur kan overslaan. Ten derde heb ik gemeend de woorden der Latijnsche schrijvers, die door Erasmus worden aangehaald, insgelijks met cursieve letters te moeten laten ddrukken: hetgeen natuurlijk niet anders mogelijk was, dan na vooraf die schrijverrs te hebben nageslagen. Draagt toch zulke inrichting van den druk — die ten tijde van Erasmus nog niet in gebruik was, — in ieder ander boek reeds zeer veeel bij tot gemak van den lezer; bij dezen arbeid was zij een noodzakelijk vereiscchte , om de lezers niet op een dwaalspoor te brengen. De eenige uitgaaf van de Adagia, waarin de aangehaalde plaatsen cursietf gedrukt zijn, is die van Clericus, in wiens editie van de Opera Omnia Erasmi iin elf deelen (Lugd.-Bat. 1703—1706. F°.) de Adagia in het tweede deel staan. Docbh dat Clericus hierin wel eens zonder genoegzame zorgvuldigheid is te werk gegaanı, zal uit een enkel voorbeeld blijken. Wanneer Erasmus b. v. aan het slot vann het adagium Amicus magis necessarius quam ignis et aqua (II. 2. 75.) schhrijft : »Recensetur adagium a Plutarcho — — Extat et apud Aristotelem in Moraalibus „et apud Ciceronem in Laelio. Hodieque vulgus indoctum habet in ore, quood est „verissimum: Tolerabilius vivi sine pecuniis, quam sine amicis” dan is hett zeer verleidelijk de woorden Hodieque—amucis voor Cicero’s woorden aan te zien,, 200 als dit werkelijk aan Clericus overkomen is, die ze daarom cursief gezet heefft. — Wanneer Erasmus aan het slot van het adagium Haiti nulla ratio (IV. T7.. 62.) schrijft: „Huic affine est, quod Quintilianus lib. 5. de coniectura loquens, FPrae„terea, inquit, cur potissimum illo loco, illo tempore, illo modo sit aggreessus: „qui et ipse diligentissime tractatur pro eodem locus, an etiamsi nulla raatione „ductus est, impetu raptus sit et absque sententia. Nam vulgo dicitur, Sccelera „non habere consilium”, dan is men in volslagen onzekerheid of de laatste vwoorden als een toevoegsel van Erasmus moeten beschouwd worden, dan wel cof zij tot de passage van Quintilianus behooren. Dat dit laatste het geval is, zal! eerst blijken bij het opslaan van diens Instit. Orat. VII. 2. 44.
