Page 12 [12]
OCR
H niet meer onopgemerkt mogen blijven, nadat de bewijzen daarvoor door mij zijgijn bijeengebracht in het boek, dat thans der geleerde wereld wordt aangebodenen , waarin die onmiskenbare verdiensten, zelfs bij eene vluchtige inzage, en zondeder opzettelijke aanwijzing als van zelve in het oog vallen. Alleen van hen dus zazal het ontkennen van die verdiensten kunnen verwacht worden, die zullen durven bebeweren, dat een Geleerde daarom nog niet mag gezegd worden, zich omtrent eeniguge taal verdienstelijk gemaakt te hebben, wanneer hij niets anders ten haren babate gedaan heeft dan zich met zoogenoemde kleinigheden af te geven. En zulk cenene bewering laat zich van geen verstandig man verwachten. Of zou het dan voor eenene nietsbeduidende zaak moeten gerekend worden, wanneer een Geleerde mededeelinling doet van hetgeen hij door vlijtige en veeljarige studie meent ontdekt te hebben, wawat strekken kan tot opheldering van iets, dat duister en zelfs onverstaanbaar was, 5 al zijn het dan ook slechts kleinigheden, die telkens in de dagelijksche spreektazaal voorkomen en die iedereen meent genoegzaam uit zich zelf te kunnen verstaanan ? Of moet de vrucht van iemands arbeid gering geacht worden, wanneer een onvewermoeid onderzoek hem in staat gesteld heeft op nieuw te voorschijn te brengegen hetgeen verloren scheen, en hij alzoo den schat eener taal verrijkt heeft? In dedeze beide opzichten nu heeft zich Erasmus omtrent de Nederlandsche taal verdiensteliplijk gemaakt. Dat dit onderwerp tot nog toe door niemand ooit is behandeld, daarover. be behoeft men zich niet te verwonderen. Vermits toch Erasmus niets hoegenaamd inin, of over het Nederlandsch geschreven heeft uitgegeven, 200 lagen de bewijzen vavan die verdiensten alles behalve voor de hand; integendeel, -verscholen en verspreiceid ; als zij waren en slechts in enkele regels vervat, moesten deze, als waren het fraragmenten, tot cen geheel samengebracht worden om de aanspraak te kunnen dodoen gelden op den lof, welken ik meen daaraan te mogen toekennen. Die verspreide fragmenten worden gevonden in het werk van Erasmus, hetwewelk algemeen bekend is onder den naam van Adagia, en dat, daar het meer d:dan vijftig malen herdrukt is, in duizenden boekerijen over de gansche beschaafde werereld zal kunnen gevonden worden: een werk, waarin voor het eerst Spreekwoorden ni niet slechts verzameld zijn, zoo als men tot dien tijd toe gedaan had, maar ook ve verklaard; en na welks verschijning, zoo als later blijken zal, vele andere Geleerdrden opgewekt zijn, om zich met datzelfde onderwerp te gaan bezig houden; een wewerk voorts, Waarin ook buiten hetgeen rechtstreeks tot het behandelde onderwerp behoovort, een schat van geleerdheid en levenswijsheid is weggelegd in grootere of kleinanere vertoogen, die men daar ter plaatse niet zou verwacht hebben; een werk eindeliplijk, dat ook voor de kennis van de ecuw waarin, en de tijdgenooten waarondnder Erasmus geleefd heeft, eene zeer rijke bron is, doch waaruit tot dus verre dodoor zijne levensbeschrijvers veel te weinig geput werd. Van dat vijftigtal uitgaven z zijn ruim dertig nog bij het leven van Erasmus verschenen, in den tijd van zes >s en
